Aṅguttara Nikāya 5

6. Nīvaraṇavagga

58. ­Liccha­vi­kumāra­ka­sutta

Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭā­gāra­sālāyaṃ. Atha kho bhagavā pubbaṇ­ha­samayaṃ nivāsetvā patta­cīvara­mādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Vesāliyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍa­pāta­paṭik­kanto mahāvanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle divāvihāraṃ nisīdi.

Tena kho pana samayena sambahulā ­liccha­vi­kumārakā sajjāni dhanūni ādāya kukku­ra­saṅgha­pari­vutā mahāvane anucaṅkamamānā anuvicaramānā addasu bhagavantaṃ aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinnaṃ; disvāna sajjāni dhanūni nikkhipitvā kukkurasaṅghaṃ ekamantaṃ uyyojetvā yena bhagavā tenu­pasaṅka­miṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā tuṇhībhūtā tuṇhībhūtā pañjalikā bhagavantaṃ payirupāsanti.

Tena kho pana samayena mahānāmo licchavi mahāvane jaṅghāvihāraṃ anucaṅkamamāno addasa te ­liccha­vi­kumārake tuṇhībhūte tuṇhībhūte pañjalike bhagavantaṃ payirupāsante; disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo licchavi udānaṃ udānesi: “bhavissanti vajjī, bhavissanti vajjī”ti.

“Kiṃ pana tvaṃ, mahānāma, evaṃ vadesi: ‘bhavissanti vajjī, bhavissanti vajjī’”ti? “Ime, bhante, ­liccha­vi­kumārakā caṇḍā pharusā apānubhā. Yānipi tāni kulesu paheṇakāni pahīyanti, ucchūti vā badarāti vā pūvāti vā modakāti vā saṅkulikāti vā, tāni vilumpitvā vilumpitvā khādanti; kulitthīnampi kula­kumārī­nampi pacchāliyaṃ khipanti. Te dānime tuṇhībhūtā tuṇhībhūtā pañjalikā bhagavantaṃ payirupāsantī”ti.

“Yassa kassaci, mahānāma, kulaputtassa pañca dhammā saṃvijjanti—yadi vā rañño khattiyassa muddhā­vasit­tassa, yadi vā raṭṭhikassa pettanikassa, yadi vā senāya senāpatikassa, yadi vā gāma­gāmaṇi­kassa, yadi vā pūgagā­maṇikassa, ye vā pana kulesu pacce­kādhipac­caṃ kārenti, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

Katame pañca? Idha, mahānāma, kulaputto uṭṭhā­na­vīriyā­dhi­gatehi bhogehi bāhā­bala­pari­citehi sedā­vak­khit­tehi dhammikehi dhammaladdhehi mātāpitaro sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ mātāpitaro sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti: ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. ­Mātāpi­tā­nukam­pi­tassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhā­na­vīriyā­dhi­gatehi bhogehi bāhā­bala­pari­citehi sedā­vak­khit­tehi dhammikehi dhammaladdhehi putta­dāra­dā­sakam­ma­ka­ra­porise sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ putta­dāra­dā­sakam­ma­ka­ra­porisā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti: ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Putta­dāra­dā­sakam­ma­ka­ra­pori­sā­nukam­pi­tassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhā­na­vīriyā­dhi­gatehi bhogehi bāhā­bala­pari­citehi sedā­vak­khit­tehi dhammikehi dhammaladdhehi khetta­kamman­ta­sāman­ta­sab­yo­hāre sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ khetta­kamman­ta­sāman­ta­sab­yo­hārā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti: ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Khetta­kamman­ta­sāman­ta­sab­yo­hā­rā­nukam­pi­tassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhā­na­vīriyā­dhi­gatehi bhogehi bāhā­bala­pari­citehi sedā­vak­khit­tehi dhammikehi dhammaladdhehi yāvatā bali­paṭig­gāhikā devatā sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ bali­paṭig­gāhikā devatā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti: ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Deva­tā­nukam­pi­tassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

Puna caparaṃ, mahānāma, kulaputto uṭṭhā­na­vīriyā­dhi­gatehi bhogehi bāhā­bala­pari­citehi sedā­vak­khit­tehi dhammikehi dhammaladdhehi samaṇabrāhmaṇe sakkaroti garuṃ karoti māneti pūjeti. Tamenaṃ samaṇabrāhmaṇā sakkatā garukatā mānitā pūjitā kalyāṇena manasā anukampanti: ‘ciraṃ jīva, dīghamāyuṃ pālehī’ti. Samaṇab­rāhma­ṇā­nukam­pi­tassa, mahānāma, kulaputtassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.

Yassa kassaci, mahānāma, kulaputtassa ime pañca dhammā saṃvijjanti—yadi vā rañño khattiyassa mud­dhā­bhisit­tassa, yadi vā raṭṭhikassa pettanikassa, yadi vā senāya senāpatikassa, yadi vā gāma­gāmaṇi­kassa, yadi vā pūgagā­maṇikassa, ye vā pana kulesu pacce­kādhipac­caṃ kārenti, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihānīti.

Mātā­pi­tu­kicca­karo,
puttadārahito sadā;
Antojanassa atthāya,
ye cassa anujīvino.

Ubhinnañceva atthāya,
Vadaññū hoti sīlavā;
Ñātīnaṃ pubbapetānaṃ,
Diṭṭhe dhamme ca jīvataṃ.

Samaṇānaṃ brāhmaṇānaṃ,
devatānañca paṇḍito;
Vittisañjanano hoti,
dhammena gharamāvasaṃ.

So karitvāna kalyāṇaṃ,
pujjo hoti pasaṃsiyo;
Idheva naṃ pasaṃsanti,
pecca sagge pamodatī”ti.

Aṭṭhamaṃ.