Dhammasaṅgaṇī

2 Niddesa

2.4 Aṭṭha­ka­thā­kaṇḍa

2.4.2. Duka­at­thuddhāra

2.4.2.1. Hetugocchaka

2.4.2.1.1. Hetuduka

Katame dhammā hetū? Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū. Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, catūsu bhūmīsu kusalesu uppajjanti. Amoho kusalahetu, kāmā­vacara­kusalato cattāro ñāṇavippayutte cittuppāde ṭhapetvā, catūsu bhūmīsu kusalesu uppajjati.

Lobho aṭṭhasu ­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati. Doso dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati. Moho sabbākusalesu uppajjati.

Alobho vipākahetu adoso vipākahetu, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, catūsu bhūmīsu vipākesu uppajjanti. Amoho vipākahetu, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, cattāro ñāṇavippayutte cittuppāde ṭhapetvā, catūsu bhūmīsu vipākesu uppajjati.

Alobho kiriyahetu adoso kiriyahetu, kāmāvaca­ra­kiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, tīsu bhūmīsu kiriyesu uppajjanti. Amoho kiriyahetu, kāmāvaca­ra­kiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā, cattāro ñāṇavippayutte cittuppāde ṭhapetvā, tīsu bhūmīsu kiriyesu uppajjati—ime dhammā hetū.

Katame dhammā na hetū? Ṭhapetvā hetū, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na hetū.

2.4.2.1.2. Sahetukaduka

Katame dhammā sahetukā? Vici­kicchā­saha­gataṃ uddhac­ca­saha­gataṃ mohaṃ ṭhapetvā avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvaca­ra­kiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ—ime dhammā sahetukā.

Katame dhammā ahetukā? Vici­kicchā­saha­gato moho, uddhac­ca­saha­gato moho, dve­pañca­viñ­ñā­ṇāni, tisso ca manodhātuyo, pañca ca ahetu­ka­mano­viñ­ñā­ṇa­dhātuyo, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā ahetukā.

2.4.2.1.3. Hetu­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā hetusampayuttā? Vici­kicchā­saha­gataṃ uddhac­ca­saha­gataṃ mohaṃ ṭhapetvā avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvaca­ra­kiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ—ime dhammā hetusampayuttā.

Katame dhammā hetuvippayuttā? Vici­kicchā­saha­gato moho, uddhac­ca­saha­gato moho, dve­pañca­viñ­ñā­ṇāni tisso ca manodhātuyo pañca ca ahetu­ka­mano­viñ­ñā­ṇa­dhātuyo, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā hetuvippayuttā.

2.4.2.1.4. Hetu­sa­hetu­ka­duka

Katame dhammā hetū ceva sahetukā ca? Yattha dve tayo hetū ekato uppajjanti— ime dhammā hetū ceva sahetukā ca.

Katame dhammā sahetukā ceva na ca hetū? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvaca­ra­kiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, etthuppanne hetū ṭhapetvā—ime dhammā sahetukā ceva na ca hetū. Ahetukā dhammā na vattabbā—hetū ceva sahetukā cātipi, sahetukā ceva na ca hetūtipi.

2.4.2.1.5. Hetu­hetu­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca? Yattha dve tayo hetū ekato uppajjanti—ime dhammā hetū ceva hetusampayuttā ca.

Katame dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvaca­ra­kiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, etthuppanne hetū ṭhapetvā—ime dhammā hetusampayuttā ceva na ca hetū. Hetuvippayuttā dhammā na vattabbā—hetū ceva hetusampayuttā cātipi, hetusampayuttā ceva na ca hetūtipi.

2.4.2.1.6. Nahetu­sa­hetu­ka­duka

Katame dhammā na hetū sahetukā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, kāmāvacarassa vipākato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā catūsu bhūmīsu vipāko, kāmāvaca­ra­kiriyato ahetuke cittuppāde ṭhapetvā tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, etthuppanne hetū ṭhapetvā—ime dhammā na hetū sahetukā.

Katame dhammā na hetū ahetukā? Dve­pañca­viñ­ñā­ṇāni, tisso ca manodhātuyo, pañca ca ahetu­ka­mano­viñ­ñā­ṇa­dhātuyo, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na hetū ahetukā. Hetū dhammā na vattabbā—na hetū sahetukātipi, na hetū ahetukātipi.

2.4.2.2. Cūḷantaraduka

2.4.2.2.1. Sappaccayaduka

Katame dhammā sappaccayā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā sappaccayā.

Katame dhammā appaccayā? Nibbānaṃ—ime dhammā appaccayā.

2.4.2.2.2. Saṅkhataduka

Katame dhammā saṅkhatā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā saṅkhatā.

Katame dhammā asaṅkhatā? Nibbānaṃ—ime dhammā asaṅkhatā.

2.4.2.2.3. Sani­dassa­na­duka

Katame dhammā sanidassanā? Rūpāyatanaṃ—ime dhammā sanidassanā.

Katame dhammā anidassanā? Cakkhāyatanaṃ … pe … ­phoṭṭhab­bā­yatanaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammā­yatana­pariyā­pannaṃ, nibbānañca—ime dhammā anidassanā.

2.4.2.2.4. Sappaṭighaduka

Katame dhammā sappaṭighā? Cakkhāyatanaṃ … pe … ­phoṭṭhab­bā­yatanaṃ—ime dhammā sappaṭighā.

Katame dhammā appaṭighā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammā­yatana­pariyā­pannaṃ, nibbānañca—ime dhammā appaṭighā.

2.4.2.2.5. Rūpīduka

Katame dhammā rūpino? Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ—ime dhammā rūpino.

Katame dhammā arūpino? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, nibbānañca—ime dhammā arūpino.

2.4.2.2.6. Lokiyaduka

Katame dhammā lokiyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā lokiyā.

Katame dhammā lokuttarā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā lokuttarā.

2.4.2.2.7. Kenaci­viññeyya­duka

Sabbe dhammā kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.

2.4.2.3. Āsavagocchaka

2.4.2.3.1. Āsavaduka

Katame dhammā āsavā? Cattāro āsavā—kāmāsavo, bhavāsavo, diṭṭhāsavo, avijjāsavo. Kāmāsavo aṭṭhasu ­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati bhavāsavo catūsu diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati diṭṭhāsavo catūsu diṭṭhi­gata­sam­payut­tesu cittuppādesu uppajjati. Avijjāsavo sabbākusalesu uppajjati—ime dhammā āsavā.

Katame dhammā no āsavā? Ṭhapetvā āsave avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no āsavā.

2.4.2.3.2. Sāsavaduka

Katame dhammā sāsavā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā sāsavā.

Katame dhammā anāsavā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anāsavā.

2.4.2.3.3. Āsava­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā āsava­sam­payuttā? Dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā, vici­kicchā­saha­gataṃ uddhac­ca­saha­gataṃ mohaṃ ṭhapetvā, avasesaṃ akusalaṃ—ime dhammā āsava­sam­payuttā.

Katame dhammā āsava­vippa­yuttā? Dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppanno moho, vici­kicchā­saha­gato moho, uddhac­ca­saha­gato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā āsava­vippa­yuttā.

2.4.2.3.4. Āsava­sāsava­duka

Katame dhammā āsavā ceva sāsavā ca? Teva āsavā āsavā ceva sāsavā ca.

Katame dhammā sāsavā ceva no ca āsavā? Ṭhapetvā āsave, avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā sāsavā ceva no ca āsavā. Anāsavā dhammā na vattabbā—āsavā ceva sāsavā cātipi, sāsavā ceva no ca āsavātipi.

2.4.2.3.5. Āsava­āsava­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā āsavā ceva āsava­sam­payuttā ca? Yattha dve tayo āsavā ekato uppajjanti—ime dhammā āsavā ceva āsava­sam­payuttā ca.

Katame dhammā āsava­sam­payuttā ceva no ca āsavā? Ṭhapetvā āsave, avasesaṃ akusalaṃ—ime dhammā āsava­sam­payuttā ceva no ca āsavā. Āsava­vippa­yuttā dhammā na vattabbā—āsavā ceva āsava­sam­payuttā cātipi, āsava­sam­payuttā ceva no ca āsavātipi.

2.4.2.3.6. Āsava­vippa­yutta­sāsava­duka

Katame dhammā āsava­vippa­yuttā sāsavā? Dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppanno moho, vici­kicchā­saha­gato moho, uddhac­ca­saha­gato moho, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā āsava­vippa­yuttā sāsavā.

Katame dhammā āsava­vippa­yuttā anāsavā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā āsava­vippa­yuttā anāsavā. Āsava­sam­payuttā dhammā na vattabbā—āsava­vippa­yuttā sāsavātipi, āsava­vippa­yuttā anāsavātipi.

2.4.2.4. Sañño­jana­goc­chaka

2.4.2.4.1. Saññojanaduka

Katame dhammā saññojanā? Dasa saññojanāni—­kāmarā­ga­sañño­janaṃ, paṭi­gha­sañño­janaṃ, mānasaññojanaṃ, diṭṭhi­sañño­janaṃ, vici­kicchā­sañño­janaṃ, sīlab­bata­parāmā­sa­sañño­janaṃ, bhava­rāga­sañño­janaṃ, issāsaññojanaṃ, maccha­ri­ya­sañño­janaṃ, avijjā­sañño­janaṃ. ­Kāmarā­ga­sañño­janaṃ aṭṭhasu ­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati. Paṭi­gha­sañño­janaṃ dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati. Mānasaññojanaṃ catūsu diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati. Diṭṭhi­sañño­janaṃ catūsu diṭṭhi­gata­sam­payut­tesu cittuppādesu uppajjati. Vici­kicchā­sañño­janaṃ vici­kicchā­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati. Sīlab­bata­parāmā­sa­sañño­janaṃ catūsu diṭṭhi­gata­sam­payut­tesu cittuppādesu uppajjati. Bhava­rāga­sañño­janaṃ catūsu diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati. Issāsañ­ño­janañca maccha­ri­ya­sañño­janañca dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppajjanti. Avijjā­sañño­janaṃ sabbākusalesu uppajjati—ime dhammā saññojanā.

Katame dhammā no saññojanā. Ṭhapetvā saññojane avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no saññojanā.

2.4.2.4.2. Sañño­janiya­duka

Katame dhammā saññojaniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā saññojaniyā.

Katame dhammā asaññojaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā asaññojaniyā.

2.4.2.4.3. Sañ­ñoja­na­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā sañño­jana­sam­payuttā? Uddhac­ca­saha­gataṃ mohaṃ ṭhapetvā avasesaṃ akusalaṃ—ime dhammā sañño­jana­sam­payuttā.

Katame dhammā sañ­ñoja­na­vippa­yuttā? Uddhac­ca­saha­gato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā sañ­ñoja­na­vippa­yuttā.

2.4.2.4.4. Sañño­jana­sañño­janiya­duka

Katame dhammā saññojanā ceva saññojaniyā ca? Tāneva saññojanāni saññojanā ceva saññojaniyā ca.

Katame dhammā saññojaniyā ceva no ca saññojanā? Ṭhapetvā saññojane avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā saññojaniyā ceva no ca saññojanā. Asaññojaniyā dhammā na vattabbā—saññojanā ceva saññojaniyā cātipi, saññojaniyā ceva no ca saññojanātipi.

2.4.2.4.5. Sañño­jana­sañ­ñoja­na­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā saññojanā ceva sañño­jana­sam­payuttā ca? Yattha dve tīṇi saññojanāni ekato uppajjanti—ime dhammā saññojanā ceva sañño­jana­sam­payuttā ca.

Katame dhammā sañño­jana­sam­payuttā ceva no ca saññojanā? Ṭhapetvā saññojane, avasesaṃ akusalaṃ—ime dhammā sañño­jana­sam­payuttā ceva no ca saññojanā. Sañ­ñoja­na­vippa­yuttā dhammā na vattabbā—saññojanā ceva sañño­jana­sam­payuttā cātipi, sañño­jana­sam­payuttā ceva no ca saññojanātipi.

2.4.2.4.6. Sañ­ñoja­na­vippa­yutta­sañño­janiya­duka

Katame dhammā sañ­ñoja­na­vippa­yuttā saññojaniyā? Uddhac­ca­saha­gato moho, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā sañ­ñoja­na­vippa­yuttā saññojaniyā.

Katame dhammā sañ­ñoja­na­vippa­yuttā asaññojaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā sañ­ñoja­na­vippa­yuttā asaññojaniyā. Sañño­jana­sam­payuttā dhammā na vattabbā—sañ­ñoja­na­vippa­yuttā sañ­ño­ja­niyātipi, sañ­ñoja­na­vippa­yuttā asañ­ñoja­niyātipi.

2.4.2.5. Ganthagocchaka

2.4.2.5.1. Ganthaduka

Katame dhammā ganthā? Cattāro ganthā—abhij­jhā­kāyagan­tho, byāpādo kāyagantho, sīlab­bata­parāmāso kāyagantho, idaṃsac­cā­bhi­ni­veso kāyagantho. Abhij­jhā­kāyagan­tho aṭṭhasu ­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati. Byāpādo kāyagantho dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati. Sīlab­bata­parāmāso kāyagantho ca idaṃsac­cā­bhi­ni­veso kāyagantho ca catūsu diṭṭhi­gata­sam­payut­tesu cittuppādesu uppajjanti—ime dhammā ganthā.

Katame dhammā no ganthā? Ṭhapetvā ganthe, avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no ganthā.

2.4.2.5.2. Ganthaniyaduka

Katame dhammā ganthaniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā ganthaniyā.

Katame dhammā aganthaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā aganthaniyā.

2.4.2.5.3. Gantha­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā gantha­sam­payuttā? Cattāro diṭṭhi­gata­sam­payut­ta­cit­tup­pādā, cattāro diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, etthuppannaṃ lobhaṃ ṭhapetvā, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, etthuppannaṃ paṭighaṃ ṭhapetvā—ime dhammā gantha­sam­payuttā.

Katame dhammā gantha­vippa­yuttā? Catūsu diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppanno lobho, dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppannaṃ paṭighaṃ, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā gantha­vippa­yuttā.

2.4.2.5.4. Gantha­gan­thani­ya­duka

Katame dhammā ganthā ceva ganthaniyā ca? Teva ganthā ganthā ceva ganthaniyā ca.

Katame dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā? Ṭhapetvā ganthe avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā. Aganthaniyā dhammā na vattabbā—ganthā ceva ganthaniyā cātipi, ganthaniyā ceva no ca ganthātipi.

2.4.2.5.5. Gantha­gantha­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā ganthā ceva gantha­sam­payuttā ca? Yattha diṭṭhi ca lobho ca ekato uppajjanti—ime dhammā ganthā ceva gantha­sam­payuttā ca.

Katame dhammā gantha­sam­payuttā ceva no ca ganthā? Aṭṭha lobha­saha­gata­cit­tup­pādā dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, etthuppanne ganthe ṭhapetvā—ime dhammā gantha­sam­payuttā ceva no ca ganthā. Gantha­vippa­yuttā dhammā na vattabbā— ganthā ceva gantha­sam­payuttā cātipi, gantha­sam­payuttā ceva no ca ganthātipi.

2.4.2.5.6. Gantha­vippa­yutta­gan­thani­ya­duka

Katame dhammā gantha­vippa­yuttā ganthaniyā? Catūsu diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppanno lobho, dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppannaṃ paṭighaṃ, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā gantha­vippa­yuttā ganthaniyā.

Katame dhammā gantha­vippa­yuttā aganthaniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā gantha­vippa­yuttā aganthaniyā. Gantha­sam­payuttā dhammā na vattabbā—gantha­vippa­yuttā ganthaniyātipi, gantha­vippa­yuttā agan­thani­yā­tipi.

2.4.2.6. Oghagocchaka

Katame dhammā oghā … pe ….

2.4.2.7. Yogagocchaka

Katame dhammā yogā … pe ….

2.4.2.8. Nīvara­ṇa­goc­chaka

2.4.2.8.1. Nīvaraṇaduka

Katame dhammā nīvaraṇā? Cha nīvaraṇā—kāmacchan­da­nīvara­ṇaṃ, ­byāpā­da­nīvara­ṇaṃ, thina­middha­nīvara­ṇaṃ, uddhac­ca­kukkuc­ca­nīvara­ṇaṃ, vici­kicchā­nīvara­ṇaṃ, avijjā­nīvara­ṇaṃ. Kāmacchan­da­nīvara­ṇaṃ aṭṭhasu ­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati, ­byāpā­da­nīvara­ṇaṃ dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati, thina­middha­nīvara­ṇaṃ sasaṅkhārikesu akusalesu uppajjati, uddhac­ca­nīvara­ṇaṃ uddhac­ca­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati, kukkuc­ca­nīvara­ṇaṃ dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati, vici­kicchā­nīvara­ṇaṃ vici­kicchā­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati, avijjā­nīvara­ṇaṃ sabbākusalesu uppajjati—ime dhammā nīvaraṇā.

Katame dhammā no nīvaraṇā? Ṭhapetvā nīvaraṇe avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no nīvaraṇā.

2.4.2.8.2. Nīvaraṇiyaduka

Katame dhammā nīvaraṇiyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā nīvaraṇiyā.

Katame dhammā anīvaraṇiyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anīvaraṇiyā.

2.4.2.8.3. Nīvara­ṇa­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā nīvara­ṇa­sam­payuttā? Dvādasa akusa­la­cit­tup­pādā—ime dhammā nīvara­ṇa­sam­payuttā.

Katame dhammā nīvara­ṇa­vippa­yuttā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā nīvara­ṇa­vippa­yuttā.

2.4.2.8.4. Nīvara­ṇa­nīvara­ṇiya­duka

Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca? Tāneva nīvaraṇāni nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā ca.

Katame dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā? Ṭhapetvā nīvaraṇe, avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇā. Anīvaraṇiyā dhammā na vattabbā—nīvaraṇā ceva nīvaraṇiyā cātipi, nīvaraṇiyā ceva no ca nīvaraṇātipi.

2.4.2.8.5. Nīvara­ṇa­nīvara­ṇa­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvara­ṇa­sam­payuttā ca? Yattha dve tīṇi nīvaraṇāni ekato uppajjanti—ime dhammā nīvaraṇā ceva nīvara­ṇa­sam­payuttā ca.

Katame dhammā nīvara­ṇa­sam­payuttā ceva no ca nīvaraṇā? Ṭhapetvā nīvaraṇe, avasesaṃ akusalaṃ—ime dhammā nīvara­ṇa­sam­payuttā ceva no ca nīvaraṇā. Nīvara­ṇa­vippa­yuttā dhammā na vattabbā—nīvaraṇā ceva nīvara­ṇa­sam­payuttā cātipi, nīvara­ṇa­sam­payuttā ceva no ca nīvaraṇātipi.

2.4.2.8.6. Nīvara­ṇa­vippa­yutta­nīvara­ṇiya­duka

Katame dhammā nīvara­ṇa­vippa­yuttā nīvaraṇiyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā nīvara­ṇa­vippa­yuttā nīvaraṇiyā.

Katame dhammā nīvara­ṇa­vippa­yuttā anīvaraṇiyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā nīvara­ṇa­vippa­yuttā anīvaraṇiyā. Nīvara­ṇa­sam­payuttā dhammā na vattabbā—nīvara­ṇa­vippa­yuttā nīvaraṇiyātipi, nīvara­ṇa­vippa­yuttā anīvara­ṇiyā­tipi.

2.4.2.9. Parāmā­sa­goc­chaka

2.4.2.9.1. Parāmāsaduka

Katame dhammā parāmāsā? Diṭṭhiparāmāso catūsu diṭṭhi­gata­sam­payut­tesu cittuppādesu uppajjati—ime dhammā parāmāsā.

Katame dhammā no parāmāsā? Ṭhapetvā parāmāsaṃ avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no parāmāsā.

2.4.2.9.2. Parāmaṭṭhaduka

Katame dhammā parāmaṭṭhā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā parāmaṭṭhā.

Katame dhammā aparāmaṭṭhā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni nibbānañca—ime dhammā aparāmaṭṭhā.

2.4.2.9.3. Parāmā­sa­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā parāmā­sa­sam­payuttā? Cattāro diṭṭhi­gata­sam­payut­ta­cit­tup­pādā, etthuppannaṃ parāmāsaṃ ṭhapetvā—ime dhammā parāmā­sa­sam­payuttā.

Katame dhammā parāmā­sa­vippa­yuttā? Cattāro diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā parāmā­sa­vippa­yuttā. Parāmāso na vattabbo—parāmā­sa­sam­payut­to­tipi, parāmā­sa­vippa­yutto­tipi.

2.4.2.9.4. Parāmā­sa­parāmaṭ­ṭha­duka

Katame dhammā parāmāsā ceva parāmaṭṭhā ca? So eva parāmāso parāmāso ceva parāmaṭṭho ca.

Katame dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā? Ṭhapetvā parāmāsaṃ avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsā. Aparāmaṭṭhā dhammā na vattabbā—parāmāsā ceva parāmaṭṭhā cātipi, parāmaṭṭhā ceva no ca parāmāsātipi.

2.4.2.9.5. Parāmā­sa­vippa­yutta­parāmaṭ­ṭha­duka

Katame dhammā parāmā­sa­vippa­yuttā parāmaṭṭhā? Cattāro diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā parāmā­sa­vippa­yuttā parāmaṭṭhā.

Katame dhammā parāmā­sa­vippa­yuttā aparāmaṭṭhā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā parāmā­sa­vippa­yuttā aparāmaṭṭhā. Parāmāsā ca parāmā­sa­sam­payuttā ca dhammā na vattabbā— parāmā­sa­vippa­yuttā parāmaṭṭhātipi, parāmā­sa­vippa­yuttā aparāmaṭ­ṭhā­tipi.

2.4.2.10. Mahantaraduka

2.4.2.10.1. Sārammaṇaduka

Katame dhammā sārammaṇā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ—ime dhammā sārammaṇā.

Katame dhammā anārammaṇā? Rūpañca, nibbānañca—ime dhammā anārammaṇā.

2.4.2.10.2. Cittaduka

Katame dhammā cittā? Cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manodhātu, mano­viñ­ñā­ṇa­dhātu—ime dhammā cittā.

Katame dhammā no cittā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no cittā.

2.4.2.10.3. Cetasikaduka

Katame dhammā cetasikā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho—ime dhammā cetasikā.

Katame dhammā acetasikā? Cittañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā acetasikā.

2.4.2.10.4. Citta­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā citta­sam­payuttā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho—ime dhammā citta­sam­payuttā.

Katame dhammā citta­vippa­yuttā? Rūpañca, nibbānañca—ime dhammā citta­vippa­yuttā. Cittaṃ na vattabbaṃ—cittena sam­payut­tan­tipi, cittena vippa­yuttan­tipi.

2.4.2.10.5. Cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­duka

Katame dhammā cittasaṃsaṭṭhā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho— ime dhammā cittasaṃsaṭṭhā.

Katame dhammā citta­visaṃ­saṭ­ṭhā? Rūpañca, nibbānañca—ime dhammā citta­visaṃ­saṭ­ṭhā. Cittaṃ na vattabbaṃ—cittena saṃsaṭṭhantipi, cittena visaṃ­saṭ­ṭhan­tipi.

2.4.2.10.6. Citta­sa­muṭṭhā­na­duka

Katame dhammā citta­sa­muṭṭhānā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho, kāyaviññatti, vacīviññatti, yaṃ vā panaññampi atthi rūpaṃ cittajaṃ cittahetukaṃ citta­sa­muṭṭhā­naṃ—rūpāyatanaṃ saddāyatanaṃ gandhāyatanaṃ rasāyatanaṃ ­phoṭṭhab­bā­yatanaṃ ākāsadhātu āpodhātu rūpassa lahutā rūpassa mudutā rūpassa kammaññatā rūpassa upacayo rūpassa santati kabaḷīkāro āhāro—ime dhammā citta­sa­muṭṭhānā.

Katame dhammā no citta­sa­muṭṭhānā? Cittañca, avasesañca rūpaṃ, nibbānañca—ime dhammā no citta­sa­muṭṭhānā.

2.4.2.10.7. Citta­saha­bhū­duka

Katame dhammā cittasahabhuno? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho, kāyaviññatti, vacīviññatti—ime dhammā cittasahabhuno.

Katame dhammā no cittasahabhuno? Cittañca, avasesañca rūpaṃ, nibbānañca—ime dhammā no cittasahabhuno.

2.4.2.10.8. Cit­tānupa­rivat­ti­duka

Katame dhammā cit­tānupa­rivat­tino? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho, kāyaviññatti, vacīviññatti—ime dhammā cit­tānupa­rivat­tino.

Katame dhammā no cit­tānupa­rivat­tino? Cittañca, avasesañca rūpaṃ, nibbānañca— ime dhammā no cit­tānupa­rivat­tino.

2.4.2.10.9. Citta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­na­duka

Katame dhammā cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhānā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho—ime dhammā cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhānā.

Katame dhammā no cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhānā? Cittañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhānā.

2.4.2.10.10. Citta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­na­saha­bhū­duka

Katame dhammā citta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­na­saha­bhuno? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho—ime dhammā citta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­na­saha­bhuno.

Katame dhammā no citta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­na­saha­bhuno? Cittañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no citta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­na­saha­bhuno.

2.4.2.10.11. Cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­nānupa­rivat­ti­duka

Katame dhammā cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­nānupa­rivat­tino? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅ­khā­rak­khan­dho—ime dhammā cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­nānupa­rivat­tino.

Katame dhammā no cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­nānupa­rivat­tino? Cittañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no cit­ta­saṃsaṭ­ṭha­sa­muṭṭhā­nānupa­rivat­tino.

2.4.2.10.12. Ajjhattikaduka

Katame dhammā ajjhattikā? Cakkhāyatanaṃ … pe … manāyatanaṃ—ime dhammā ajjhattikā.

Katame dhammā bāhirā? Rūpāyatanaṃ … pe … dhammāyatanaṃ—ime dhammā bāhirā.

2.4.2.10.13. Upādāduka

Katame dhammā upādā? Cakkhāyatanaṃ … pe … kabaḷīkāro āhāro—ime dhammā upādā.

Katame dhammā no upādā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, cattāro ca mahābhūtā, nibbānañca—ime dhammā no upādā.

2.4.2.10.14. Upādinnaduka

Katame dhammā upādinnā? Tīsu bhūmīsu vipāko, yañca rūpaṃ kammassa katattā—ime dhammā upādinnā.

Katame dhammā anupādinnā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, yañca rūpaṃ na kammassa katattā, cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anupādinnā.

2.4.2.11. Upādā­na­goc­chaka

2.4.2.11.1. Upādānaduka

Katame dhammā upādānā? Cattāri upādānāni—kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlab­ba­tu­pādā­naṃ, attavā­du­pādā­naṃ. Kāmupādānaṃ aṭṭhasu ­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati. Diṭ­ṭhu­pādā­nañca sīlab­ba­tu­pādā­nañca attavā­du­pādā­nañca catūsu diṭṭhi­gata­sam­payut­tesu cittuppādesu uppajjanti—ime dhammā upādānā.

Katame dhammā no upādānā? Ṭhapetvā upādāne avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no upādānā.

2.4.2.11.2. Upādāniyaduka

Katame dhammā upādāniyā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā upādāniyā.

Katame dhammā anupādāniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anupādāniyā.

2.4.2.11.3. Upādā­na­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā upādā­na­sam­payuttā? Cattāro diṭṭhi­gata­sam­payut­ta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, cattāro diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, etthuppannaṃ lobhaṃ ṭhapetvā—ime dhammā upādā­na­sam­payuttā.

Katame dhammā upādā­na­vippa­yuttā? Catūsu diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppanno lobho, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā upādā­na­vippa­yuttā.

2.4.2.11.4. Upādā­na­u­pādā­niya­duka

Katame dhammā upādānā ceva upādāniyā ca? Tāneva upādānāni upādānā ceva upādāniyā ca.

Katame dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā? Ṭhapetvā upādāne avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā upādāniyā ceva no ca upādānā. Anupādāniyā dhammā na vattabbā—upādānā ceva upādāniyā cātipi, upādāniyā ceva no ca upādānātipi.

2.4.2.11.5. Upādā­na­u­pādā­na­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā upādānā ceva upādā­na­sam­payuttā ca? Yattha diṭṭhi ca lobho ca ekato uppajjanti—ime dhammā upādānā ceva upādā­na­sam­payuttā ca.

Katame dhammā upādā­na­sam­payuttā ceva no ca upādānā? Aṭṭha lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, etthuppanne upādāne ṭhapetvā—ime dhammā upādā­na­sam­payuttā ceva no ca upādānā. Upādā­na­vippa­yuttā dhammā na vattabbā—upādānā ceva upādā­na­sam­payuttā cātipi, upādā­na­sam­payuttā ceva no ca upādānātipi.

2.4.2.11.6. Upādā­na­vippa­yutta­u­pādā­niya­duka

Katame dhammā upādā­na­vippa­yuttā upādāniyā? Catūsu diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppanno lobho, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā upādā­na­vippa­yuttā upādāniyā.

Katame dhammā upādā­na­vippa­yuttā anupādāniyā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā upādā­na­vippa­yuttā anupādāniyā. Upādā­na­sam­payuttā dhammā na vattabbā—upādā­na­vippa­yuttā upādāniyātipi, upādā­na­vippa­yuttā anu­pādā­niyā­tipi.

2.3.2.12. Kilesagocchaka

2.4.2.12.1. Kilesaduka

Katame dhammā kilesā? Dasa kilesavatthūni—lobho, doso, moho, māno, diṭṭhi, vicikicchā, thinaṃ, uddhaccaṃ, ahirikaṃ, anottappaṃ. Lobho aṭṭhasu ­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati. Doso dvīsu domanas­sa­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati. Moho sabbākusalesu uppajjati. Māno catūsu diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobhasa­haga­tesu cittuppādesu uppajjati. Diṭṭhi catūsu diṭṭhi­gata­sam­payut­tesu cittuppādesu uppajjati. Vicikicchā vici­kicchā­saha­gatesu cittuppādesu uppajjati. Thinaṃ sasaṅkhārikesu akusalesu uppajjati. Uddhaccañca ahirikañca anottappañca sabbākusalesu uppajjanti—ime dhammā kilesā.

Katame dhammā no kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṃ akusalaṃ, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā no kilesā.

2.4.2.12.2. Saṃki­lesika­duka

Katame dhammā saṃkilesikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ sabbañca rūpaṃ—ime dhammā saṃkilesikā.

Katame dhammā asaṃkilesikā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā asaṃkilesikā.

2.4.2.12.3. Saṃ­kiliṭ­ṭha­duka

Katame dhammā saṃkiliṭṭhā? Dvādasa akusa­la­cit­tup­pādā—ime dhammā saṃkiliṭṭhā.

Katame dhammā asaṃkiliṭṭhā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā asaṃkiliṭṭhā.

2.4.2.12.4. Kilesa­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā kilesa­sam­payuttā? Dvādasa akusa­la­cit­tup­pādā—ime dhammā kilesa­sam­payuttā.

Katame dhammā kilesa­vippa­yuttā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā kilesa­vippa­yuttā.

2.4.2.12.5. Kilesa­saṃki­lesika­duka

Katame dhammā kilesā ceva saṃkilesikā ca? Teva kilesā kilesā ceva saṃkilesikā ca.

Katame dhammā saṃkilesikā ceva no ca kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṃ akusalaṃ, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā saṃkilesikā ceva no ca kilesā. Asaṃkilesikā dhammā na vattabbā—kilesā ceva saṃkilesikā cātipi, saṃkilesikā ceva no ca kilesātipi.

2.4.2.12.6. Kilesa­saṃ­kiliṭ­ṭha­duka

Katame dhammā kilesā ceva saṃkiliṭṭhā ca? Teva kilesā kilesā ceva saṃkiliṭṭhā ca.

Katame dhammā saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṃ akusalaṃ—ime dhammā saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesā. Asaṃkiliṭṭhā dhammā na vattabbā—kilesā ceva saṃkiliṭṭhā cātipi, saṃkiliṭṭhā ceva no ca kilesātipi.

2.4.2.12.7. Kilesa­kilesa­sam­payut­ta­duka

Katame dhammā kilesā ceva kilesa­sam­payuttā ca? Yattha dve tayo kilesā ekato uppajjanti—ime dhammā kilesā ceva kilesa­sam­payuttā ca.

Katame dhammā kilesa­sam­payuttā ceva no ca kilesā? Ṭhapetvā kilese avasesaṃ akusalaṃ—ime dhammā kilesa­sam­payuttā ceva no ca kilesā. Kilesa­vippa­yuttā dhammā na vattabbā—kilesā ceva kilesa­sam­payuttā cātipi, kilesa­sam­payuttā ceva no ca kilesātipi.

2.4.2.12.8. Kilesa­vippa­yutta­saṃki­lesika­duka

Katame dhammā kilesa­vippa­yuttā saṃkilesikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā kilesa­vippa­yuttā saṃkilesikā.

Katame dhammā kilesa­vippa­yuttā asaṃkilesikā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā kilesa­vippa­yuttā asaṃkilesikā. Kilesa­sam­payuttā dhammā na vattabbā—kilesa­vippa­yuttā saṃki­lesikā­tipi, kilesa­vippa­yuttā asaṃ­ki­lesikā­tipi.

2.4.2.13. Piṭṭhiduka

2.4.2.13.1. ­Dassa­ne­napa­hātab­baduka

Katame dhammā dassanena pahātabbā? Cattāro diṭṭhi­gata­sam­payut­ta­cit­tup­pādā, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo—ime dhammā dassanena pahātabbā. Cattāro diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā— ime dhammā siyā dassanena pahātabbā, siyā na dassanena pahātabbā.

Katame dhammā na dassanena pahātabbā? Uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na dassanena pahātabbā.

2.4.2.13.2. Bhāva­nā­yapa­hātab­baduka

Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā? Uddhac­ca­saha­gato cittuppādo—ime dhammā bhāvanāya pahātabbā. Cattāro diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā—ime dhammā siyā bhāvanāya pahātabbā, siyā na bhāvanāya pahātabbā.

Katame dhammā na bhāvanāya pahātabbā? Cattāro diṭṭhi­gata­sam­payut­ta­cit­tup­pādā, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na bhāvanāya pahātabbā.

2.4.2.13.3. ­Dassa­ne­napa­hātab­ba­hetu­ka­duka

Katame dhammā dassanena pahātab­ba­hetukā? Cattāro diṭṭhi­gata­sam­payut­ta­cit­tup­pādā, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā—ime dhammā dassanena pahātab­ba­hetukā. Cattāro diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā—ime dhammā siyā dassanena pahātab­ba­hetukā, siyā na dassanena pahātab­ba­hetukā.

Katame dhammā na dassanena pahātab­ba­hetukā? Vici­kicchā­saha­gato moho, uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na dassanena pahātab­ba­hetukā.

2.4.2.13.4. Bhāva­nā­yapa­hātab­ba­hetu­ka­duka

Katame dhammā bhāvanāya pahātab­ba­hetukā? Uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, etthuppannaṃ mohaṃ ṭhapetvā—ime dhammā bhāvanāya pahātab­ba­hetukā. Cattāro diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā— ime dhammā siyā bhāvanāya pahātab­ba­hetukā, siyā na bhāvanāya pahātab­ba­hetukā.

Katame dhammā na bhāvanāya pahātab­ba­hetukā? Cattāro diṭṭhi­gata­sam­payut­ta­cit­tup­pādā, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, uddhac­ca­saha­gato moho, catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na bhāvanāya pahātab­ba­hetukā.

2.4.2.13.5. Savitakkaduka

Katame dhammā savitakkā? Kāmā­vacara­kusalaṃ, akusalaṃ, kāmā­vacara­kusalassa vipākato ekādasa cittuppādā, akusalassa vipākato dve, kiriyato ekādasa, rūpāvacaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaraṃ paṭhamaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ vitakkaṃ ṭhapetvā—ime dhammā savitakkā.

Katame dhammā avitakkā? Dve­pañca­viñ­ñā­ṇāni, rūpāvaca­ra­tika­catuk­kaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro arūpāvacarā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokutta­ra­tika­catuk­kaj­jhānā kusalato ca vipākato ca, vitakko ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā avitakkā.

2.4.2.13.6. Savicāraduka

Katame dhammā savicārā? Kāmā­vacara­kusalaṃ, akusalaṃ, kāmā­vacara­kusalassa vipākato ekādasa cittuppādā, akusalassa vipākato dve kiriyato ekādasa, rūpāvaca­ra­ekaka­dukaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokutta­ra­ekaka­dukaj­jhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ vicāraṃ ṭhapetvā—ime dhammā savicārā.

Katame dhammā avicārā? Dve­pañca­viñ­ñā­ṇāni, rūpāvaca­ra­ti­katikaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokutta­ra­ti­katikaj­jhānā kusalato ca vipākato ca, vicāro ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā avicārā.

2.4.2.13.7. Sappītikaduka

Katame dhammā sappītikā? Kāmā­vacara­kusalato cattāro somanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, akusalato cattāro, kāmā­vacara­kusalassa vipākato pañca, kiriyato pañca, rūpāvaca­ra­du­katikaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokutta­ra­du­katikaj­jhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ pītiṃ ṭhapetvā—ime dhammā sappītikā.

Katame dhammā appītikā? Kāmā­vacara­kusalato cattāro upekkhā­saha­gata­cit­tup­pādā, akusalato aṭṭha, kāmā­vacara­kusalassa vipākato ekādasa, akusalassa vipākato satta, kiriyato cha, rūpāvaca­ra­duka­dukaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokutta­ra­duka­dukaj­jhānā kusalato ca vipākato ca pīti ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā appītikā.

2.4.2.13.8. Pīti­saha­gata­duka

Katame dhammā pītisahagatā? Kāmā­vacara­kusalato cattāro somanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, akusalato cattāro, kāmā­vacara­kusalassa vipākato pañca, kiriyato pañca, rūpāvaca­ra­du­katikaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokutta­ra­du­katikaj­jhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ pītiṃ ṭhapetvā—ime dhammā pītisahagatā.

Katame dhammā na pītisahagatā? Kāmā­vacara­kusalato cattāro upekkhā­saha­gata­cit­tup­pādā, akusalato aṭṭha, kāmā­vacara­kusalassa vipākato ekādasa, akusalassa vipākato satta, kiriyato cha, rūpāvaca­ra­duka­dukaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokutta­ra­duka­dukaj­jhānā kusalato ca vipākato ca, pīti ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na pītisahagatā.

2.4.2.13.9. Sukha­saha­gata­duka

Katame dhammā sukhasahagatā? Kāmā­vacara­kusalato cattāro somanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, akusalato cattāro, kāmā­vacara­kusalassa vipākato cha, kiriyato pañca, rūpāvaca­ra­tika­catuk­kaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokutta­ra­tika­catuk­kaj­jhānā kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ sukhaṃ ṭhapetvā—ime dhammā sukhasahagatā.

Katame dhammā na sukhasahagatā? Kāmā­vacara­kusalato cattāro upekkhā­saha­gata­cit­tup­pādā, akusalato aṭṭha, kāmā­vacara­kusalassa vipākato dasa, akusalassa vipākato satta, kiriyato cha, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca lokuttaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, sukhañca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na sukhasahagatā.

2.4.2.13.10. Upekkhā­saha­gata­duka

Katame dhammā upekkhā­saha­gatā? Kāmā­vacara­kusalato cattāro upekkhā­saha­gata­cit­tup­pādā, akusalato cha, kāmā­vacara­kusalassa vipākato dasa, akusalassa vipākato cha, kiriyato cha, rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokuttaraṃ catutthaṃ jhānaṃ kusalato ca vipākato ca, etthuppannaṃ upekkhaṃ ṭhapetvā—ime dhammā upekkhā­saha­gatā.

Katame dhammā na upekkhā­saha­gatā? Kāmā­vacara­kusalato cattāro somanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā, akusalato cha, kāmā­vacara­kusalassa vipākato cha, akusalassa vipākato eko, kiriyato pañca, rūpāvaca­ra­tika­catuk­kaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca, lokutta­ra­tika­catuk­kaj­jhānā kusalato ca vipākato ca, upekkhā ca, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā na upekkhā­saha­gatā.

2.4.2.13.11. Kāmāvacaraduka

Katame dhammā kāmāvacarā? Kāmā­vacara­kusalaṃ, akusalaṃ, sabbo kāmāvacarassa vipāko, kāmāvaca­ra­kiri­yāb­yāka­taṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā kāmāvacarā.

Katame dhammā na kāmāvacarā? Rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā—ime dhammā na kāmāvacarā.

2.4.2.13.12. Rūpāvacaraduka

Katame dhammā rūpāvacarā? Rūpāvaca­ra­catuk­ka­pañca­kaj­jhānā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca—ime dhammā rūpāvacarā.

Katame dhammā na rūpāvacarā? Kāmāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā—ime dhammā na rūpāvacarā.

2.4.2.13.13. Arūpā­vacara­duka

Katame dhammā arūpāvacarā? Cattāro āruppā kusalato ca vipākato ca kiriyato ca— ime dhammā arūpāvacarā.

Katame dhammā na arūpāvacarā? Kāmāvacarā, rūpāvacarā, apariyāpannā—ime dhammā na arūpāvacarā.

2.4.2.13.14. ­Pariyā­panna­duka

Katame dhammā pariyāpannā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā pariyāpannā.

Katame dhammā apariyāpannā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā apariyāpannā.

2.4.2.13.15. Niyyānikaduka

Katame dhammā niyyānikā? Cattāro maggā apariyāpannā—ime dhammā niyyānikā.

Katame dhammā aniyyānikā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā aniyyānikā.

2.4.2.13.16. Niyataduka

Katame dhammā niyatā? Cattāro diṭṭhi­gata­sam­payut­ta­cit­tup­pādā, dve domanas­sa­saha­gata­cit­tup­pādā—ime dhammā siyā niyatā siyā aniyatā. Cattāro maggā apariyāpannā—ime dhammā niyatā.

Katame dhammā aniyatā? Cattāro diṭṭhi­gata­vippa­yutta­lobha­saha­gata­cit­tup­pādā, vici­kicchā­saha­gato cittuppādo, uddhac­ca­saha­gato cittuppādo, tīsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā aniyatā.

2.4.2.13.17. Sauttaraduka

Katame dhammā sauttarā? Tīsu bhūmīsu kusalaṃ, akusalaṃ, tīsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, sabbañca rūpaṃ—ime dhammā sauttarā.

Katame dhammā anuttarā? Cattāro maggā apariyāpannā, cattāri ca sāmaññaphalāni, nibbānañca—ime dhammā anuttarā.

2.4.2.13.18. Saraṇaduka

Katame dhammā saraṇā? Dvādasa akusa­la­cit­tup­pādā—ime dhammā saraṇā.

Katame dhammā araṇā? Catūsu bhūmīsu kusalaṃ, catūsu bhūmīsu vipāko, tīsu bhūmīsu kiriyābyākataṃ, rūpañca, nibbānañca—ime dhammā araṇā.

Atthuddhāro niṭṭhito.

Dhamma­saṅga­ṇī­pakara­ṇaṃ niṭṭhitaṃ.