Jātaka

Vīsatinipāta

Mātaṅgavagga

8. Bhallā­tiya­jātaka

Bhallātiyo nāma ahosi rājā,
Raṭṭhaṃ pahāya migavaṃ acāri so;
Agamā girivaraṃ gandhamādanaṃ,
Supupphitaṃ kim­purisā­nu­ciṇṇaṃ.

Sāḷū­rasaṃ­ghañca nisedhayitvā,
Dhanuṃ kalāpañca so nikkhipitvā;
Upāgami vacanaṃ vattukāmo,
Yatthaṭṭhitā kimpurisā ahesuṃ.

“Himaccaye hemavatāya tīre,
Kimidhaṭṭhitā mantayavho abhiṇhaṃ;
Pucchāmi vo mānusa­deha­vaṇṇe,
Kathaṃ vo jānanti manussaloke”.

“Mallaṃ giriṃ paṇḍarakaṃ tikūṭaṃ,
Sītodakā anuvicarāma najjo;
Migā manussāva nibhāsavaṇṇā,
Jānanti no kimpurisāti ludda”.

“Sukiccharūpaṃ paridevayavho,
Āliṅgito cāsi piyo piyāya;
Pucchāmi vo mānusa­deha­vaṇṇe,
Kimidha vane rodatha appatītā.

Sukiccharūpaṃ paridevayavho,
Āliṅgito cāsi piyo piyāya;
Pucchāmi vo mānusa­deha­vaṇṇe,
Kimidha vane vilapatha appatītā.

Sukiccharūpaṃ paridevayavho,
Āliṅgito cāsi piyo piyāya;
Pucchāmi vo mānusa­deha­vaṇṇe,
Kimidha vane socatha appatītā”.

Mayekarattaṃ vippavasimha ludda,
Akāmakā aññamaññaṃ sarantā;
Tamekarattaṃ anutappamānā,
Socāma ‘sā ratti punaṃ na hessati’”.

“Yamekarattaṃ anutappathetaṃ,
Dhanaṃ va naṭṭhaṃ pitaraṃ va petaṃ;
Pucchāmi vo mānusa­deha­vaṇṇe,
Kathaṃ vinā vāsamakap­payit­tha”.

Yamimaṃ nadiṃ passasi sīghasotaṃ,
Nānā­du­macchā­danaṃ selakūlaṃ;
Taṃ me piyo uttari vassakāle,
Mamañca maññaṃ anubandhatīti.

Ahañca aṅkolaka­mo­cināmi,
Atimuttakaṃ satta­liyo­thi­kañca;
‘Piyo ca me hehiti mālabhārī,
Ahañca naṃ mālinī ajjhupessaṃ’.

Ahañcidaṃ kurava­kamo­cināmi,
Uddālakā pāṭali­sindhu­vārakā;
‘Piyo ca me hehiti mālabhārī,
Ahañca naṃ mālinī ajjhupessaṃ’.

Ahañca sālassa supupphitassa,
Oceyya pupphāni karomi mālaṃ;
‘Piyo ca me hehiti mālabhārī,
Ahañca naṃ mālinī ajjhupessaṃ’.

Ahañca sālassa supupphitassa,
Oceyya pupphāni karomi bhāraṃ;
Idañca no hehiti santharatthaṃ,
Yatthajjimaṃ viharissāma rattiṃ.

Ahañca kho agaḷuṃ candanañca,
Silāya piṃsāmi pamattarūpā;
‘Piyo ca me hehiti rositaṅgo,
Ahañca naṃ rositā ajjhupessaṃ’.

Athāgamā salilaṃ sīghasotaṃ,
Nudaṃ sāle salaḷe kaṇṇikāre;
Āpūratha tena muhuttakena,
Sāyaṃ nadī āsi mayā suduttarā.

Ubhosu tīresu mayaṃ tadā ṭhitā,
Sampassantā ubhayo aññamaññaṃ;
Sakimpi rodāma sakiṃ hasāma,
Kicchena no āgamā saṃvarī sā.

Pātova kho uggate sūriyamhi,
Catukkaṃ nadiṃ uttariyāna ludda;
Āliṅgiyā aññamaññaṃ mayaṃ ubho,
Sakimpi rodāma sakiṃ hasāma.

Tīhūnakaṃ sattasatāni ludda,
Yamidha mayaṃ vippavasimha pubbe;
Vassekimaṃ jīvitaṃ bhūmipāla,
Ko nīdha kantāya vinā vaseyya”.

“Āyuñca vo kīvatako nu samma,
Sacepi jānātha vadetha āyuṃ;
Anussavā vuḍḍhato āgamā vā,
Akkhātha me taṃ avikampamānā”.

“Āyuñca no vassasahassaṃ ludda,
Na cantarā pāpako atthi rogo;
Appañca dukkhaṃ sukhameva bhiyyo,
Avītarāgā vijahāma jīvitaṃ”.

“Idañca sutvāna amānusānaṃ,
Bhallātiyo ittara jīvitanti;
Nivattatha na migavaṃ acari,
Adāsi dānāni abhuñji bhoge.

Idañca sutvāna amānusānaṃ,
Sammodatha mā kalahaṃ akattha;
Mā vo tapī attakam­māparā­dho,
Yathāpi te kim­puriseka­rattaṃ.

Idañca sutvāna amānusānaṃ,
Sammodatha mā vivādaṃ akattha;
Mā vo tapī attakam­māparā­dho,
Yathāpi te kim­puriseka­rattaṃ”.

Vividhaṃ adhimanā suṇomahaṃ,
Vacanapathaṃ tava atthasaṃhitaṃ;
Muñcaṃ giraṃ nudaseva me daraṃ,
Samaṇa sukhāvaha jīva me ciran”ti.

Bhallā­tiya­jātakaṃ aṭṭhamaṃ.