Kathāvatthu

Mahāpaṇṇāsaka

Dasamavagga

Pañca­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gis­samag­ga­kathā

Pañca­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanāti? Āmantā. Nanu pañcaviññāṇā uppan­na­vatthukā uppan­nā­ramma­ṇāti? Āmantā. Hañci pañcaviññāṇā uppan­na­vatthukā uppannārammaṇā, no ca vata re vattabbe—“pañca­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanā”ti.

Nanu pañcaviññāṇā pure­jāta­vatthukā pure­jātā­rammaṇā ajjhat­tika­vatthukā bāhirārammaṇā asam­bhin­na­vatthukā asam­bhin­nā­rammaṇā nānāvatthukā nānārammaṇā na aññamaññassa gocaravisayaṃ paccanubhonti, na asamannāhārā uppajjanti, na amanasikārā uppajjanti, na abbokiṇṇā uppajjanti, na apubbaṃ acarimaṃ uppajjanti, na aññamaññassa samanantarā uppajjanti, nanu pañcaviññāṇā anābhogāti? Āmantā. Hañci pañcaviññāṇā anābhogā, no ca vata re vattabbe— “pañca­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanā”ti.

Cak­khu­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanāti? Āmantā. Cakkhuviññāṇaṃ suññataṃ ārabbha uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe … cakkhuviññāṇaṃ suññataṃ ārabbha uppajjatīti? Āmantā. Cakkhuñca paṭicca suññatañca uppajjati cak­khu­viñ­ñā­ṇanti? Na hevaṃ vattabbe … pe … cakkhuñca paṭicca suññatañca uppajjati cak­khu­viñ­ñā­ṇanti? Āmantā. “Cakkhuñca paṭicca suññatañca uppajjati cakkhuviññāṇan”ti—attheva suttantoti? Natthi. “Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇan”ti— attheva suttantoti? Āmantā. Hañci “cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇan”ti—attheva suttanto, no ca vata re vattabbe—“cakkhuñca paṭicca suññatañca uppajjati cakkhuviññāṇan”ti.

Cak­khu­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanāti? Āmantā. Cakkhuviññāṇaṃ atītānāgataṃ ārabbha uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe … cak­khu­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanāti? Āmantā. Cakkhuviññāṇaṃ phassaṃ ārabbha … vedanaṃ ārabbha … saññaṃ ārabbha … cetanaṃ ārabbha … cittaṃ ārabbha … cakkhuṃ ārabbha … pe … kāyaṃ ārabbha … pe … saddaṃ ārabbha … pe … phoṭṭhabbaṃ ārabbha uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Mano­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanā, manoviññāṇaṃ suññataṃ ārabbha uppajjatīti? Āmantā. Cak­khu­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanā, cakkhuviññāṇaṃ suññataṃ ārabbha uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe … mano­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanā, manoviññāṇaṃ atītānāgataṃ ārabbha uppajjatīti? Āmantā. Cak­khu­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanā, cakkhuviññāṇaṃ atītānāgataṃ ārabbha uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe … mano­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanā, manoviññāṇaṃ phassaṃ ārabbha … vedanaṃ ārabbha … pe … phoṭṭhabbaṃ ārabbha uppajjatīti? Āmantā. Cak­khu­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanā, cakkhuviññāṇaṃ phassaṃ ārabbha … vedanaṃ ārabbha … pe … phoṭṭhabbaṃ ārabbha uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Na vattabbaṃ—“pañca­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanā”ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“ idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti ­nānub­yañ­janag­gāhī … pe … sotena saddaṃ sutvā … pe … ghānena gandhaṃ ghāyitvā … pe … jivhāya rasaṃ sāyitvā … pe … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā na nimittaggāhī hoti ­nānub­yañ­janag­gāhī”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi pañca­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa atthi maggabhāvanāti.

Pañca­viñ­ñā­ṇa­samaṅ­gissa maggakathā niṭṭhitā.