Kathāvatthu

Nig­ga­ha­paṇṇā­saka

Aṭṭhā­ra­sa­ma­vagga

­Manus­sa­loka­kathā

Na vattabbaṃ—“buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī”ti? Āmantā. Nanu atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāma­vihāra­gāma­nigama­na­garāni raṭṭhāni janapadānīti? Āmantā. Hañci atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāma­vihāra­gāma­nigama­na­garāni raṭṭhāni janapadāni, tena vata re vattabbe—“buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī”ti.

Na vattabbaṃ—“buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī”ti? Āmantā. Nanu bhagavā lumbiniyā jāto, bodhiyā mūle abhisambuddho, bārāṇasiyaṃ bhagavatā dhammacakkaṃ pavattitaṃ, cāpāle cetiye āyusaṅkhāro ossaṭṭho, kusinārāyaṃ bhagavā parinibbutoti? Āmantā. Hañci bhagavā lumbiniyā jāto … pe … kusinārāyaṃ bhagavā parinibbuto, tena vata re vattabbe—“buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī”ti.

Na vattabbaṃ—“buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī”ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“ ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ ukkaṭṭhāyaṃ viharāmi subhagavane sālarājamūle”ti; “ ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ uruvelāyaṃ viharāmi ajapā­la­nigrodhe paṭha­mā­bhisam­buddho”ti; “ ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ rājagahe viharāmi veḷuvane kalanda­ka­nivāpe”ti; “ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ sāvatthiyaṃ viharāmi jetavane anātha­piṇḍi­kassa ārāme”ti; “ ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ vesāliyaṃ viharāmi mahāvane kūṭā­gāra­sālāyan”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti.

Buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti? Āmantā. Nanu bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokenāti? Āmantā. Hañci bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokena, no ca vata re vattabbe—“buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī”ti.

­Manus­sa­loka­kathā niṭṭhitā.