Kathāvatthu

Mahāpaṇṇāsaka

Dutiyavagga

Para­vitāra­ṇa­kathā

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Arahā paraneyyo parapattiyo parapaccayo para­paṭi­baddha­bhū, na jānāti na passati sammūḷho asampajānoti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Nanu arahā na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na para­paṭi­baddha­bhū jānāti passati asammūḷho sampajānoti? Āmantā. Hañci arahā na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na para­paṭi­baddha­bhū, jānāti passati asammūḷho sampajāno, no ca vata re vattabbe—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Atthi puthujjanassa paravitāraṇā, so ca paraneyyo parapattiyo parapaccayo para­paṭi­baddha­bhū, na jānāti na passati sammūḷho asampajānoti? Āmantā. Atthi arahato paravitāraṇā, so ca paraneyyo parapattiyo parapaccayo para­paṭi­baddha­bhū, na jānāti na passati sammūḷho asampajānoti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Atthi arahato paravitāraṇā, so ca na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na para­paṭi­baddha­bhū, jānāti passati asammūḷho sampajānoti? Āmantā. Atthi puthujjanassa paravitāraṇā, so ca na paraneyyo na parapattiyo na parapaccayo na para­paṭi­baddha­bhū, jānāti passati asammūḷho sampajānoti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Atthi arahato satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā, saṃghe paravitāraṇā, sikkhāya paravitāraṇā, pubbante paravitāraṇā, aparante paravitāraṇā, pubban­tā­parante paravitāraṇā, idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Natthi arahato satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu paravitāraṇāti? Āmantā. Hañci natthi arahato satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu paravitāraṇā, no ca vata re vattabbe—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Atthi puthujjanassa paravitāraṇā, atthi tassa satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu paravitāraṇāti? Āmantā. Atthi arahato paravitāraṇā, atthi tassa satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Atthi arahato paravitāraṇā, natthi tassa satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu paravitāraṇāti? Āmantā. Atthi puthujjanassa paravitāraṇā, natthi tassa satthari paravitāraṇā, dhamme paravitāraṇā … pe … idappac­caya­tā­paṭic­ca­samup­pan­nesu dhammesu paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppāda­dham­moti? Āmantā. Hañci arahato rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, no ca vata re vattabbe—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu arahato doso pahīno … pe … moho pahīno … pe … anottappaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālā­vatthu­ka­taṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anup­pā­da­dham­maṃ … pe … rāgappahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … dosappahānāya … pe … anot­tappa­pahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … nanu arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikatanti? Āmantā. Hañci arahā vītarāgo vītadoso vītamoho sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, no ca vata re vattabbe—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Atthi arahato paravitāraṇāti? Sadham­ma­kusa­lassa arahato atthi paravitāraṇā, para­dham­ma­kusa­lassa arahato natthi paravitāraṇāti. Sadham­ma­kusa­lassa arahato atthi paravitāraṇāti? Āmantā. Para­dham­ma­kusa­lassa arahato atthi paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Para­dham­ma­kusa­lassa arahato natthi paravitāraṇāti? Āmantā. Sadham­ma­kusa­lassa arahato natthi paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Sadham­ma­kusa­lassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa paravitāraṇāti? Āmantā. Para­dham­ma­kusa­lassa arahato rāgo pahīno, atthi tassa paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe.

Sadham­ma­kusa­lassa arahato doso pahīno … pe … moho pahīno … pe … anottappaṃ pahīnaṃ … pe … rāgappahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … dosappahānāya … pe … anot­tappa­pahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa paravitāraṇāti? Āmantā. Para­dham­ma­kusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, atthi tassa paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Para­dham­ma­kusa­lassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa paravitāraṇāti? Āmantā. Sadham­ma­kusa­lassa arahato rāgo pahīno, natthi tassa paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe.

Para­dham­ma­kusa­lassa arahato doso pahīno, moho pahīno … pe … anottappaṃ pahīnaṃ … pe … rāgappahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … dosappahānāya … pe … anot­tappa­pahānāya maggo bhāvito … pe … bojjhaṅgā bhāvitā … pe … para­dham­ma­kusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa paravitāraṇāti? Āmantā. Sadhammakusalo arahā vītarāgo vītadoso vītamoho … pe … sacchikātabbaṃ sacchikataṃ, natthi tassa paravitāraṇāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘iti rūpaṃ’ … pe … ‘iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti—evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“jānatohaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘idaṃ dukkhan’ti— bhikkhave, jānato passato āsavānaṃ khayo hoti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti … pe … ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti … pe … ‘ayaṃ duk­kha­nirodha­gāminī paṭipadā’ti jānato passato āsavānaṃ khayo hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hotī”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“sabbaṃ, bhikkhave, anabhijānaṃ aparijānaṃ avirājayaṃ appajahaṃ abhabbo dukkhakkhayāya; sabbañca kho, bhikkhave, abhijānaṃ parijānaṃ virājayaṃ pajahaṃ bhabbo dukkhakkhayāyā”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“sahāvassa ­dassa­na­sam­padāya … pe … chac­cābhi­ṭhānāni abhabba kātun”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvakassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi—‘yaṃ kiñci samuda­ya­dhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhamman’ti, saha dassanuppādā, bhikkhave, ariyasāvakassa tīṇi saṃyojanāni pahīyanti—sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlab­bata­parāmāso”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—

“Nāhaṃ sahissāmi pamocanāya,
Kathaṃkathiṃ dhotaka kañci loke;
Dhammañca seṭṭhaṃ abhijānamāno,
Evaṃ tuvaṃ oghamimaṃ taresī”ti.

Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Na vattabbaṃ—“atthi arahato paravitāraṇā”ti? Āmantā. Nanu arahato itthipurisānaṃ nāmagottaṃ pare vitāreyyuṃ, maggāmaggaṃ pare vitāreyyuṃ, tiṇakaṭ­ṭha­va­nappa­tī­naṃ nāmaṃ pare vitāreyyunti? Āmantā. Hañci arahato itthipurisānaṃ nāmagottaṃ pare vitāreyyuṃ, maggāmaggaṃ pare vitāreyyuṃ, tiṇakaṭ­ṭha­va­nappa­tī­naṃ nāmaṃ pare vitāreyyuṃ, tena vata re vattabbe—“atthi arahato paravitāraṇā”ti.

Arahato itthipurisānaṃ nāmagottaṃ pare vitāreyyuṃ, maggāmaggaṃ pare vitāreyyuṃ, tiṇakaṭ­ṭha­va­nappa­tī­naṃ nāmaṃ pare vitāreyyunti, atthi arahato paravitāraṇāti? Āmantā. Arahato sotā­patti­phalaṃ vā sakadā­gāmi­phalaṃ vā anāgāmiphalaṃ vā arahattaṃ vā pare vitāreyyunti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Para­vitāra­ṇa­kathā niṭṭhitā.