Kathāvatthu

Mahāpaṇṇāsaka

Sattamavagga

Cetasikakathā

Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu atthi keci dhammā cittena sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇāti? Āmantā. Hañci atthi keci dhammā cittena sahagatā sahajātā saṃsaṭṭhā sampayuttā ekuppādā ekanirodhā ekavatthukā ekārammaṇā, no ca vata re vattabbe—“natthi cetasiko dhammo”ti.

Phasso cittena sahajātoti? Āmantā. Hañci phasso cittena sahajāto, tena vata re vattabbe—“phasso cetasiko”ti. Vedanā … pe … saññā … cetanā … saddhā … vīriyaṃ … sati … samādhi … paññā … rāgo … doso … moho … pe … anottappaṃ cittena sahajātanti? Āmantā. Hañci anottappaṃ cittena sahajātaṃ, tena vata re vattabbe—“anottappaṃ cetasikan”ti.

Cittena sahajātāti katvā cetasikāti? Āmantā. Phassena sahajātāti katvā phassasikāti? Āmantā. Cittena sahajātāti katvā cetasikāti? Āmantā. Vedanāya … saññāya … cetanāya … saddhāya … vīriyena … satiyā … samādhinā … paññāya … rāgena … dosena … mohena … pe … anottappena sahajātāti katvā anot­tappā­sikāti? Āmantā.

Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—

“Cittañhidaṃ cetasikā ca dhammā,
Anattato saṃviditassa honti;
Hīnappaṇītaṃ tadubhaye viditvā,
Sammaddaso vedi palokadhamman”ti.

Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi cetasiko dhammoti.

Natthi cetasiko dhammoti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“ idha, kevaṭṭa, bhikkhu parasattānaṃ parapuggalānaṃ cittampi ādisati cetasikampi ādisati vitakkitampi ādisati vicāritampi ādisati—‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te cittan’”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi atthi cetasiko dhammoti.

Cetasikakathā niṭṭhitā.