Kathāvatthu

Mahāpaṇṇāsaka

Aṭṭhamavagga

Kāmaguṇakathā

Pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti? Āmantā. Nanu atthi ­tappa­ṭisañ­ñutto chandoti? Āmantā. Hañci atthi ­tappa­ṭisañ­ñutto chando, no ca vata re vattabbe—“pañceva kāmaguṇā kāmadhātū”ti. Nanu atthi ­tappa­ṭisañ­ñutto rāgo ­tappa­ṭisañ­ñutto chando ­tappa­ṭisañ­ñutto chandarāgo ­tappa­ṭisañ­ñutto saṅkappo ­tappa­ṭisañ­ñutto rāgo ­tappa­ṭisañ­ñutto saṅkapparāgo ­tappa­ṭisañ­ñuttā pīti ­tappa­ṭisañ­ñuttaṃ somanassaṃ ­tappa­ṭisañ­ñuttaṃ pīti­so­manas­santi? Āmantā. Hañci atthi ­tappa­ṭisañ­ñuttaṃ pītisomanassaṃ, no ca vata re vattabbe—“pañceva kāmaguṇā kāmadhātū”ti.

Pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti? Āmantā. Manussānaṃ cakkhu na kāmadhātūti? Na hevaṃ vattabbe … pe … manussānaṃ sotaṃ … pe … manussānaṃ ghānaṃ … pe … manussānaṃ jivhā … pe … manussānaṃ kāyo … pe … manussānaṃ mano na kāmadhātūti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Manussānaṃ mano na kāmadhātūti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—

“Pañca kāmaguṇā loke,
manocchaṭṭhā paveditā;
Ettha chandaṃ virājetvā,
evaṃ dukkhā pamuccatī”ti.

Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ—“manussānaṃ mano na kāmadhātū”ti.

Pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti? Āmantā. Kāmaguṇā bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti atta­bhāva­paṭi­lā­bhoti? Na hevaṃ vattabbe … pe … atthi kāmaguṇūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe … pe … atthi kāmaguṇūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe … pe … kāmaguṇe sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe … pe … kāmaguṇe atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe … pe … kāmaguṇā pañca­vo­kāra­bha­voti? Na hevaṃ vattabbe … pe … kāmaguṇe sammāsambuddhā uppajjanti, pac­ce­ka­sambud­dhā uppajjanti, sāvakayugaṃ uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Kāmadhātu bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti atta­bhāva­paṭi­lā­bhoti? Āmantā. Kāmaguṇā bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti atta­bhāva­paṭi­lā­bhoti? Na hevaṃ vattabbe … pe … atthi kāmadhātūpagaṃ kammanti? Āmantā. Atthi kāmaguṇūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe … pe … atthi kāmadhātūpagā sattāti? Āmantā. Atthi kāmaguṇūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Kāmadhātuyā sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Āmantā. Kāmaguṇe sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe … pe … kāmadhātuyā atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Āmantā. Kāmaguṇe atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe … pe … kāmadhātu pañca­vo­kāra­bha­voti? Āmantā. Kāmaguṇā pañca­vo­kāra­bha­voti? Na hevaṃ vattabbe … pe … kāmadhātuyā sammāsambuddhā uppajjanti, pac­ce­ka­sambud­dhā uppajjanti, sāvakayugaṃ uppajjatīti? Āmantā. Kāmaguṇe sammāsambuddhā uppajjanti, pac­ce­ka­sambud­dhā uppajjanti, sāvakayugaṃ uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe … pe ….

Na vattabbaṃ—“pañceva kāmaguṇā kāmadhātū”ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā—“ pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā … pe … ghānaviññeyyā gandhā … pe … jivhāviññeyyā rasā … pe … kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā—ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā”ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti.

Kāmaguṇakathā niṭṭhitā.