Majjhima Nikāya 151

Piṇḍa­pāta­pāri­suddhi­sutta

Evaṃ me sutaṃ—​   ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalanda­ka­nivāpe. Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca: 

“Vippasannāni kho te, sāriputta, indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto. Katamena kho tvaṃ, sāriputta, vihārena etarahi bahulaṃ viharasī”ti? “Suñña­tā­vi­hārena kho ahaṃ, bhante, etarahi bahulaṃ viharāmī”ti. “Sādhu sādhu, sāriputta. Mahāpuri­sa­vi­hārena kira tvaṃ, sāriputta, etarahi bahulaṃ viharasi. Mahāpuri­sa­vihāro eso, sāriputta, yadidaṃ—suññatā. Tasmātiha, sāriputta, bhikkhu sace ākaṅkheyya: ‘suñña­tā­vi­hārena bahulaṃ vihareyyan’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘yena cāhaṃ maggena gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṃ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṃ, atthi nu kho me tattha cak­khu­viññeyyesu rūpesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṃ vāpi cetaso’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘yena cāhaṃ maggena gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṃ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṃ, atthi me tattha cak­khu­viññeyyesu rūpesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṃ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘yena cāhaṃ maggena gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṃ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṃ, natthi me tattha cak­khu­viññeyyesu rūpesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṃ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘yena cāhaṃ maggena gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṃ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṃ, atthi nu kho me tattha sotaviññeyyesu saddesu … pe … ghāna­viññeyyesu gandhesu … jivhā­viññeyyesu rasesu … kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu … manoviññeyyesu dhammesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṃ vāpi cetaso’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘yena cāhaṃ maggena gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṃ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṃ, atthi me tattha manoviññeyyesu dhammesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṃ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā tesaṃyeva pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘yena cāhaṃ maggena gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ, yasmiñca padese piṇḍāya acariṃ, yena ca maggena gāmato piṇḍāya paṭikkamiṃ, natthi me tattha manoviññeyyesu dhammesu chando vā rāgo vā doso vā moho vā paṭighaṃ vāpi cetaso’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘pahīnā nu kho me pañca kāmaguṇā’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘appahīnā kho me pañca kāmaguṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘pahīnā kho me pañca kāmaguṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘pahīnā nu kho me pañca nīvaraṇā’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘appahīnā kho me pañca nīvaraṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘pahīnā kho me pañca nīvaraṇā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘pariññātā nu kho me pañcu­pādā­nak­khan­dhā’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘apariññātā kho me pañcu­pādā­nak­khan­dhā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṃ upādā­nak­khan­dhā­naṃ pariññāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘pariññātā kho me pañcu­pādā­nak­khan­dhā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘bhāvitā nu kho me cattāro satipaṭṭhānā’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘abhāvitā kho me cattāro satipaṭṭhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā catunnaṃ sati­paṭṭhā­nā­naṃ bhāvanāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘bhāvitā kho me cattāro satipaṭṭhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘bhāvitā nu kho me cattāro sammappadhānā’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘abhāvitā kho me cattāro sammappadhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā catunnaṃ sammap­pa­dhā­nā­naṃ bhāvanāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘bhāvitā kho me cattāro sammappadhānā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘bhāvitā nu kho me cattāro iddhipādā’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘abhāvitā kho me cattāro iddhipādā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvanāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘bhāvitā kho me cattāro iddhipādā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘bhāvitāni nu kho me pañcindriyānī’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘abhāvitāni kho me pañcindriyānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṃ indriyānaṃ bhāvanāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘bhāvitāni kho me pañcindriyānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘bhāvitāni nu kho me pañca balānī’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘abhāvitāni kho me pañca balānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā pañcannaṃ balānaṃ bhāvanāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘bhāvitāni kho me pañca balānī’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘bhāvitā nu kho me satta bojjhaṅgā’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘abhāvitā kho me satta bojjhaṅgā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ bhāvanāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘bhāvitā kho me satta bojjhaṅgā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘bhāvito nu kho me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘abhāvito kho me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa bhāvanāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘bhāvito kho me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘bhāvitā nu kho me samatho ca vipassanā cā’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘abhāvitā kho me samatho ca vipassanā cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā sama­tha­vi­passa­nā­naṃ bhāvanāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘bhāvitā kho me samatho ca vipassanā cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Puna caparaṃ, sāriputta, bhikkhunā iti paṭi­sañ­cik­khi­tab­baṃ: ‘sacchikatā nu kho me vijjā ca vimutti cā’ti? Sace, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘asacchikatā kho me vijjā ca vimutti cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā vijjāya vimuttiyā sacchikiriyāya vāyamitabbaṃ. Sace pana, sāriputta, bhikkhu pacca­vek­kha­māno evaṃ jānāti: ‘sacchikatā kho me vijjā ca vimutti cā’ti, tena, sāriputta, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṃ ahorat­tā­nu­sikkhinā kusalesu dhammesu.

Ye hi keci, sāriputta, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā piṇḍapātaṃ parisodhesuṃ, sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṃ parisodhesuṃ. Yepi hi keci, sāriputta, anāga­ta­maddhā­naṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā piṇḍapātaṃ pari­sodhes­santi, sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṃ pari­sodhes­santi. Yepi hi keci, sāriputta, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā piṇḍapātaṃ parisodhenti, sabbe te evameva paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṃ parisodhenti. Tasmātiha, sāriputta, ‘paccavekkhitvā paccavekkhitvā piṇḍapātaṃ parisodhessāmā’ti—evañhi vo, sāriputta, sikkhitabban”ti.

Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā sāriputto bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.

Piṇḍa­pāta­pāri­suddhi­suttaṃ niṭṭhitaṃ navamaṃ.