Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Pācittiyakaṇḍa

Bhūtagāmavagga

19. Mahalla­ka­vihāra­sikkhā­pada

Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmato channassa upaṭṭhāko mahāmatto āyasmato channassa vihāraṃ kārāpeti. Atha kho āyasmā channo kata­pari­yositaṃ vihāraṃ punappunaṃ chādāpeti, punappunaṃ lepāpeti. Atibhārito vihāro paripati. Atha kho āyasmā channo tiṇañca kaṭṭhañca saṅkaḍḍhanto aññatarassa brāhmaṇassa yavakhettaṃ dūsesi. Atha kho so brāhmaṇo ujjhāyati khiyyati vipāceti—“kathañhi nāma bhadantā amhākaṃ yavakhettaṃ dūsessantī”ti.

Assosuṃ kho bhikkhū tassa brāhmaṇassa ujjhāyantassa khiyyantassa vipācentassa. Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—“kathañhi nāma āyasmā channo kata­pari­yositaṃ vihāraṃ punappunaṃ chādāpessati, punappunaṃ lepāpessati, atibhārito vihāro paripatī”ti.

Atha kho te bhikkhū āyasmantaṃ channaṃ aneka­pariyā­yena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe … “saccaṃ kira tvaṃ, channa, kata­pari­yositaṃ vihāraṃ punappunaṃ chādāpesi, punappunaṃ lepāpesi, atibhārito vihāro paripatī”ti? “Saccaṃ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā … pe … kathañhi nāma tvaṃ, moghapurisa, kata­pari­yositaṃ vihāraṃ punappunaṃ chādāpessasi, punappunaṃ lepāpessasi, atibhārito vihāro paripati. Netaṃ, moghapurisa, appasannānaṃ vā pasādāya … pe … evañca pana, bhikkhave, imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha—

“Mahallakaṃ pana bhikkhunā vihāraṃ kārayamānena yāva dvārakosā aggaḷaṭ­ṭhapa­nāya ālokasan­dhi­pari­kammāya dvattic­chada­nassa pariyāyaṃ appaharite ṭhitena adhiṭṭhātabbaṃ. Tato ce uttari appaharitepi ṭhito adhiṭṭhaheyya pācittiyan”ti. (19:68)

Mahallako nāma vihāro sassāmiko vuccati.

Vihāro nāma ullitto vā hoti avalitto vā ullittāvalitto vā.

Kārayamānenāti karonto vā kārāpento vā.

Yāva dvārakosāti piṭṭha­saṅghā­ṭassa samantā hatthapāsā.

Aggaḷaṭ­ṭhapa­nāyāti dvāraṭ­ṭha­panāya.

Ālokasan­dhi­pari­kammāyāti ­vātapā­na­pari­kammāya setavaṇṇaṃ kāḷavaṇṇaṃ geruka­pari­kammaṃ mālākammaṃ latākammaṃ makaradantakaṃ pañcapaṭikaṃ.

Dvattic­chada­nassa pariyāyaṃ appaharite ṭhitena adhiṭṭhātabbanti—haritaṃ nāma pubbaṇṇaṃ aparaṇṇaṃ. Sace harite ṭhito adhiṭṭhāti, āpatti dukkaṭassa. Maggena chādentassa dve magge adhiṭṭhahitvā tatiyaṃ maggaṃ āṇāpetvā pakkamitabbaṃ. Pariyāyena chādentassa dve pariyāye adhiṭṭhahitvā tatiyaṃ pariyāyaṃ āṇāpetvā pakkamitabbaṃ.

Tato ce uttari appaharitepi ṭhito adhiṭṭhaheyyāti iṭṭhakāya chādentassa iṭṭha­kiṭṭha­kāya āpatti pācittiyassa. Silāya chādentassa silāya silāya āpatti pācittiyassa. Sudhāya chādentassa piṇḍe piṇḍe āpatti pācittiyassa. Tiṇena chādentassa karaḷe karaḷe āpatti pācittiyassa. Paṇṇena chādentassa paṇṇe paṇṇe āpatti pācittiyassa.

Ati­rekad­vatti­pariyāye atirekasaññī adhiṭṭhāti, āpatti pācittiyassa. Ati­rekad­vatti­pariyāye vematiko adhiṭṭhāti, āpatti pācittiyassa. Ati­rekad­vatti­pariyāye ūnakasaññī adhiṭṭhāti, āpatti pācittiyassa.

Ūnakad­vatti­pariyāye atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa. Ūnakad­vatti­pariyāye vematiko, āpatti dukkaṭassa. Ūnakad­vatti­pariyāye ūnakasaññī, anāpatti.

Anāpatti—dvattipariyāye, ūnakad­vatti­pariyāye, leṇe, guhāya, tiṇakuṭikāya, aññassatthāya, attano dhanena, vāsāgāraṃ ṭhapetvā sabbattha anāpatti, ummattakassa, ādi­kammi­kas­sāti.

Mahalla­ka­vihāra­sikkhā­padaṃ niṭṭhitaṃ navamaṃ.