Cūḷavagga

Pāri­vāsi­kak­khan­dhaka

1. Pāri­vāsi­ka­vatta

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anātha­piṇḍi­kassa ārāme. Tena kho pana samayena pārivāsikā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—“kathañhi nāma pārivāsikā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṃghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—“saccaṃ kira, bhikkhave, pārivāsikā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti? “Saccaṃ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā—“ananucchavikaṃ … pe … kathañhi nāma, bhikkhave, pārivāsikā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi—“na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāro, seyyābhihāro, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa.

Anujānāmi, bhikkhave, pārivāsikānaṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ.

Anujānāmi, bhikkhave, pārivāsikānaṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ—uposathaṃ, pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, pārivāsikānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññapessāmi yathā pārivāsikehi bhikkhūhi vattitabbaṃ.

Pārivāsikena, bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā—

Na upasam­pā­detab­baṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, na ­bhik­khu­novāda­ka­sam­muti sāditabbā, sammatenapi bhikkhuniyo na ovaditabbā. Yāya āpattiyā saṃghena parivāso dinno hoti sā āpatti na āpajjitabbā, aññā vā tādisikā, tato vā pāpiṭṭhatarā; kammaṃ na garahitabbaṃ, kammikā na garahitabbā. Na pakatattassa bhikkhuno uposatho ṭhapetabbo, na pavāraṇā ṭhapetabbā, na savacanīyaṃ kātabbaṃ, na anuvādo paṭṭhapetabbo, na okāso kāretabbo, na codetabbo, na sāretabbo, na bhikkhūhi sam­payo­jetab­baṃ.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṃghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihāra­pariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅka­mi­tab­bāni, na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na piṇ­ḍapāti­kaṅ­gaṃ samādātabbaṃ, na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo—mā maṃ jāniṃsūti.

Pārivāsikena, bhikkhave, bhikkhunā āgantukena ārocetabbaṃ, āgantukassa ārocetabbaṃ, uposathe ārocetabbaṃ, pavāraṇāya ārocetabbaṃ. Sace gilāno hoti, dūtenapi ārocetabbaṃ.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko anāvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko anāvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko anāvāso gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā. Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko anāvāso, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko anāvāso, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko anāvāso, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ. Pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ. Pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo. Na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Na, bhikkhave, pārivāsikena bhikkhunā pārivāsikena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mānattārahena bhikkhunā saddhiṃ … pe … ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā saddhiṃ … pe … abbhānārahena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Pāri­vāsi­ka­catut­tho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ, na ca karaṇīyan”ti.

Catunna­vuti­pāri­vāsi­kavattaṃ niṭṭhitaṃ.

Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami. Upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca—“kati nu kho, bhante, pārivāsikassa bhikkhuno ratticchedā”ti? “Tayo kho, upāli, pārivāsikassa bhikkhuno ratticchedā. Sahavāso, vippavāso, anārocanā—ime kho, upāli, tayo pārivāsikassa bhikkhuno ratticchedā”ti.

Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ mahā­bhik­khu­saṃgho sannipatito hoti. Na sakkonti pārivāsikā bhikkhū parivāsaṃ sodhetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Anujānāmi, bhikkhave, parivāsaṃ nikkhipituṃ. Evañca pana, bhikkhave, nikkhipitabbo. Tena pārivāsikena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo— ‘parivāsaṃ nikkhipāmī’ti. Nikkhitto hoti parivāso. ‘Vattaṃ nikkhipāmī’ti. Nikkhitto hoti parivāso”.

Tena kho pana samayena sāvatthiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ pakkamiṃsu. Sakkonti pārivāsikā bhikkhū parivāsaṃ sodhetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Anujānāmi, bhikkhave, parivāsaṃ samādiyituṃ. Evañca pana, bhikkhave, samādiyitabbo. Tena pārivāsikena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo— ‘parivāsaṃ samādiyāmī’ti. Samādinno hoti parivāso. ‘Vattaṃ samādiyāmī’ti. Samādinno hoti parivāso”.

Pāri­vāsi­kavattaṃ niṭṭhitaṃ.

2. Mūlāya­paṭikas­sa­nāraha­vatta

Tena kho pana samayena mūlāya­paṭikas­sa­nārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—“kathañhi nāma mūlāya­paṭikas­sa­nārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṃghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—“saccaṃ kira, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti? “Saccaṃ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṃ … pe … kathañhi nāma, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Netaṃ bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi—“na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāro, seyyābhihāro, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nārahā­naṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nārahā­naṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ—uposathaṃ, pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nārahā­naṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññapessāmi yathā mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hehi bhikkhūhi vattitabbaṃ.

Mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena, bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā—

Na upasam­pā­detab­baṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, na ­bhik­khu­novāda­ka­sam­muti sāditabbā, sammatenapi bhikkhuniyo na ovaditabbā. Yāya āpattiyā saṃghena mūlāya­paṭikas­sa­nāraho kato hoti sā āpatti na āpajjitabbā, aññā vā tādisikā, tato vā pāpiṭṭhatarā; kammaṃ na garahitabbaṃ, kammikā na garahitabbā. Na pakatattassa bhikkhuno uposatho ṭhapetabbo, na pavāraṇā ṭhapetabbā, na savacanīyaṃ kātabbaṃ, na anuvādo paṭṭhapetabbo, na okāso kāretabbo, na codetabbo, na sāretabbo, na bhikkhūhi sam­payo­jetab­baṃ.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṃghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihāra­pariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅka­mi­tab­bāni, na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na piṇ­ḍapāti­kaṅ­gaṃ samādātabbaṃ, na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo—mā maṃ jāniṃsūti.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo … pe … abhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso gantabbo … pe … abhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Gantabbo, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ, pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo; na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ; na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ; na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Na, bhikkhave, mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā pārivāsikena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mānattārahena bhikkhunā saddhiṃ … pe … ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā saddhiṃ … pe … abbhānārahena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ; na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Mūlāya­paṭikas­sa­nāraha­catut­tho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ, na ca karaṇīyan”ti.

Mūlāya­paṭikas­sa­nāra­havattaṃ niṭṭhitaṃ.

3. Mānattā­raha­vatta

Tena kho pana samayena mānattārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—“kathañhi nāma mānattārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe … “saccaṃ kira, bhikkhave, mānattārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti? “Saccaṃ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṃ … pe … kathañhi nāma, bhikkhave, mānattārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi—“na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, mānattārahānaṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, mānattārahānaṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ—uposathaṃ, pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, mānattārahānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññapessāmi yathā mānattārahehi bhikkhūhi vattitabbaṃ.

Mānattārahena, bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā—

Na upasam­pā­detab­baṃ … pe … (yathā mūlāya­paṭikas­sanā, tathā vitthāretabbaṃ.) Na bhikkhūhi sam­payo­jetab­baṃ.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṃghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihāra­pariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅka­mi­tab­bāni, na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na piṇ­ḍapāti­kaṅ­gaṃ samādātabbaṃ, na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo—mā maṃ jāniṃsūti.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo … pe … abhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso gantabbo … pe … abhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Gantabbo, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ. Pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ. Pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo. Na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Na, bhikkhave, mānattārahena bhikkhunā pārivāsikena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mānattārahena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ … pe … ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā saddhiṃ … pe … abbhānārahena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Mānattā­raha­catut­tho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ, na ca karaṇīyan”ti.

Mānattā­ra­havattaṃ niṭṭhitaṃ.

4. Mānat­ta­cārika­vatta

Tena kho pana samayena mānattacārikā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāraṃ, seyyābhihāraṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—“kathañhi nāma mānattacārikā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṃghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—“saccaṃ kira, bhikkhave, mānattacārikā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti? “Saccaṃ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṃ … pe … kathañhi nāma, bhikkhave, mānattacārikā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi—

“Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ, añjalikammaṃ, sāmīcikammaṃ, āsanābhihāro, seyyābhihāro, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ, pādakathalikaṃ, patta­cīvarap­paṭig­gaha­ṇaṃ, nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, mānat­ta­cārikā­naṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ, paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, mānat­ta­cārikā­naṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ—uposathaṃ, pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, mānat­ta­cārikā­naṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññapessāmi yathā ­mānatta­cāri­kehi bhikkhūhi vattitabbaṃ.

­Mānatta­cāri­kena, bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā—

Na upasam­pā­detab­baṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, na ­bhik­khu­novāda­ka­sam­muti sāditabbā, sammatenapi bhikkhuniyo na ovaditabbā. Yāya āpattiyā saṃghena mānattaṃ dinnaṃ hoti sā āpatti na āpajjitabbā, aññā vā tādisikā, tato vā pāpiṭṭhatarā; kammaṃ na garahitabbaṃ, kammikā na garahitabbā. Na pakatattassa bhikkhuno uposatho ṭhapetabbo, na pavāraṇā ṭhapetabbā, na savacanīyaṃ kātabbaṃ, na anuvādo paṭṭhapetabbo, na okāso kāretabbo, na codetabbo, na sāretabbo, na bhikkhūhi sam­payo­jetab­baṃ.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṃghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihāra­pariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅka­mi­tab­bāni, na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ, na piṇ­ḍapāti­kaṅ­gaṃ samādātabbaṃ, na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo—mā maṃ jāniṃsūti.

­Mānatta­cāri­kena, bhikkhave, bhikkhunā āgantukena ārocetabbaṃ, āgantukassa ārocetabbaṃ, uposathe ārocetabbaṃ, pavāraṇāya ārocetabbaṃ, devasikaṃ ārocetabbaṃ. Sace gilāno hoti, dūtenapi ārocetabbaṃ.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra saṃghena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra saṃghena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra saṃghena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo … pe … abhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra saṃghena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā abhikkhuko āvāso gantabbo … pe … abhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … abhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, aññatra saṃghena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra saṃghena, aññatra antarāyā.

Na bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra saṃghena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko anāvāso gantabbo … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā gantabbo, yatthassu bhikkhū nānāsaṃvāsakā, aññatra saṃghena, aññatra antarāyā.

Gantabbo, bhikkhave ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā anāvāsā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Gantabbo, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ. Pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ. Pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo. Na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Na, bhikkhave, ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā pārivāsikena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mānattārahena bhikkhunā saddhiṃ … pe … ­mānatta­cāri­kena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ … pe … abbhānārahena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Mānat­ta­cārika­catut­tho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ, na ca karaṇīyan”ti.

Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca—“kati nu kho, bhante, mānat­ta­cārikassa bhikkhuno ratticchedā”ti? “Cattāro kho, upāli, mānat­ta­cārikassa bhikkhuno ratticchedā. Sahavāso, vippavāso, anārocanā, ūne gaṇe caraṇaṃ—ime kho, upāli, cattāro mānat­ta­cārikassa bhikkhuno ratticchedā”ti.

Tena kho pana samayena sāvatthiyaṃ mahā­bhik­khu­saṃgho sannipatito hoti. Na sakkonti mānattacārikā bhikkhū mānattaṃ sodhetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Anujānāmi, bhikkhave, mānattaṃ nikkhipituṃ. Evañca pana, bhikkhave, nikkhipitabbaṃ. Tena ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā evamassa vacanīyo—‘mānattaṃ nikkhipāmī’ti. Nikkhittaṃ hoti mānattaṃ. ‘Vattaṃ nikkhipāmī’ti. Nikkhittaṃ hoti mānattan”ti.

Tena kho pana samayena sāvatthiyā bhikkhū tahaṃ tahaṃ pakkamiṃsu. Sakkonti mānattacārikā bhikkhū mānattaṃ sodhetuṃ. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. “Anujānāmi, bhikkhave, mānattaṃ samādiyituṃ. Evañca pana, bhikkhave, samādiyitabbaṃ. Tena ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā ekaṃ bhikkhuṃ upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā ukkuṭikaṃ nisīditvā añjaliṃ paggahetvā, evamassa vacanīyo—‘mānattaṃ samādiyāmī’ti. Samādinnaṃ hoti mānattaṃ. ‘Vattaṃ samādiyāmī’ti. Samādinnaṃ hoti mānattan”ti.

­Mānatta­cāri­kavattaṃ niṭṭhitaṃ.

5. Abbhā­nāraha­vatta

Tena kho pana samayena abbhānārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Ye te bhikkhū appicchā … pe … te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—“kathañhi nāma abbhānārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti. Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ.

Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṃghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi—“saccaṃ kira, bhikkhave, abbhānārahā bhikkhū sādiyanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kamman”ti? “Saccaṃ, bhagavā”ti. Vigarahi buddho bhagavā— “ananucchavikaṃ … pe … kathañhi nāma, bhikkhave, abbhānārahā bhikkhū sādiyissanti pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Netaṃ, bhikkhave, appasannānaṃ vā pasādāya … pe … vigarahitvā … pe … dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi—“na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā sāditabbaṃ pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanaṃ paccupaṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Yo sādiyeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, abbhānārahānaṃ bhikkhūnaṃ mithu yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ … pe … nahāne piṭṭhi­pari­kammaṃ. Anujānāmi, bhikkhave, abbhānārahānaṃ bhikkhūnaṃ pañca yathāvuḍḍhaṃ—uposathaṃ, pavāraṇaṃ, vassikasāṭikaṃ, oṇojanaṃ, bhattaṃ. Tena hi, bhikkhave, abbhānārahānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññapessāmi yathā abbhānārahehi bhikkhūhi vattitabbaṃ.

Abbhānārahena, bhikkhave, bhikkhunā sammā vattitabbaṃ. Tatrāyaṃ sammāvattanā—

Na upasam­pā­detab­baṃ … pe … (yathā heṭṭhā, tathā vitthāretabbaṃ) na bhikkhūhi sam­payo­jetab­baṃ.

Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā pakatattassa bhikkhuno purato gantabbaṃ, na purato nisīditabbaṃ. Yo hoti saṃghassa āsanapariyanto seyyāpariyanto vihāra­pariyanto so tassa padātabbo. Tena ca so sāditabbo.

Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā puresamaṇena vā pacchāsamaṇena vā kulāni upasaṅka­mi­tab­bāni; na āraññikaṅgaṃ samādātabbaṃ; na piṇ­ḍapāti­kaṅ­gaṃ samādātabbaṃ; na ca tappaccayā piṇḍapāto nīharāpetabbo—mā maṃ jāniṃsūti.

Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko āvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā.

Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā abhikkhuko anāvāso gantabbo, aññatra pakatattena, aññatra antarāyā … pe …. (Yathā heṭṭhā, tathā vitthāretabbā.)

Gantabbo, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā sabhikkhukā āvāsā … pe … anāvāsā … pe … āvāsā vā anāvāsā vā sabhikkhuko āvāso … pe … sabhikkhuko anāvāso … pe … sabhikkhuko āvāso vā anāvāso vā, yatthassu bhikkhū samā­nasaṃ­vāsakā, yaṃ jaññā sakkomi ajjeva gantunti.

Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; pakatattaṃ bhikkhuṃ disvā āsanā vuṭṭhātabbaṃ, pakatatto bhikkhu āsanena nimantetabbo; na pakatattena bhikkhunā saddhiṃ ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Na, bhikkhave, abbhānārahena bhikkhunā pārivāsikena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mūlāya­paṭikas­sa­nāra­hena bhikkhunā saddhiṃ … pe … mānattārahena bhikkhunā saddhiṃ … pe … ­mānatta­cāri­kena bhikkhunā saddhiṃ … pe … abbhānārahena vuḍḍhatarena bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne āvāse vatthabbaṃ, na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ; na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ; na ekāsane nisīditabbaṃ, na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ, na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ; na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ, na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ, na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabbaṃ.

Abbhā­nāraha­catut­tho ce, bhikkhave, parivāsaṃ dadeyya, mūlāya paṭikasseyya, mānattaṃ dadeyya, taṃvīso abbheyya, akammaṃ, na ca karaṇīyan”ti.

Abbhā­nāra­havattaṃ niṭṭhitaṃ.
Pāri­vāsi­kak­khan­dhako dutiyo.
Imamhi khandhake vatthū pañca.

Tassuddānaṃ

Pārivāsikā sādenti,
pakatattāna bhikkhunaṃ;
Abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ,
añjaliñca sāmīciyaṃ.

Āsanaṃ seyyābhihāraṃ,
pādo pīṭhaṃ kathalikaṃ;
Pattaṃ nahāne parikammaṃ,
ujjhāyanti ca pesalā.

Dukkaṭaṃ sādiyantassa,
Mithu pañca yathāvuḍḍhaṃ;
Uposathaṃ pavāraṇaṃ,
Vassi­koṇoja­bhoja­naṃ.

Sammā ca vattanā tattha,
pakatattassa gacchantaṃ;
Yo ca hoti pariyanto,
pure pacchā tatheva ca.

Ārañña­piṇḍa­nīhāro,
āgantuke uposathe;
Pavāraṇāya dūtena,
gantabbo ca sabhikkhuko.

Ekacchanne ca vuṭṭhānaṃ,
tatheva ca nimantaye;
Āsane nīce caṅkame,
chamāyaṃ caṅkamena ca.

Vuḍḍhatarena akammaṃ,
ratticchedā ca sodhanā;
Nikkhipanaṃ samādānaṃ,
vattaṃva pārivāsike.

Mūlāya mānattārahā,
tathā mānattacārikā;
Abbhānārahe nayo cāpi,
sambhedaṃ nayato puna.

Pārivāsikesu tayo,
catu mānattacārike;
Na samenti ratticchedesu,
mānattesu ca devasi;
Dve kammā sadisā sesā,
tayo kammā samāsamāti.

Pāri­vāsi­kak­khan­dha­kaṃ niṭṭhitaṃ.