Parivāra

Gāthāsaṅgaṇika

1. ­Sattana­gare­supañ­ñat­ta­sikkhā­pada

“Ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā,
paggaṇhitvāna añjaliṃ;
Āsī­samāna­rūpova,
kissa tvaṃ idha māgato”.

“Dvīsu vinayesu ye paññattā,
Uddesaṃ āgacchanti uposathesu;
Kati te sikkhāpadā honti,
Katisu nagaresu paññattā”.

“Bhaddako te ummaṅgo,
yoniso paripucchasi;
Taggha te ahamakkhissaṃ,
yathāsi kusalo tathā”.

“Dvīsu vinayesu ye paññattā,
Uddesaṃ āgacchanti uposathesu;
Aḍḍhuḍḍha­satāni te honti,
Sattasu nagaresu paññattā”.

“Katamesu sattasu nagaresu paññattā,
Iṅgha me tvaṃ byākara naṃ;
Taṃ vacanapathaṃ nisāmayitvā,
Paṭipajjema hitāya no siyā”.

“Vesāliyaṃ rājagahe,
sāvatthiyañca āḷaviyaṃ;
Kosambiyañca sakkesu,
bhaggesu ceva paññattā”.

“Kati vesāliyaṃ paññattā,
kati rājagahe katā;
Sāvatthiyaṃ kati honti,
kati āḷaviyaṃ katā”.

“Kati kosambiyaṃ paññattā,
kati sakkesu vuccanti;
Kati bhaggesu paññattā,
taṃ me akkhāhi pucchito”.

“Dasa vesāliyaṃ paññattā,
Ekavīsa rājagahe katā;
Chaūna tīṇisatāni,
Sabbe sāvatthiyaṃ katā.

Cha āḷaviyaṃ paññattā,
aṭṭha kosambiyaṃ katā;
Aṭṭha sakkesu vuccanti,
tayo bhaggesu paññattā.

Ye vesāliyaṃ paññattā,
te suṇohi yathātathaṃ;
Methuna­vigga­huttari,
atirekañca kāḷakaṃ.

Bhūtaṃ param­para­bhattaṃ,
dantaponena acelako;
Bhikkhunīsu ca akkoso,
dasete vesāliyaṃ katā.

Ye rājagahe paññattā,
Te suṇohi yathātathaṃ;
Adinnādānaṃ rājagahe,
Dve anuddhaṃsanā dvepi ca bhedā.

Antaravāsakaṃ rūpiyaṃ suttaṃ,
Ujjhāpanena ca pācitapiṇḍaṃ;
Gaṇabhojanaṃ vikāle ca,
Cārittaṃ nahānaṃ ūnavīsati.

Cīvaraṃ datvā vosāsanti,
Ete rājagahe katā;
Giraggacariyā tattheva,
Chandadānena ekavīsati.

Ye sāvatthiyaṃ paññattā,
Te suṇohi yathātathaṃ;
Pārājikāni cattāri,
Saṃghādisesā bhavanti soḷasa.

Aniyatā ca dve honti,
nissaggiyā catuvīsati;
Chapaññā­sa­satañ­ceva,
khuddakāni pavuccanti.

Dasayeva ca gārayhā,
dvesattati ca sekhiyā;
Chaūna tīṇisatāni,
sabbe sāvatthiyaṃ katā.

Ye āḷaviyaṃ paññattā,
te suṇohi yathātathaṃ;
Kuṭi­kosi­ya­seyyā ca,
khaṇane gaccha devate;
Sappāṇakañca siñcanti,
cha ete āḷaviyaṃ katā.

Ye kosambiyaṃ paññattā,
te suṇohi yathātathaṃ;
Mahāvihāro dovacassaṃ,
aññaṃ dvāraṃ surāya ca;
Anādariyaṃ sahadhammo,
payopānena aṭṭhamaṃ.

Ye sakkesu paññattā,
te suṇohi yathātathaṃ;
Eḷakalomāni patto ca,
ovādo ceva bhesajjaṃ.

Sūci āraññiko ceva,
aṭṭhete kāpilavatthave;
Udakasuddhiyā ovādo,
bhikkhunīsu pavuccanti.

Ye bhaggesu paññattā,
te suṇohi yathātathaṃ;
Samādahitvā visibbenti,
sāmisena sasitthakaṃ.

Pārājikāni cattāri,
saṃghādisesāni bhavanti;
Satta ca nissaggiyāni,
aṭṭha dvattiṃsa khuddakā.

Dve gārayhā tayo sekkhā,
chappaññāsa sikkhāpadā;
Chasu nagaresu paññattā,
bud­dhe­nādicca­bandhunā.

Chaūna tīṇisatāni,
sabbe sāvatthiyaṃ katā;
Kāruṇikena buddhena,
gotamena yasassinā”.

2. Catuvipatti

Yaṃ taṃ pucchimha akittayi no,
Taṃ taṃ byākataṃ anaññathā;
Aññaṃ taṃ pucchāmi tadiṅgha brūhi,
Garuka lahukañcāpi sāvasesaṃ;
Anavasesaṃ duṭṭhullañca aduṭṭhullaṃ,
Ye ca yāvatatiyakā.

Sādhāraṇaṃ asādhāraṇaṃ,
Vibhattiyo ca yehi samathehi sammanti;
Sabbānipetāni viyākarohi,
Handa vākyaṃ suṇoma te”.

“Ekatiṃsā ye garukā,
Aṭṭhettha anavasesā;
Ye garukā te duṭṭhullā,
Ye duṭṭhullā sā sīlavipatti;
Pārājikaṃ saṃghādiseso,
‘Sīlavipattī’ti vuccati.

Thullaccayaṃ pācittiyā,
Pāṭidesanīyaṃ dukkaṭaṃ;
Dubbhāsitaṃ yo cāyaṃ,
Akkosati hasādhippāyo;
Ayaṃ sā ācāra­vi­pat­ti­sammatā.

Viparī­ta­diṭṭhiṃ gaṇhanti,
Asaddhammehi purakkhatā;
Abbhācikkhanti sambuddhaṃ,
Duppaññā mohapārutā;
Ayaṃ sā diṭṭhi­vi­pat­ti­sammatā.

Ājīvahetu ājīvakāraṇā pāpiccho icchāpakato asantaṃ abhūtaṃ uttari­manus­sa­dhammaṃ ullapati, ājīvahetu ājīvakāraṇā sañcarittaṃ samāpajjati, ājīvahetu ājīvakāraṇā—‘yo te vihāre vasati, so bhikkhu arahā’ti bhaṇati, ājīvahetu ājīvakāraṇā bhikkhu paṇīta­bhoja­nāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, ājīvahetu ājīvakāraṇā bhikkhunī paṇīta­bhoja­nāni attano atthāya viññāpetvā bhuñjati, ājīvahetu ājīvakāraṇā sūpaṃ vā odanaṃ vā agilāno attano atthāya viññāpetvā bhuñjati. Ayaṃ sā ājīvavipatti sammatā.

Ekādasa yāvatatiyakā,
Te suṇohi yathātathaṃ;
Ukkhittā­nu­vattikā,
Aṭṭha yāvatatiyakā;
Ariṭṭho caṇḍakāḷī ca,
Ime te yāvatatiyakā”.

3. Chedanakādi

“Kati chedanakāni? Kati bhedanakāni? Kati uddālanakāni? Kati anañ­ñapācit­ti­yāni? Kati ­bhik­khu­sam­mutiyo? Kati sāmīciyo? Kati paramāni?

Kati jānanti paññattā,
bud­dhe­nādicca­bandhunā”.

“Cha chedanakāni. Ekaṃ bhedanakaṃ. Ekaṃ uddālanakaṃ. Cattāri anañ­ñapācit­ti­yāni. Catasso ­bhik­khu­sam­mutiyo. Satta sāmīciyo. Cuddasa paramāni.

Sodasa jānanti paññattā,
bud­dhe­nādicca­bandhunā”.

4. Asādhāraṇādi

“Vīsaṃ dve satāni,
Bhikkhūnaṃ sikkhāpadāni;
Uddesaṃ āgacchanti uposathesu,
Tīṇi satāni cattāri;
Bhikkhunīnaṃ sikkhāpadāni,
Uddesaṃ āgacchanti uposathesu.

Chacattārīsā bhikkhūnaṃ,
bhikkhunīhi asādhāraṇā;
Sataṃ tiṃsā ca bhikkhunīnaṃ,
bhikkhūhi asādhāraṇā.

Sataṃ sattati chacceva,
ubhinnaṃ asādhāraṇā;
Sataṃ sattati cattāri,
ubhinnaṃ samasikkhatā.

Vīsaṃ dve satāni,
Bhikkhūnaṃ sikkhāpadāni;
Uddesaṃ āgacchanti uposathesu,
Te suṇohi yathātathaṃ.

Pārājikāni cattāri,
Saṃghādisesāni bhavanti terasa;
Aniyatā dve honti.

Nissaggiyāni tiṃseva,
dvenavuti ca khuddakā;
Cattāro pāṭidesanīyā,
pañcasattati sekhiyā.

Vīsaṃ dve satāni cime honti,
Bhikkhūnaṃ sikkhāpadāni;
Uddesaṃ āgacchanti uposathesu.

Tīṇi satāni cattāri,
Bhikkhunīnaṃ sikkhāpadāni;
Uddesaṃ āgacchanti uposathesu,
Te suṇohi yathātathaṃ.

Pārājikāni aṭṭha,
Saṃghādisesāni bhavanti sattarasa;
Nissaggiyāni tiṃseva,
Sataṃ saṭṭhi cha ceva;
Khuddakāni pavuccanti.

Aṭṭha pāṭidesanīyā,
Pañcasattati sekhiyā;
Tīṇi satāni cattāri cime honti,
Bhikkhunīnaṃ sikkhāpadāni;
Uddesaṃ āgacchanti uposathesu.

Chacattārīsā bhikkhūnaṃ,
bhikkhunīhi asādhāraṇā;
Te suṇohi yathātathaṃ.

Cha saṃghādisesā,
dve aniyatehi aṭṭha;
Nissaggiyāni dvādasa,
tehi te honti vīsati.

Dvevīsati khuddakā,
Caturo pāṭidesanīyā;
Chacattārīsā cime honti,
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi asādhāraṇā.

Sataṃ tiṃsā ca bhikkhunīnaṃ,
bhikkhūhi asādhāraṇā;
Te suṇohi yathātathaṃ.

Pārājikāni cattāri,
saṃghamhā dasa nissare;
Nissaggiyāni dvādasa,
channavuti ca khuddakā;
Aṭṭha pāṭidesanīyā.

Sataṃ tiṃsā cime honti,
Bhikkhunīnaṃ bhikkhūhi asādhāraṇā;
Sataṃ sattati chacceva,
Ubhinnaṃ asādhāraṇā;
Te suṇohi yathātathaṃ.

Pārājikāni cattāri,
Saṃghādisesāni bhavanti soḷasa;
Aniyatā dve honti,
Nissaggiyāni catuvīsati;
Sataṃ aṭṭhārasā ceva,
Khuddakāni pavuccanti;
Dvādasa pāṭidesanīyā.

Sataṃ sattati chaccevime honti,
Ubhinnaṃ asādhāraṇā;
Sataṃ sattati cattāri,
Ubhinnaṃ samasikkhatā;
Te suṇohi yathātathaṃ.

Pārājikāni cattāri,
Saṃghādisesāni bhavanti satta;
Nissaggiyāni aṭṭhārasa,
Samasattati khuddakā;
Pañcasattati sekhiyāni.

Sataṃ sattati cattāri cime honti,
Ubhinnaṃ samasikkhatā;
Aṭṭheva pārājikā ye durāsadā,
Tāla­vatthu­samū­pamā.

Paṇḍupalāso puthusilā,
sīsacchinnova so naro;
Tālova mattha­kac­chinno,
aviruḷhī bhavanti te.

Tevīsati saṃghādisesā,
Dve aniyatā;
Dve cattārīsa nissaggiyā,
Aṭṭhāsītisataṃ pācittiyā;
Dvādasa pāṭidesanīyā.

Pañcasattati sekhiyā,
tīhi samathehi sammanti;
Sammukhā ca paṭiññāya,
tiṇa­vatthā­ra­kena ca.

Dve uposathā dve pavāraṇā,
Cattāri kammāni jinena desitā;
Pañceva uddesā caturo bhavanti,
Anaññathā āpattikkhandhā ca bhavanti satta.

Adhikaraṇāni cattāri,
Sattahi samathehi sammanti;
Dvīhi catūhi tīhi,
Kiccaṃ ekena sammati”.

5. Pārāji­kā­di­āpatti

“Pārājikan”ti yaṃ vuttaṃ,
taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Cuto paraddho bhaṭṭho ca,
saddhammā hi niraṅkato;
Saṃvāsopi tahiṃ natthi,
tenetaṃ iti vuccati.

“Saṃghādiseso”ti yaṃ vuttaṃ,
taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Saṃghova deti parivāsaṃ,
mūlāya paṭikassati;
Mānattaṃ deti abbheti,
tenetaṃ iti vuccati.

“Aniyato”ti yaṃ vuttaṃ,
taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Aniyato na niyato,
anekaṃsikataṃ padaṃ;
Tiṇṇa­maññata­raṃ ṭhānaṃ,
“aniyato”ti pavuccati.

“Thullaccayan”ti yaṃ vuttaṃ,
taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Ekassa mūle yo deseti,
yo ca taṃ paṭigaṇhati;
Accayo tena samo natthi,
tenetaṃ iti vuccati.

“Nissaggiyan”ti yaṃ vuttaṃ,
taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Saṃghamajjhe gaṇamajjhe,
ekasseva ca ekato;
Nissajjitvāna deseti,
tenetaṃ iti vuccati.

“Pācittiyan”ti yaṃ vuttaṃ,
Taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Pāteti kusalaṃ dhammaṃ,
Ariyamaggaṃ aparajjhati;
Cit­tasam­moha­naṭṭhā­naṃ,
Tenetaṃ iti vuccati.

“Pāṭidesanīyan”ti yaṃ vuttaṃ,
Taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Bhikkhu aññātako santo,
Kicchā laddhāya bhojanaṃ;
Sāmaṃ gahetvā bhuñjeyya,
“Gārayhan”ti pavuccati.

Nimantanāsu bhuñjantā chandāya,
Vosāsati tattha bhikkhuniṃ;
Anivāretvā tahiṃ bhuñje,
“Gārayhan”ti pavuccati.

Saddhācittaṃ kulaṃ gantvā,
appabhogaṃ anāḷiyaṃ;
Agilāno tahiṃ bhuñje,
“gārayhan”ti pavuccati.

Yo ce araññe viharanto,
sāsaṅke sabhayānake;
Aviditaṃ tahiṃ bhuñje,
“gārayhan”ti pavuccati.

Bhikkhunī aññātikā santā,
Yaṃ paresaṃ mamāyitaṃ;
Sappi telaṃ madhuṃ phāṇitaṃ,
Macchamaṃsaṃ atho khīraṃ;
Dadhiṃ sayaṃ viññāpeyya bhikkhunī,
Gārayhapattā sugatassa sāsane.

“Dukkaṭan”ti yaṃ vuttaṃ,
taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Aparaddhaṃ viraddhañca,
khalitaṃ yañca dukkaṭaṃ.

Yaṃ manusso kare pāpaṃ,
āvi vā yadi vā raho;
“Dukkaṭan”ti pavedenti,
tenetaṃ iti vuccati.

“Dubbhāsitan”ti yaṃ vuttaṃ,
taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Dubbhāsitaṃ durābhaṭṭhaṃ,
saṃkiliṭṭhañca yaṃ padaṃ;
Yañca viññū garahanti,
tenetaṃ iti vuccati.

“Sekhiyan”ti yaṃ vuttaṃ,
taṃ suṇohi yathātathaṃ;
Sekkhassa sikkhamānassa,
uju­mag­gā­nusā­rino.

Ādi cetaṃ caraṇañca,
mukhaṃ saññamasaṃvaro;
Sikkhā etādisī natthi,
tenetaṃ iti vuccati.

Channa­mativas­sati,
vivaṭaṃ nātivassati;
Tasmā channaṃ vivaretha,
evaṃ taṃ nātivassati.

Gati migānaṃ pavanaṃ,
Ākāso pakkhinaṃ gati;
Vibhavo gati dhammānaṃ,
Nibbānaṃ arahato gatīti.

Gāthā­saṅga­ṇikaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Sattanagaresu paññattā,
vipatti caturopi ca;
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca,
sādhāraṇā asādhāraṇā;
Sāsanaṃ anuggahāya,
gāthā­saṅga­ṇikaṃ idanti.

Gāthā­saṅga­ṇikaṃ niṭṭhitaṃ.