Parivāra

Samuṭṭhā­na­sī­sasaṅ­khepa

1. Samuṭṭhā­nas­suddāna

Aniccā sabbe saṅkhārā,
dukkhānattā ca saṅkhatā;
Nibbānañceva paññatti,
anattā iti nicchayā.

Buddhacande anuppanne,
buddhādicce anuggate;
Tesaṃ sabhā­ga­dhammānaṃ,
nāmamattaṃ na nāyati.

Dukkaraṃ vividhaṃ katvā,
pūrayitvāna pāramī;
Uppajjanti mahāvīrā,
cakkhubhūtā sabrahmake.

Te desayanti saddhammaṃ,
dukkhahāniṃ sukhāvahaṃ;
Aṅgīraso sakyamuni,
sabba­bhū­tā­nukam­pako.

Sabba­sat­tuttamo sīho,
piṭake tīṇi desayi;
Suttan­ta­ma­bhi­dham­mañca,
vinayañca mahāguṇaṃ.

Evaṃ nīyati saddhammo,
vinayo yadi tiṭṭhati;
Ubhato ca vibhaṅgāni,
khandhakā yā ca mātikā.

Mālā suttaguṇeneva,
parivārena ganthitā;
Tasseva parivārassa,
samuṭṭhānaṃ niyato kataṃ.

Sambhedaṃ nidānañcaññaṃ,
sutte dissanti upari;
Tasmā sikkhe parivāraṃ,
dhammakāmo supesaloti.

2. Terasa­sa­muṭṭhāna

Vibhaṅge dvīsu paññattaṃ,
uddisanti uposathe;
Pavakkhāmi samuṭṭhānaṃ,
yathāñāyaṃ suṇātha me.

Pārājikaṃ yaṃ paṭhamaṃ,
dutiyañca tato paraṃ;
Sañ­carit­tā­nu­bhāsa­nañca,
atirekañca cīvaraṃ.

Lomāni padasodhammo,
bhūtaṃ saṃvidhānena ca;
They­yadesa­na­corī ca,
ananuññātāya terasa.

Terasete samuṭṭhāna-
nayā viññūhi cintitā;
Ekekasmiṃ samuṭṭhāne,
sadisā idha dissare.

2.1. Paṭha­ma­pā­rāji­ka­sa­muṭṭhāna

Methunaṃ sukkasaṃsaggo,
aniyatā paṭhamikā;
Pubbūpa­pari­pācitā,
raho bhikkhuniyā saha.

Sabhojane raho dve ca,
aṅguli udake hasaṃ;
Pahāre uggire ceva,
tepaññāsā ca sekhiyā.

Adhak­kha­gā­mā­vassutā,
talamaṭṭhañca suddhikā;
Vassaṃvuṭṭhā ca ovādaṃ,
nānubandhe pavattiniṃ.

Chasattati ime sikkhā,
kāyamānasikā katā;
Sabbe ekasamuṭṭhānā,
paṭhamaṃ pārājikaṃ yathā.

Paṭha­ma­pā­rāji­ka­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.2. Dutiya­pā­rāji­ka­sa­muṭṭhāna

Adinnaṃ viggahuttari,
duṭṭhullā attakāminaṃ;
Amūlā aññabhāgiyā,
aniyatā dutiyikā.

Acchinde pariṇāmane,
musā omasapesuṇā;
Duṭṭhullā pathavīkhaṇe,
bhūtaṃ aññāya ujjhāpe.

Nikkaḍḍhanaṃ siñcanañca,
āmisahetu bhuttāvī;
Ehi anādari bhiṃsā,
apanidhe ca jīvitaṃ.

Jānaṃ sappāṇakaṃ kammaṃ,
ūnasaṃ­vāsa­nāsanā;
Saha­dham­mika­vilekhā,
moho amūlakena ca.

Kukkuccaṃ dhammikaṃ cīvaraṃ datvā,
Pariṇāmeyya puggale;
Kiṃ te akālaṃ acchinde,
Duggahī nirayena ca.

Gaṇaṃ vibhaṅgaṃ dubbalaṃ,
kathi­nā­phā­su­passa­yaṃ;
Akkosacaṇḍī maccharī,
gabbhinī ca pāyantiyā.

Dvevassaṃ sikkhā saṃghena,
tayo ceva gihīgatā;
Kumāribhūtā tisso ca,
ūnad­vāda­sa­sammatā.

Alaṃ tāva sokāvāsaṃ,
chandā anuvassā ca dve;
Sikkhāpadā sattatime,
samuṭṭhānā tikā katā.

Kāyacittena na vācā,
vācācittaṃ na kāyikaṃ;
Tīhi dvārehi jāyanti,
pārājikaṃ dutiyaṃ yathā.

Dutiya­pā­rāji­ka­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.3. Sañ­carit­ta­sa­muṭṭhāna

Sañcarī kuṭi vihāro,
dhovanañca paṭiggaho;
Viññattuttari abhihaṭṭhuṃ,
ubhinnaṃ dūtakena ca.

Kosiyā suddhadvebhāgā,
chabbassāni nisīdanaṃ;
Riñcanti rūpikā ceva,
ubho nānappakārakā.

Ūna­bandha­na­vassikā,
suttaṃ vikappanena ca;
Dvāradā­na­sib­bāni ca,
pūva­pac­ca­ya­joti ca.

Ratanaṃ sūci mañco ca,
tūlaṃ nisīdanakaṇḍu ca;
Vassikā ca sugatena,
viññatti aññaṃ cetāpanā.

Dve saṃghikā mahājanikā dve,
Puggalalahukā garu;
Dve vighāsā sāṭikā ca,
Samaṇacīvarena ca.

Samapaññāsime dhammā,
chahi ṭhānehi jāyare;
Kāyato na vācācittā,
vācato na kāyamanā.

Kāyavācā na ca cittā,
kāyacittā na vācikā;
Vācācittā na kāyena,
tīhi dvārehi jāyare;
Chasa­muṭṭhā­nikā ete,
sañcarittena sādisā.

Sañ­carit­ta­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.4. Samanu­bhāsa­nā­sa­muṭṭhāna

Bhedā­nu­vatta­dubbaca-
dūsa­duṭṭhul­la­diṭṭhi ca;
Chandaṃ ujjagghikā dve ca,
dve ca saddā na byāhare.

Chamā nīcāsane ṭhānaṃ,
pacchato uppathena ca;
Vaj­jānu­vatti­gahaṇā,
osāre paccācikkhanā.

Kismiṃ saṃsaṭṭhā dve vadhi,
Visibbe dukkhitāya ca;
Puna saṃsaṭṭhā na vūpasame,
Ārāmañca pavāraṇā.

Anvaddhaṃ saha jīviniṃ dve,
Cīvaraṃ anubandhanā;
Sattatiṃsa ime dhammā,
Kāyavācāya cittato;
Sabbe ekasamuṭṭhānā,
Samanubhāsanā yathā.

Samanu­bhāsa­nā­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.5. Kathi­na­sa­muṭṭhāna

Ubbhataṃ kathinaṃ tīṇi,
paṭhamaṃ pattabhesajjaṃ;
Accekaṃ cāpi sāsaṅkaṃ,
pakkamantena vā duve.

Upassayaṃ paramparā,
anatirittaṃ nimantanā;
Vikappaṃ rañño vikāle,
vosā­sārañña­kena ca.

Ussayā­sanni­cayañca,
pure pacchā vikāle ca;
Pañcāhikā saṅkamanī,
dvepi āvasathena ca.

Pasākhe āsane ceva,
tiṃsa ekūnakā ime;
Kāyavācā na ca cittā,
tīhi dvārehi jāyare;
Dvisa­muṭṭhā­nikā sabbe,
kathinena sahā samā.

Kathi­na­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.6. Eḷaka­lomasa­muṭṭhāna

Eḷakalomā dve seyyā,
āhacca piṇḍabhojanaṃ;
Gaṇa­vikāla­sanni­dhi,
dantaponena celakā.

Uyyuttaṃ senaṃ uyyodhi,
surā orena nhāyanā;
Dubbaṇṇe dve desanikā,
lasuṇupatiṭṭhe naccanā.

Nhāna­mattha­ra­ṇaṃ seyyā,
antoraṭṭhe tathā bahi;
Antovassaṃ cittāgāraṃ,
āsandi suttakantanā.

Veyyāvaccaṃ sahatthā ca,
abhik­khu­kā­vāsena ca;
Chattaṃ yānañca saṅghāṇiṃ,
alaṅkāraṃ gandhavāsitaṃ.

Bhikkhunī sikkhamānā ca,
sāmaṇerī gihiniyā;
Asaṅkaccikā āpatti,
cattārīsā catuttari.

Kāyena na vācācittena,
kāyacittena na vācato;
Dvisa­muṭṭhā­nikā sabbe,
samā eḷakalomikāti.

Eḷaka­loma­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.7. Padaso­dhamma­sa­muṭṭhāna

Padaññatra asammatā,
tathā atthaṅgatena ca;
Tiracchā­na­vijjā dve vuttā,
anokāso ca pucchanā.

Satta sikkhāpadā ete,
vācā na kāyacittato;
Vācācittena jāyanti,
na tu kāyena jāyare;
Dvisa­muṭṭhā­nikā sabbe,
padaso­dhamma­sadisā.

Pada­so­dham­ma­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.8. Addhā­na­sa­muṭṭhāna

Addhānanāvaṃ paṇītaṃ,
mātugāmena saṃhare;
Dhaññaṃ nimantitā ceva,
aṭṭha ca pāṭidesanī.

Sikkhā pannarasa ete,
kāyā na vācā na manā;
Kāyavācāhi jāyanti,
na te cittena jāyare.

Kāyacittena jāyanti,
na te jāyanti vācato;
Kāyavācāhi cittena,
samuṭṭhānā catubbidhā;
Paññattā buddhañāṇena,
addhānena sahā samā.

Addhā­na­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.9. Theyya­sattha­sa­muṭṭhāna

Theyyasatthaṃ upassuti,
sūpa­viñ­ñāpa­nena ca;
Rattichannañca okāsaṃ,
ete byūhena sattamā.

Kāyacittena jāyanti,
na te jāyanti vācato;
Tīhi dvārehi jāyanti,
dvisa­muṭṭhā­nikā ime;
Theyya­sattha­sa­muṭṭhānā,
desi­tādicca­bandhunā.

Theyya­sattha­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.10. Dhamma­desanā­sa­muṭṭhāna

Chattapāṇissa saddhammaṃ,
na desenti tathāgatā;
Evameva daṇḍapāṇissa,
sattha­āvudha­pāṇi­naṃ.

Pādukupāhanā yānaṃ,
seyya­pal­latthi­kāya ca;
Veṭhi­toguṇ­ṭhito ceva,
ekā­dasama­nūnakā.

Vācācittena jāyanti,
na te jāyanti kāyato;
Sabbe ekasamuṭṭhānā,
samakā dhammadesane.

Dhamma­desanā­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.11. Bhū­tāro­ca­na­sa­muṭṭhāna

Bhūtaṃ kāyena jāyati,
na vācā na ca cittato;
Vācato ca samuṭṭhāti,
na kāyā na ca cittato.

Kāyavācāya jāyati,
na tu jāyati cittato;
Bhūtārocanakā nāma,
tīhi ṭhānehi jāyati.

Bhūtā­rocana­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.12. Cori­vuṭ­ṭhāpa­na­sa­muṭṭhāna

Corī vācāya cittena,
na taṃ jāyati kāyato;
Jāyati tīhi dvārehi,
cori­vuṭ­ṭhāpa­naṃ idaṃ;
Akataṃ dvisamuṭṭhānaṃ,
dhammarājena bhāsitaṃ.

Cori­vuṭṭhā­pana­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

2.13. Ananuññā­ta­sa­muṭṭhāna

Ananuññātaṃ vācāya,
na kāyā na ca cittato;
Jāyati kāyavācāya,
na taṃ jāyati cittato.

Jāyati vācācittena,
na taṃ jāyati kāyato;
Jāyati tīhi dvārehi,
akataṃ catuṭhānikaṃ.

Ananuññā­ta­sa­muṭṭhā­naṃ niṭṭhitaṃ.

Samuṭṭhānañhi saṅkhepaṃ,
dasa tīṇi sudesitaṃ;
Asammohakaraṃ ṭhānaṃ,
netti­dham­mānu­lomikaṃ;
Dhārayanto imaṃ viññū,
samuṭṭhāne na muyhatīti.

Samuṭṭhā­na­sī­sasaṅ­khepo niṭṭhito.