Parivāra

Ekuttarikanaya

1. Ekakavāra

Āpattikarā dhammā jānitabbā. Anāpattikarā dhammā jānitabbā. Āpatti jānitabbā. Anāpatti jānitabbā. Lahukā āpatti jānitabbā. Garukā āpatti jānitabbā. Sāvasesā āpatti jānitabbā. Anavasesā āpatti jānitabbā. Duṭṭhullā āpatti jānitabbā. Aduṭṭhullā āpatti jānitabbā. Sappaṭikammā āpatti jānitabbā. Appaṭikammā āpatti jānitabbā. Desanāgāminī āpatti jānitabbā. Adesanāgāminī āpatti jānitabbā. Antarāyikā āpatti jānitabbā. Anantarāyikā āpatti jānitabbā. Sāvajja­paññatti āpatti jānitabbā. Anavaj­japaññatti āpatti jānitabbā. Kiriyato samuṭṭhitā āpatti jānitabbā. Akiriyato samuṭṭhitā āpatti jānitabbā. Kiriyākiriyato samuṭṭhitā āpatti jānitabbā. Pubbāpatti jānitabbā. Aparāpatti jānitabbā. Pubbāpattīnaṃ antarāpatti jānitabbā. Aparāpattīnaṃ antarāpatti jānitabbā. Desitā gaṇanūpagā āpatti jānitabbā. Desitā na gaṇanūpagā āpatti jānitabbā. Paññatti jānitabbā. Anupaññatti jānitabbā. Anup­panna­paññatti jānitabbā. Sabbat­tha­paññatti jānitabbā. Padesapaññatti jānitabbā. ­Sādhāra­ṇa­paññatti jānitabbā. Asādhāra­ṇa­paññatti jānitabbā. Ekatopaññatti jānitabbā. Ubhatopaññatti jānitabbā. Thullavajjā āpatti jānitabbā. Athullavajjā āpatti jānitabbā. Gihi­paṭi­saṃ­yuttā āpatti jānitabbā. Na gihi­paṭi­saṃ­yuttā āpatti jānitabbā. Niyatā āpatti jānitabbā. Aniyatā āpatti jānitabbā. Ādikaro puggalo jānitabbo. Anādikaro puggalo jānitabbo. Adhiccāpattiko puggalo jānitabbo. Abhiṇhāpattiko puggalo jānitabbo. Codako puggalo jānitabbo. Cuditako puggalo jānitabbo. Adhammacodako puggalo jānitabbo. Adham­ma­cuditako puggalo jānitabbo. Dhammacodako puggalo jānitabbo. Dhammacuditako puggalo jānitabbo. Niyato puggalo jānitabbo. Aniyato puggalo jānitabbo. Abhabbāpattiko puggalo jānitabbo. Bhabbāpattiko puggalo jānitabbo. Ukkhittako puggalo jānitabbo. Anukkhittako puggalo jānitabbo. Nāsitako puggalo jānitabbo. Anāsitako puggalo jānitabbo. Samā­nasaṃ­vāsako puggalo jānitabbo. Asamā­nasaṃ­vāsako puggalo jānitabbo. Ṭhapanaṃ jānitabbanti.

Ekakaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Karā āpatti lahukā,
sāvasesā ca duṭṭhullā;
Paṭikam­ma­desanā ca,
antarā vajjakiriyaṃ.

Kiriyākiriyaṃ pubbā,
Antarā gaṇanūpagā;
Paññatti anānuppanna,
Sabbasādhāraṇā ca ekato.

Thulla­gihi­niyatā ca,
ādi adhiccacodako;
Adham­ma­dhamma­ni­yato,
abhab­bokkhitta­nāsitā;
Samānaṃ ṭhapanañceva,
uddānaṃ ekake idanti.

2. Dukavāra

Atthāpatti saññā vimokkhā, atthāpatti no saññāvimokkhā. Atthāpatti laddha­samā­patti­kassa, atthāpatti na laddha­samā­patti­kassa. Atthāpatti saddham­ma­paṭi­sañ­ñuttā, atthāpatti asaddham­ma­paṭi­sañ­ñuttā. Atthāpatti saparik­khā­ra­paṭi­sañ­ñuttā, atthāpatti para­parik­khā­ra­paṭi­sañ­ñuttā. Atthāpatti sapugga­la­paṭi­sañ­ñuttā, atthāpatti para­pugga­la­paṭi­sañ­ñuttā. Atthi saccaṃ bhaṇanto garukaṃ āpattiṃ āpajjati, musā bhaṇanto lahukaṃ. Atthi musā bhaṇanto garukaṃ āpattiṃ āpajjati, saccaṃ bhaṇanto lahukaṃ. Atthāpatti bhūmigato āpajjati, no vehāsagato. Atthāpatti vehāsagato āpajjati, no bhūmigato. Atthāpatti nikkhamanto āpajjati, no pavisanto. Atthāpatti pavisanto āpajjati, no nikkhamanto. Atthāpatti ādiyanto āpajjati, atthāpatti anādiyanto āpajjati. Atthāpatti samādiyanto āpajjati, atthāpatti na samādiyanto āpajjati. Atthāpatti karonto āpajjati, atthāpatti na karonto āpajjati. Atthāpatti dento āpajjati, atthāpatti na dento āpajjati. Atthāpatti desento āpajjati, atthāpatti na desento āpajjati. Atthāpatti paṭiggaṇhanto āpajjati, atthāpatti na paṭiggaṇhanto āpajjati. Atthāpatti paribhogena āpajjati, atthāpatti na paribhogena āpajjati. Atthāpatti rattiṃ āpajjati, no divā. Atthāpatti divā āpajjati, no rattiṃ. Atthāpatti aruṇugge āpajjati, atthāpatti na aruṇugge āpajjati. Atthāpatti chindanto āpajjati, atthāpatti na chindanto āpajjati. Atthāpatti chādento āpajjati, atthāpatti na chādento āpajjati. Atthāpatti dhārento āpajjati, atthāpatti na dhārento āpajjati.

Dve uposathā—cātuddasiko ca pannarasiko ca. Dve pavāraṇā—cātuddasikā ca pannarasikā ca. Dve kammāni—apaloka­na­kammaṃ, ñattikammaṃ. Aparānipi dve kammāni—ñatti­dutiya­kam­maṃ, ñatti­catut­tha­kammaṃ. Dve kammavatthūni— apaloka­na­kammassa vatthu, ñattikammassa vatthu. Aparānipi dve kammavatthūni— ñatti­dutiya­kam­massa vatthu, ñatti­catut­tha­kammassa vatthu. Dve kammadosā— apaloka­na­kammassa doso, ñattikammassa doso. Aparepi dve kammadosā— ñatti­dutiya­kam­massa doso, ñatti­catut­tha­kammassa doso. Dve kamma­sam­pattiyo— apaloka­na­kammassa sampatti, ñattikammassa sampatti. Aparāpi dve kamma­sam­pattiyo—ñatti­dutiya­kam­massa sampatti, ñatti­catut­tha­kammassa sampatti. Dve nānāsaṃ­vāsa­ka­bhūmiyo—attanā vā attānaṃ nānāsaṃvāsakaṃ karoti, samaggo vā naṃ saṃgho ukkhipati adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā. Dve samā­nasaṃ­vāsa­ka­bhūmiyo—attanā vā attānaṃ samā­nasaṃ­vāsa­kaṃ karoti, samaggo vā naṃ saṃgho ukkhittaṃ osāreti dassane vā paṭikamme vā paṭinissagge vā. Dve pārājikā—bhikkhūnañca bhikkhunīnañca. Dve saṃghādisesā, dve thullaccayā, dve pācittiyā, dve pāṭidesanīyā, dve dukkaṭā, dve dubbhāsitā—bhikkhūnañca bhikkhunīnañca. Satta āpattiyo, satta āpattikkhandhā. Dvīhākārehi saṃgho bhijjati—kammena vā salākaggāhena vā.

Dve puggalā na upasam­pā­detabbā—addhānahīno, aṅgahīno. Aparepi dve puggalā na upasam­pā­detabbā—vatthuvipanno, karaṇa­dukka­ṭako. Aparepi dve puggalā na upasam­pā­detabbā—aparipūro paripūro no ca yācati. Dvinnaṃ puggalānaṃ nissāya na vatthabbaṃ—alajjissa ca bālassa ca. Dvinnaṃ puggalānaṃ nissayo na dātabbo—alajjissa ca lajjino ca na yācati. Dvinnaṃ puggalānaṃ nissayo dātabbo—bālassa ca lajjissa ca yācati. Dve puggalā abhabbā āpattiṃ āpajjituṃ—buddhā ca paccekabuddhā ca. Dve puggalā bhabbā, āpattiṃ āpajjituṃ— bhikkhū ca bhikkhuniyo ca. Dve puggalā abhabbā sañcicca āpattiṃ āpajjituṃ— bhikkhū ca bhikkhuniyo ca ariyapuggalā. Dve puggalā bhabbā sañcicca āpattiṃ āpajjituṃ—bhikkhū ca bhikkhuniyo ca puthujjanā. Dve puggalā abhabbā sañcicca sātisāraṃ vatthuṃ ajjhācarituṃ—bhikkhū ca bhikkhuniyo ca ariyapuggalā. Dve puggalā bhabbā sañcicca sātisāraṃ vatthuṃ ajjhācarituṃ—bhikkhū ca bhikkhuniyo ca puthujjanā.

Dve paṭikkosā—kāyena vā paṭikkosati vācāya vā paṭikkosati. Dve nissāraṇā— atthi puggalo appatto nissāraṇaṃ tañce saṃgho nissāreti ekacco sunissārito, ekacco dunnissārito. Dve osāraṇā—atthi puggalo appatto osāraṇaṃ tañce saṃgho osāreti ekacco sosārito, ekacco dosārito. Dve paṭiññā—kāyena vā paṭijānāti vācāya vā paṭijānāti. Dve paṭiggahā—kāyena vā paṭiggaṇhāti kāyapaṭi­bad­dhena vā paṭiggaṇhāti. Dve paṭikkhepā—kāyena vā paṭikkhipati vācāya vā paṭikkhipati. Dve upaghātikā—sik­khū­paghā­tikā ca bhogūpaghātikā ca. Dve codanā—kāyena vā codeti vācāya vā codeti. Dve kathinassa palibodhā— āvāsapalibodho ca cīvara­pali­bodho ca. Dve kathinassa apalibodhā— āvāsa­a­pali­bodho ca cīvara­a­pali­bodho ca. Dve cīvarāni—gahapatikañca paṃsukūlañca. Dve pattā—ayopatto mattikāpatto. Dve maṇḍalāni—tipumayaṃ, sīsamayaṃ. Dve pattassa adhiṭṭhānā—kāyena vā adhiṭṭheti vācāya vā adhiṭṭheti. Dve cīvarassa adhiṭṭhānā—kāyena vā adhiṭṭheti vācāya vā adhiṭṭheti. Dve vikappanā—sam­mukhā­vi­kap­panā ca param­mukhā­vi­kap­panā ca. Dve vinayā— bhikkhūnañca bhikkhunīnañca. Dve venayikā—paññattañca paññat­tā­nu­lomañca. Dve vinayassa sallekhā—akappiye setughāto, kappiye mattakāritā. Dvīhākārehi āpattiṃ āpajjati—kāyena vā āpajjati vācāya vā āpajjati. Dvīhākārehi āpattiyā vuṭṭhāti—kāyena vā vuṭṭhāti vācāya vā vuṭṭhāti. Dve parivāsā— paṭicchan­na­pari­vāso, appa­ṭicchan­na­pari­vāso. Aparepi dve parivāsā— suddhan­ta­pari­vāso ­samo­dhāna­pari­vāso. Dve mānattā—paṭicchan­na­mānattaṃ, appa­ṭicchan­na­mānattaṃ. Aparepi dve mānattā—pakkhamānattaṃ, ­samo­dhāna­mānattaṃ. Dvinnaṃ puggalānaṃ ratticchedo—pārivāsikassa ca mānat­ta­cārikassa ca. Dve anādariyāni—pugga­lānāda­riyañca dham­mānāda­riyañca. Dve loṇāni—jātimañca kārimañca. Aparānipi dve loṇāni—sāmuddaṃ kāḷaloṇaṃ. Aparānipi dve loṇāni— sindhavaṃ, ubbhidaṃ. Aparānipi dve loṇāni—romakaṃ, pakkālakaṃ. Dve paribhogā—abbhanta­ra­pari­bhogo ca bāhira­pari­bhogo ca. Dve akkosā—hīno ca akkoso ukkaṭṭho ca akkoso. Dvīhākārehi pesuññaṃ hoti—piyakamyassa vā bhe­dādhip­pāyassa vā. Dvīhākārehi gaṇabhojanaṃ pasavati—nimantanato vā viññattito vā. Dve vassūpanāyikā—purimikā, pacchimikā. Dve adhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni. Dve dhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni.

Dve puggalā bālā—yo ca anāgataṃ bhāraṃ vahati, yo ca āgataṃ bhāraṃ na vahati. Dve puggalā paṇḍitā—yo ca anāgataṃ bhāraṃ na vahati, yo ca āgataṃ bhāraṃ vahati. Aparepi dve puggalā bālā—yo ca akappiye kappiyasaññī, yo ca kappiye akappiyasaññī. Dve puggalā paṇḍitā—yo ca akappiye akappiyasaññī, yo ca kappiye kappiyasaññī. Aparepi dve puggalā bālā—yo ca anāpattiyā āpattisaññī, yo ca āpattiyā anāpattisaññī. Dve puggalā paṇḍitā—yo ca āpattiyā āpattisaññī, yo ca anāpattiyā anāpattisaññī. Aparepi dve puggalā bālā—yo ca adhamme dhammasaññī, yo ca dhamme adhammasaññī. Dve puggalā paṇḍitā—yo ca adhamme adhammasaññī, yo ca dhamme dhammasaññī. Aparepi dve puggalā bālā—yo ca avinaye vinayasaññī, yo ca vinaye avinayasaññī. Dve puggalā paṇḍitā—yo ca avinaye avinayasaññī, yo ca vinaye vinayasaññī.

Dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā vaḍḍhanti—yo ca na kukkuc­cā­yi­tab­baṃ kukkuccāyati, yo ca kukkuc­cā­yi­tab­baṃ na kukkuccāyati. Dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā na vaḍḍhanti—yo ca na kukkuc­cā­yi­tab­baṃ na kukkuccāyati, yo ca kukkuc­cā­yi­tab­baṃ kukkuccāyati. Aparesampi dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā vaḍḍhanti—yo ca akappiye kappiyasaññī, yo ca kappiye akappiyasaññī. Dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā na vaḍḍhanti—yo ca akappiye akappiyasaññī, yo ca kappiye kappiyasaññī. Aparesampi dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā vaḍḍhanti—yo ca anāpattiyā āpattisaññī, yo ca āpattiyā anāpattisaññī. Dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā na vaḍḍhanti—yo ca anāpattiyā anāpattisaññī, yo ca āpattiyā āpattisaññī. Aparesampi dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā vaḍḍhanti—yo ca adhamme dhammasaññī, yo ca dhamme adhammasaññī. Dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā na vaḍḍhanti—yo ca adhamme adhammasaññī, yo ca dhamme dhammasaññī. Aparesampi dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā vaḍḍhanti—yo ca avinaye vinayasaññī, yo ca vinaye avinayasaññī. Dvinnaṃ puggalānaṃ āsavā na vaḍḍhanti— yo ca avinaye avinayasaññī, yo ca vinaye vinayasaññī.

Dukā niṭṭhitā.

Tassuddānaṃ

Saññā laddhā ca saddhammā,
parikkhārā ca puggalā;
Saccaṃ bhūmi nikkhamanto,
ādiyanto samādiyaṃ.

Karonto dento gaṇhanto,
paribhogena ratti ca;
Aruṇāchindaṃ chādento,
dhārento ca uposathā.

Pavāraṇā kammāparā,
vatthu aparā dosā ca;
Aparā dve ca sampatti,
nānā samānameva ca.

Pārā­jisaṃ­gha­thullac­caya,
pācitti pāṭidesanā;
Dukkaṭā dubbhāsitā ceva,
satta āpattikkhandhā ca.

Bhijjati upasampadā,
tatheva apare duve;
Na vatthabbaṃ na dātabbaṃ,
abhab­bā­bhabba­meva ca.

Sañcicca sātisārā ca,
paṭikkosā nissāraṇā;
Osāraṇā paṭiññā ca,
paṭiggahā paṭikkhipā.

Upaghāti codanā ca,
kathinā ca duve tathā;
Cīvarā pattamaṇḍalā,
adhiṭṭhānā tatheva dve.

Vikappanā ca vinayā,
venayikā ca sallekhā;
Āpajjati ca vuṭṭhāti,
parivāsāpare duve.

Dve mānattā apare ca,
ratticchedo anādari;
Dve loṇā tayo apare,
pari­bhogak­ko­sena ca.

Pesuñño ca gaṇāvassa,
ṭhapanā bhārakappiyaṃ;
Anāpatti adhammadhammā,
vinaye āsave tathāti.

3. Tikavāra

Atthāpatti tiṭṭhante bhagavati āpajjati, no parinibbute; atthāpatti parinibbute bhagavati āpajjati, no tiṭṭhante; atthāpatti tiṭṭhantepi bhagavati āpajjati parinibbutepi. Atthāpatti kāle āpajjati, no vikāle; atthāpatti vikāle āpajjati, no kāle; atthāpatti kāle ceva āpajjati vikāle ca. Atthāpatti rattiṃ āpajjati, no divā; atthāpatti divā āpajjati, no rattiṃ; atthāpatti rattiñceva āpajjati divā ca. Atthāpatti dasavasso āpajjati, no ūnadasavasso; atthāpatti ūnadasavasso āpajjati, no dasavasso; atthāpatti dasavasso ceva āpajjati ūnadasavasso ca. Atthāpatti pañcavasso āpajjati, no ūnapañcavasso; atthāpatti ūnapañcavasso āpajjati, no pañcavasso; atthāpatti pañcavasso ceva āpajjati ūnapañcavasso ca. Atthāpatti kusalacitto āpajjati; atthāpatti akusalacitto āpajjati; atthāpatti abyākatacitto āpajjati. Atthāpatti sukha­vedanā­samaṅgī āpajjati; atthāpatti duk­kha­vedanā­samaṅgī āpajjati; atthāpatti aduk­kha­ma­su­kha­vedanā­samaṅgī āpajjati. Tīṇi codanāvatthūni—diṭṭhena, sutena, parisaṅkāya. Tayo salākaggāhā—guḷhako, vivaṭako, sakaṇṇajappako. Tayo paṭikkhepā—mahicchatā, asantuṭṭhitā, asallekhatā. Tayo anuññātā—appicchatā, santuṭṭhitā, sallekhatā. Aparepi tayo paṭikkhepā—mahicchatā, asantuṭṭhitā, amattaññutā. Tayo anuññātā—appicchatā, santuṭṭhitā, mattaññutā. Tisso paññattiyo—paññatti, anupaññatti, anup­panna­paññatti. Aparāpi tisso paññattiyo—sabbat­tha­paññatti, padesapaññatti, ­sādhāra­ṇa­paññatti. Aparāpi tisso paññattiyo—asādhāra­ṇa­paññatti, ekatopaññatti, ubhatopaññatti.

Atthāpatti bālo āpajjati, no paṇḍito; atthāpatti paṇḍito āpajjati, no bālo; atthāpatti bālo ceva āpajjati paṇḍito ca. Atthāpatti kāḷe āpajjati, no juṇhe; atthāpatti juṇhe āpajjati, no kāḷe; atthāpatti kāḷe ceva āpajjati juṇhe ca. Atthi kāḷe kappati, no juṇhe; atthi juṇhe kappati, no kāḷe; atthi kāḷe ceva kappati juṇhe ca. Atthāpatti hemante āpajjati, no gimhe no vasse; atthāpatti gimhe āpajjati, no hemante no vasse; atthāpatti vasse āpajjati, no hemante no gimhe. Atthāpatti saṃgho āpajjati, na gaṇo na puggalo; atthāpatti gaṇo āpajjati, na saṃgho na puggalo; atthāpatti puggalo āpajjati, na saṃgho na gaṇo. Atthi saṃghassa kappati, na gaṇassa na puggalassa; atthi gaṇassa kappati, na saṃghassa na puggalassa; atthi puggalassa kappati, na saṃghassa na gaṇassa. Tisso chādanā vatthuṃ chādeti, no āpattiṃ; āpattiṃ chādeti, no vatthuṃ; vatthuñceva chādeti āpattiñca. Tisso paṭicchādiyo—­jantā­ghara­pa­ṭicchādi, uda­kapaṭic­chādi, vat­thapa­ṭic­chādi. Tīṇi paṭicchannāni vahanti, no vivaṭāni— mātugāmo paṭicchanno vahati, no vivaṭo; brāhmaṇānaṃ mantā paṭicchannā vahanti, no vivaṭā; micchādiṭṭhi paṭicchannā vahati, no vivaṭā. Tīṇi vivaṭāni virocanti, no paṭicchannāni—candamaṇḍalaṃ vivaṭaṃ virocati, no paṭicchannaṃ; sūriyamaṇḍalaṃ vivaṭaṃ virocati, no paṭicchannaṃ; tathā­gatap­pa­vedito dhammavinayo vivaṭo virocati, no paṭicchanno. Tayo senāsanaggāhā—purimako, pacchimako, antarāmuttako. Atthāpatti gilāno āpajjati, no agilāno; atthāpatti agilāno āpajjati, no gilāno; atthāpatti gilāno ceva āpajjati agilāno ca.

Tīṇi adhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni. Tīṇi dhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni. Tayo parivāsā—paṭicchan­na­pari­vāso, appa­ṭicchan­na­pari­vāso, suddhan­ta­pari­vāso. Tayo mānattā—paṭicchan­na­mānattaṃ, appa­ṭicchan­na­mānattaṃ, pakkhamānattaṃ. Tayo pārivāsikassa bhikkhuno ratticchedā—sahavāso, vippavāso, anārocanā. Atthāpatti anto āpajjati, no bahi; atthāpatti bahi āpajjati, no anto; atthāpatti anto ceva āpajjati bahi ca. Atthāpatti antosīmāya āpajjati, no bahisīmāya; atthāpatti bahisīmāya āpajjati, no antosīmāya; atthāpatti antosīmāya ceva āpajjati bahisīmāya ca. Tīhākārehi āpattiṃ āpajjati—kāyena āpajjati, vācāya āpajjati, kāyena vācāya āpajjati. Aparehipi tīhākārehi āpattiṃ āpajjati—saṃghamajjhe, gaṇamajjhe, puggalassa santike. Tīhākārehi āpattiyā vuṭṭhāti—kāyena vuṭṭhāti, vācāya vuṭṭhāti, kāyena vācāya vuṭṭhāti. Aparehipi tīhākārehi āpattiyā vuṭṭhāti—saṃghamajjhe, gaṇamajjhe, puggalassa santike. Tīṇi adhammikāni amūḷha­vinayassa dānāni. Tīṇi dhammikāni amūḷha­vinayassa dānāni.

Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno ākaṅkhamāno saṃgho tajja­nī­ya­kammaṃ kareyya— bhaṇḍanakārako hoti kalahakārako vivādakārako bhassakārako saṃghe adhika­ra­ṇa­kārako, bālo hoti abyatto, āpattibahulo anapadāno gihisaṃsaṭṭho viharati ananulomikehi gihisaṃsaggehi. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno ākaṅkhamāno saṃgho niyassakammaṃ kareyya—bhaṇḍanakārako hoti … pe … saṃghe adhika­ra­ṇa­kārako, bālo hoti abyatto, āpattibahulo anapadāno gihisaṃsaṭṭho viharati ananulomikehi gihisaṃsaggehi. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno ākaṅkhamāno saṃgho pab­bājanī­ya­kammaṃ kareyya—bhaṇḍanakārako hoti … pe … saṃghe adhika­ra­ṇa­kārako, bālo hoti abyatto, āpattibahulo anapadāno kuladūsako hoti pāpasamācāro pāpasamācārā dissanti ceva suyyanti ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno ākaṅkhamāno saṃgho paṭi­sāraṇī­ya­kammaṃ kareyya—bhaṇḍanakārako hoti … pe … saṃghe adhika­ra­ṇa­kārako, bālo hoti abyatto, āpattibahulo anapadāno gihī akkosati paribhāsati. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno ākaṅkhamāno saṃgho āpattiyā adassane ukkhepa­nīyakam­maṃ kareyya—bhaṇḍanakārako hoti … pe … saṃghe adhika­ra­ṇa­kārako, bālo hoti abyatto, āpattibahulo anapadāno āpattiṃ āpajjitvā na icchati āpattiṃ passituṃ. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno ākaṅkhamāno saṃgho āpattiyā appaṭikamme ukkhepa­nīyakam­maṃ kareyya— bhaṇḍanakārako hoti … pe … saṃghe adhika­ra­ṇa­kārako, bālo hoti abyatto, āpattibahulo anapadāno āpattiṃ āpajjitvā na icchati āpattiṃ paṭikātuṃ. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno ākaṅkhamāno saṃgho pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge ukkhepa­nīyakam­maṃ kareyya—bhaṇḍanakārako hoti … pe … saṃghe adhika­ra­ṇa­kārako, bālo hoti abyatto, āpattibahulo anapadāno na icchati pāpikaṃ diṭṭhiṃ paṭi­nissaj­ji­tuṃ.

Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno ākaṅkhamāno saṃgho āgāḷhāya ceteyya— bhaṇḍanakārako hoti kalahakārako vivādakārako bhassakārako saṃghe adhika­ra­ṇa­kārako, bālo hoti abyatto āpattibahulo anapadāno, gihisaṃsaṭṭho viharati ananulomikehi gihisaṃsaggehi. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṃ kātabbaṃ—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Aparehipi tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṃ kātabbaṃ—adhisīle sīlavipanno hoti, ajjhācāre ācāravipanno hoti, atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti. Aparehipi tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṃ kātabbaṃ—kāyikena davena samannāgato hoti, vācasikena davena samannāgato hoti, kāyi­kavāca­sikena davena samannāgato hoti. Aparehipi tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṃ kātabbaṃ—kāyikena anācārena samannāgato hoti, vācasikena anācārena samannāgato hoti, kāyi­kavāca­sikena anācārena samannāgato hoti. Aparehipi tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṃ kātabbaṃ—kāyikena upaghātikena samannāgato hoti, vācasikena upaghātikena samannāgato hoti, kāyi­kavāca­sikena upaghātikena samannāgato hoti. Aparehipi tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṃ kātabbaṃ—kāyikena micchājīvena samannāgato hoti, vācasikena micchājīvena samannāgato hoti, kāyi­kavāca­sikena micchājīvena samannāgato hoti. Aparehipi tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṃ kātabbaṃ—āpattiṃ āpanno kammakato upasampādeti, nissayaṃ deti, sāmaṇeraṃ upaṭṭhāpeti. Aparehipi tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṃ kātabbaṃ—yāya āpattiyā saṃghena kammaṃ kataṃ hoti taṃ āpattiṃ āpajjati, aññaṃ vā tādisikaṃ, tato vā pāpiṭṭhataraṃ. Aparehipi tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno kammaṃ kātabbaṃ—buddhassa avaṇṇaṃ bhāsati, dhammassa avaṇṇaṃ bhāsati, saṃghassa avaṇṇaṃ bhāsati.

Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno saṃghamajjhe uposathaṃ ṭhapentassa—“alaṃ, bhikkhu, mā bhaṇḍanaṃ mā kalahaṃ mā viggahaṃ mā vivādan”ti omadditvā saṃghena uposatho kātabbo—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno saṃghamajjhe pavāraṇaṃ ṭhapentassa—“alaṃ, bhikkhu, mā bhaṇḍanaṃ mā kalahaṃ mā viggahaṃ mā vivādan”ti omadditvā saṃghena pavāretabbaṃ—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno na kāci saṃghasammuti dātabbā—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saṃghe na voharitabbaṃ—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgato bhikkhu na kismiñci paccekaṭṭhāne ṭhapetabbo—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno nissāya na vatthabbaṃ—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno nissayo na dātabbo—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno okāsakammaṃ kārāpentassa nālaṃ okāsakammaṃ kātuṃ—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno savacanīyaṃ nādātabbaṃ—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno vinayo na pucchitabbo— alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā vinayo na pucchitabbo—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno vinayo na vissajjetabbo—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā vinayo na vissajjetabbo— alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno anuyogo na dātabbo—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṃ vinayo na sākacchitabbo—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca. Tīhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na upasam­pā­detab­baṃ na nissayo dātabbo na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo—alajjī ca hoti, bālo ca, apakatatto ca.

Tayo uposathā—cātuddasiko, pannarasiko, sāmag­gi­u­posa­tho. Aparepi tayo uposathā—saṃgheuposatho, gaṇeuposatho, ­pugga­leu­posa­tho. Aparepi tayo uposathā—sut­tud­desou­posa­tho, pāri­suddhi­u­posa­tho, adhiṭṭhā­nu­posa­tho.

Tisso pavāraṇā—cātuddasikā, pannarasikā, sāmag­gi­pavāraṇā. Aparāpi tisso pavāraṇā—saṃghepavāraṇā, gaṇepavāraṇā, ­pugga­le­pavāraṇā. Aparāpi tisso pavāraṇā—tevāci­kā­pavāraṇā, dve­vāci­kā­pavāraṇā, samānavas­sikā­pavāraṇā.

Tayo āpāyikā nerayikā—idamappahāya, yo ca abrahmacārī brahma­cāri­paṭiñño, yo ca suddhaṃ brahmacāriṃ pari­suddhab­rahma­cari­yaṃ carantaṃ amūlakena abrahma­cari­yena anuddhaṃseti, yo cāyaṃ evaṃvādī evaṃdiṭṭhi—“natthi kāmesu doso”ti so kāmesu pātabyataṃ āpajjati. Tīṇi akusalamūlāni—lobho akusalamūlaṃ, doso akusalamūlaṃ, moho akusalamūlaṃ. Tīṇi kusalamūlāni—alobho kusalamūlaṃ, adoso kusalamūlaṃ, amoho kusalamūlaṃ. Tīṇi duccaritāni—kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ. Tīṇi sucaritāni—kāyasucaritaṃ, vacīsucaritaṃ, manosucaritaṃ. Tayo atthavase paṭicca bhagavatā kulesu tikabhojanaṃ paññattaṃ— dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya, pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya, “mā pāpicchā pakkhaṃ nissāya saṃghaṃ bhindeyyun”ti kulā­nudda­ya­tāya ca. Tīhi asaddhammehi abhibhūto ­pariyā­dinna­citto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho pāpicchatā pāpamittatā oramattakena visesā­dhi­gamena antarā vosānaṃ āpādi. Tisso sammutiyo—daṇḍasammuti, sikkāsammuti, daṇḍa­sikkā­sam­muti. Tisso pādukā dhuvaṭṭhānikā asaṅkamanīyā—vaccapādukā, passāvapādukā, ācamanapādukā. Tisso pādaghaṃsaniyo—sakkharaṃ, kathalā, ­samud­da­pheṇa­koti.

Tikaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Tiṭṭhante kāle rattiñca,
dasa pañca kusalena;
Vedanā codanā vatthu,
salākā dve paṭikkhipā.

Paññatti apare dve ca,
bālo kāḷe ca kappati;
Hemante saṃgho saṃghassa,
chādanā ca paṭicchādi.

Paṭicchannā vivaṭā ca,
senāsa­na­gi­lāyanā;
Pātimokkhaṃ parivāsaṃ,
mānattā pārivāsikā.

Anto anto ca sīmāya,
āpajjati punāpare;
Vuṭṭhāti apare ceva,
amūḷhavinayā duve.

Tajjanīyā niyassā ca,
pabbā­ja­paṭi­sāraṇī;
Adassanā paṭikamme,
anissagge ca diṭṭhiyā.

Āgāḷha­kammā­dhisīle,
davānā­cāra­ghātikā;
Ājīvāpannā tādisikā,
avaṇṇu­posa­thena ca.

Pavāraṇā sammuti ca,
vohāra­pac­ce­kena ca;
Na vatthabbaṃ na dātabbaṃ,
okāsaṃ na kare tathā.

Na kare savacanīyaṃ,
na pucchitabbakā duve;
Na vissajje duve ceva,
anuyogampi no dade.

Sākacchā upasampadā,
­nissa­ya­sāma­ṇerā ca;
Uposathatikā tīṇi,
pavāraṇatikā tayo.

Āpāyikā akusalā,
kusalā caritā duve;
Tika­bhoja­na­saddhamme,
sammuti pādukena ca;
Pādaghaṃsanikā ceva,
uddānaṃ tikake idanti.

4. Catukkavāra

Atthāpatti sakavācāya āpajjati, paravācāya vuṭṭhāti; atthāpatti paravācāya āpajjati, sakavācāya vuṭṭhāti; atthāpatti sakavācāya āpajjati, sakavācāya vuṭṭhāti; atthāpatti paravācāya āpajjati, paravācāya vuṭṭhāti. Atthāpatti kāyena āpajjati, vācāya vuṭṭhāti; atthāpatti vācāya āpajjati, kāyena vuṭṭhāti; atthāpatti kāyena āpajjati, kāyena vuṭṭhāti; atthāpatti vācāya āpajjati, vācāya vuṭṭhāti. Atthāpatti pasutto āpajjati, paṭibuddho vuṭṭhāti; atthāpatti paṭibuddho āpajjati, pasutto vuṭṭhāti; atthāpatti pasutto āpajjati, pasutto vuṭṭhāti; atthāpatti paṭibuddho āpajjati, paṭibuddho vuṭṭhāti. Atthāpatti acittako āpajjati, sacittako vuṭṭhāti; atthāpatti sacittako āpajjati, acittako vuṭṭhāti; atthāpatti acittako āpajjati, acittako vuṭṭhāti; atthāpatti sacittako āpajjati, sacittako vuṭṭhāti. Atthāpatti āpajjanto deseti; desento āpajjati; atthāpatti āpajjanto vuṭṭhāti; vuṭṭhahanto āpajjati. Atthāpatti kammena āpajjati, akammena vuṭṭhāti; atthāpatti akammena āpajjati, kammena vuṭṭhāti; atthāpatti kammena āpajjati, kammena vuṭṭhāti; atthāpatti akammena āpajjati, akammena vuṭṭhāti.

Cattāro anariyavohārā—adiṭṭhe diṭṭhavāditā, assute sutavāditā, amute mutavāditā, aviññāte viññātavāditā. Cattāro ariyavohārā—adiṭṭhe adiṭṭhavāditā, assute assutavāditā, amute amutavāditā, aviññāte aviññātavāditā. Aparepi cattāro anariyavohārā—diṭṭhe adiṭṭhavāditā, sute assutavāditā, mute amutavāditā, viññāte aviññātavāditā. Cattāro ariyavohārā—diṭṭhe diṭṭhavāditā, sute sutavāditā, mute mutavāditā, viññāte viññātavāditā.

Cattāro pārājikā bhikkhūnaṃ bhikkhunīhi sādhāraṇā; cattāro pārājikā bhikkhunīnaṃ bhikkhūhi asādhāraṇā. Cattāro parikkhārā—atthi parikkhāro rakkhitabbo gopetabbo mamāyitabbo pari­bhuñji­tabbo; atthi parikkhāro rakkhitabbo gopetabbo mamāyitabbo, na pari­bhuñji­tabbo; atthi parikkhāro rakkhitabbo gopetabbo, na mamāyitabbo na pari­bhuñji­tabbo; atthi parikkhāro na rakkhitabbo na gopetabbo, na mamāyitabbo na pari­bhuñji­tabbo. Atthāpatti sammukhā āpajjati, parammukhā vuṭṭhāti; atthāpatti parammukhā āpajjati, sammukhā vuṭṭhāti; atthāpatti sammukhā āpajjati, sammukhā vuṭṭhāti; atthāpatti parammukhā āpajjati, parammukhā vuṭṭhāti. Atthāpatti ajānanto āpajjati, jānanto vuṭṭhāti; atthāpatti jānanto āpajjati, ajānanto vuṭṭhāti; atthāpatti ajānanto āpajjati, ajānanto vuṭṭhāti; atthāpatti jānanto āpajjati, jānanto vuṭṭhāti.

Catūhākārehi āpattiṃ āpajjati—kāyena āpajjati, vācāya āpajjati, kāyena vācāya āpajjati, kammavācāya āpajjati. Aparehipi catūhākārehi āpattiṃ āpajjati— saṃghamajjhe, gaṇamajjhe, puggalassa santike, liṅga­pātu­bhāvena. Catūhākārehi āpattiyā vuṭṭhāti—kāyena vuṭṭhāti, vācāya vuṭṭhāti, kāyena vācāya vuṭṭhāti, kammavācāya vuṭṭhāti. Aparehipi catūhākārehi āpattiyā vuṭṭhāti—saṃghamajjhe, gaṇamajjhe, puggalassa santike, liṅga­pātu­bhāvena. Saha paṭilābhena purimaṃ jahati, pacchime patiṭṭhāti, viññattiyo paṭippas­sam­bhanti, paṇṇattiyo nirujjhanti. Saha paṭilābhena pacchimaṃ jahati, purime patiṭṭhāti, viññattiyo paṭippas­sam­bhanti, paṇṇattiyo nirujjhanti. Catasso codanā—sīlavipattiyā codeti, ācāravipattiyā codeti, diṭṭhi­vi­pat­tiyā codeti, ājīvavipattiyā codeti. Cattāro parivāsā—paṭicchan­na­pari­vāso, appa­ṭicchan­na­pari­vāso, suddhan­ta­pari­vāso, ­samo­dhāna­pari­vāso. Cattāro mānattā—paṭicchan­na­mānattaṃ, appa­ṭicchan­na­mānattaṃ, pakkhamānattaṃ, ­samo­dhāna­mānattaṃ. Cattāro mānat­ta­cārikassa bhikkhuno ratticchedā—sahavāso, vippavāso, anārocanā, ūne gaṇe carati. Cattāro sāmukkaṃsā. Cattāro paṭig­gahita­pari­bhogā—yāvakālikaṃ, yāmakālikaṃ, sattāhakālikaṃ, yāvajīvikaṃ. Cattāri mahāvikaṭāni—gūtho, muttaṃ, chārikā, mattikā. Cattāri kammāni—apaloka­na­kammaṃ, ñattikammaṃ, ñatti­dutiya­kam­maṃ, ñatti­catut­tha­kammaṃ. Aparānipi cattāri kammāni—adhammena vaggakammaṃ, adhammena samaggakammaṃ, dhammena vaggakammaṃ, dhammena samaggakammaṃ. Catasso vipattiyo—sīlavipatti, ācāravipatti, diṭṭhivipatti, ājīvavipatti. Cattāri adhikaraṇāni—vivā­dādhika­ra­ṇaṃ, anuvā­dādhika­ra­ṇaṃ, āpat­tādhika­ra­ṇaṃ, kic­cādhika­ra­ṇaṃ. Cattāro parisadūsanā—bhikkhu dussīlo pāpadhammo parisadūsano, bhikkhunī dussīlā pāpadhammā parisadūsanā, upāsako dussīlo pāpadhammo parisadūsano, upāsikā dussīlā pāpadhammā parisadūsanā. Cattāro parisasobhanā—bhikkhu sīlavā kalyāṇadhammo parisasobhano, bhikkhunī sīlavatī kalyāṇadhammā parisasobhanā, upāsako sīlavā kalyāṇadhammo parisasobhano, upāsikā sīlavatī kalyāṇadhammā parisasobhanā.

Atthāpatti āgantuko āpajjati, no āvāsiko; atthāpatti āvāsiko āpajjati, no āgantuko; atthāpatti āgantuko ceva āpajjati āvāsiko ca atthāpatti neva āgantuko āpajjati, no āvāsiko. Atthāpatti gamiko āpajjati, no āvāsiko; atthāpatti āvāsiko āpajjati, no gamiko; atthāpatti gamiko ceva āpajjati āvāsiko ca; atthāpatti neva gamiko āpajjati no āvāsiko. Atthi vatthu­nānat­tatā no āpatti­nānat­tatā, atthi āpatti­nānat­tatā no vatthu­nānat­tatā, atthi vatthu­nānat­tatā ceva āpatti­nānat­tatā ca, atthi neva vatthu­nānat­tatā no āpatti­nānat­tatā. Atthi vatthu­sabhā­gatā no āpatti­sabhā­gatā, atthi āpatti­sabhā­gatā no vatthu­sabhā­gatā, atthi vatthu­sabhā­gatā ceva āpatti­sabhā­gatā ca atthi neva vatthu­sabhā­gatā no āpatti­sabhā­gatā. Atthāpatti upajjhāyo āpajjati no saddhivihāriko, atthāpatti saddhivihāriko āpajjati no upajjhāyo, atthāpatti upajjhāyo ceva āpajjati saddhivihāriko ca, atthāpatti neva upajjhāyo āpajjati no saddhivihāriko. Atthāpatti ācariyo āpajjati no antevāsiko, atthāpatti antevāsiko āpajjati no ācariyo, atthāpatti ācariyo ceva āpajjati antevāsiko ca, atthāpatti neva ācariyo āpajjati no antevāsiko. Cattāro paccayā anāpatti vassacchedassa—saṃgho vā bhinno hoti, saṃghaṃ vā bhinditukāmā honti, jīvitantarāyo vā hoti, brahma­cari­yan­tarāyo vā hoti. Cattāri vacī­ducca­ritāni— musāvādo, pisuṇā vācā, pharusā vācā, samphappalāpo. Cattāri vacīsucaritāni— saccavācā, apisuṇā vācā, saṇhā vācā, mantā bhāsā. Atthi ādiyanto garukaṃ āpattiṃ āpajjati, payojento lahukaṃ; atthi ādiyanto lahukaṃ āpattiṃ āpajjati, payojento garukaṃ, atthi ādiyantopi payojentopi garukaṃ āpattiṃ āpajjati; atthi ādiyantopi payojentopi lahukaṃ āpattiṃ āpajjati.

Atthi puggalo abhivādanāraho, no ­pac­cuṭ­ṭhā­nā­raho; atthi puggalo ­pac­cuṭ­ṭhā­nā­raho, no abhivādanāraho; atthi puggalo abhivādanāraho ceva ­pac­cuṭ­ṭhā­nā­raho ca; atthi puggalo neva abhivādanāraho no ­pac­cuṭ­ṭhā­nā­raho. Atthi puggalo āsanāraho, no abhivādanāraho; atthi puggalo abhivādanāraho, no āsanāraho; atthi puggalo āsanāraho ceva abhivādanāraho ca; atthi puggalo neva āsanāraho no abhivādanāraho. Atthāpatti kāle āpajjati, no vikāle; atthāpatti vikāle āpajjati, no kāle; atthāpatti kāle ceva āpajjati vikāle ca; atthāpatti neva kāle āpajjati no vikāle. Atthi paṭiggahitaṃ kāle kappati, no vikāle; atthi paṭiggahitaṃ vikāle kappati, no kāle; atthi paṭiggahitaṃ kāle ceva kappati vikāle ca; atthi paṭiggahitaṃ neva kāle kappati no vikāle. Atthāpatti paccantimesu janapadesu āpajjati, no majjhimesu; atthāpatti majjhimesu janapadesu āpajjati, no paccantimesu; atthāpatti paccantimesu ceva janapadesu āpajjati majjhimesu ca; atthāpatti neva paccantimesu janapadesu āpajjati no majjhimesu. Atthi paccantimesu janapadesu kappati, no majjhimesu; atthi majjhimesu janapadesu kappati, no paccantimesu; atthi paccantimesu ceva janapadesu kappati majjhimesu ca; atthi neva paccantimesu janapadesu kappati no majjhimesu. Atthāpatti anto āpajjati, no bahi; atthāpatti bahi āpajjati, no anto; atthāpatti anto ceva āpajjati bahi ca; atthāpatti neva anto āpajjati no bahi. Atthāpatti antosīmāya āpajjati, no bahisīmāya; atthāpatti bahisīmāya āpajjati, no antosīmāya; atthāpatti antosīmāya ceva āpajjati bahisīmāya ca; atthāpatti neva antosīmāya āpajjati no bahisīmāya. Atthāpatti gāme āpajjati, no araññe; atthāpatti araññe āpajjati, no gāme; atthāpatti gāme ceva āpajjati araññe ca; atthāpatti neva gāme āpajjati no araññe.

Catasso codanā—vatthu­sandas­sanā, āpatti­sandas­sanā, saṃ­vāsa­paṭik­khepo, sāmīci­paṭik­khepo. Cattāro pubbakiccā. Cattāro pattakallā. Cattāri anañ­ñapācit­ti­yāni. Catasso ­bhik­khu­sam­mutiyo. Cattāri agatigamanāni— chandāgatiṃ gacchati, dosāgatiṃ gacchati, mohāgatiṃ gacchati, bhayāgatiṃ gacchati. Cattāri nāgatigamanāni—na chandāgatiṃ gacchati, na dosāgatiṃ gacchati, na mohāgatiṃ gacchati, na bhayāgatiṃ gacchati. Catūhaṅgehi samannāgato alajjī bhikkhu saṃghaṃ bhindati—chandāgatiṃ gacchanto, dosāgatiṃ gacchanto, mohāgatiṃ gacchanto, bhayāgatiṃ gacchanto. Catūhaṅgehi samannāgato pesalo bhikkhu bhinnaṃ saṃghaṃ samaggaṃ karoti—na chandāgatiṃ gacchanto, na dosāgatiṃ gacchanto, na mohāgatiṃ gacchanto, na bhayāgatiṃ gacchanto. Catūhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno vinayo na pucchitabbo—chandāgatiṃ gacchati, dosāgatiṃ gacchati, mohāgatiṃ gacchati, bhayāgatiṃ gacchati. Catūhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā vinayo na pucchitabbo—chandāgatiṃ gacchati, dosāgatiṃ gacchati, mohāgatiṃ gacchati, bhayāgatiṃ gacchati. Catūhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno vinayo na vissajjetabbo—chandāgatiṃ gacchati, dosāgatiṃ gacchati, mohāgatiṃ gacchati, bhayāgatiṃ gacchati. Catūhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā vinayo na vissajjetabbo—chandāgatiṃ gacchati, dosāgatiṃ gacchati, mohāgatiṃ gacchati, bhayāgatiṃ gacchati. Catūhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno anuyogo na dātabbo—chandāgatiṃ gacchati, dosāgatiṃ gacchati, mohāgatiṃ gacchati, bhayāgatiṃ gacchati. Catūhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṃ vinayo na sākacchitabbo—chandāgatiṃ gacchati, dosāgatiṃ gacchati, mohāgatiṃ gacchati, bhayāgatiṃ gacchati. Atthāpatti gilāno āpajjati, no agilāno; atthāpatti agilāno āpajjati, no gilāno; atthāpatti gilāno ceva āpajjati agilāno ca; atthāpatti neva gilāno āpajjati no agilāno. Cattāri adhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni. Cattāri dhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni.

Catukkaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Sakavācāya kāyena,
pasutto ca acittako;
Āpajjanto ca kammena,
vohārā caturo tathā.

Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca,
parikkhāro ca sammukhā;
Ajānakāye majjhe ca,
vuṭṭhāti duvidhā tathā.

Paṭilābhena codanā,
parivāsā ca vuccati;
Mānattacārikā cāpi,
sāmukkaṃsā paṭiggahi.

Mahāvi­kaṭakam­māni,
puna kamme vipattiyo;
Adhikaraṇā dussīlā ca,
sobha­nā­gan­tu­kena ca.

Gamiko vatthunānattā,
sabhā­gu­paj­jhā­yena ca;
Ācariyo paccayā vā,
duccaritaṃ sucaritaṃ.

Ādiyanto puggalo ca,
araho āsanena ca;
Kāle ca kappati ceva,
paccantimesu kappati.

Anto anto ca sīmāya,
gāme ca codanāya ca;
Pubbakiccaṃ pattakallaṃ,
anaññā sammutiyo ca.

Agati nāgati ceva,
alajjī pesalena ca;
Pucchitabbā duve ceva,
vissajjeyyā tathā duve;
Anuyogo ca sākacchā,
gilāno ṭhapanena cāti.

5. Pañcakavāra

Pañca āpattiyo. Pañca āpattikkhandhā. Pañca vinītavatthūni. Pañca kammāni ānantarikāni. Pañca puggalā niyatā. Pañca chedanakā āpattiyo. Pañcahākārehi āpattiṃ āpajjati. Pañca āpattiyo. Musā­vāda­pac­cayā pañcahākārehi kammaṃ na upeti—sayaṃ vā kammaṃ na karoti, paraṃ vā na ajjhesati, chandaṃ vā pārisuddhiṃ vā na deti, kayiramāne kamme paṭikkosati, kate vā pana kamme adhammadiṭṭhi hoti. Pañcahākārehi kammaṃ upeti—sayaṃ vā kammaṃ karoti, paraṃ vā ajjhesati, chandaṃ vā pārisuddhiṃ vā deti, kayiramāne kamme nappaṭikkosati, kate vā pana kamme dhammadiṭṭhi hoti. Pañca piṇḍapātikassa bhikkhuno kappanti— anāmantacāro, gaṇabhojanaṃ, param­para­bhoja­naṃ, anadhiṭṭhānaṃ, avikappanā. Pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ussaṅ­ki­ta­parisaṅ­kito hoti—pāpabhikkhupi akuppadhammopi vesiyāgocaro vā hoti, vidhavāgocaro vā hoti, thulla­kumāri­gocaro vā hoti, paṇḍakagocaro vā hoti, ­bhik­khu­ni­gocaro vā hoti. Pañca telāni— tilatelaṃ, sāsapatelaṃ, madhukatelaṃ, eraṇḍakatelaṃ, vasātelaṃ. Pañca vasāni— acchavasaṃ, macchavasaṃ, susukāvasaṃ, sūkaravasaṃ, gadrabhavasaṃ. Pañca byasanāni—ñātibyasanaṃ, bhogabyasanaṃ, rogabyasanaṃ, sīlabyasanaṃ, diṭṭhibyasanaṃ. Pañca sampadā—ñātisampadā, bhogasampadā, arogasampadā, sīlasampadā, diṭṭhisampadā. Pañca ­nissa­ya­pa­ṭippas­sad­dhiyo upajjhāyamhā— upajjhāyo pakkanto vā hoti, vibbhanto vā, kālaṅkato vā, pakkhasaṅkanto vā, āṇattiyeva pañcamī. Pañca puggalā na upasam­pā­detabbā—addhānahīno, aṅgahīno, vatthuvipanno, karaṇa­dukka­ṭako, aparipūro. Pañca paṃsukūlāni—sosānikaṃ, pāpaṇikaṃ, undūrak­khā­yikaṃ, upaci­kak­khā­yi­kaṃ, aggidaḍḍhaṃ. Aparānipi pañca paṃsukūlāni—gokhāyikaṃ, ajakkhāyikaṃ, thūpacīvaraṃ, ābhisekikaṃ, ­gatapa­ṭi­yāgataṃ. Pañca avahārā—theyyāvahāro, pasayhāvahāro, pari­kappā­vahāro, paṭicchan­nā­vahāro, kusāvahāro. Pañca mahācorā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Pañca avissaj­jani­yāni. Pañca avebhaṅgiyāni. Pañcāpattiyo kāyato samuṭṭhanti, na vācato na cittato. Pañcāpattiyo kāyato ca vācato ca samuṭṭhanti, na cittato. Pañcāpattiyo desanāgāminiyo. Pañca saṃghā. Pañca pāti­mokkhuddesā. Sab­bapaccan­ti­mesu janapadesu vinaya­dhara­pañca­mena gaṇena upasam­pā­detab­baṃ. Pañcānisaṃsā kathinatthāre. Pañca kammāni. Yāvatatiyake pañca āpattiyo. Pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti pārājikassa. Pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti thullaccayassa. Pañcahākārehi adinnaṃ ādiyantassa āpatti dukkaṭassa. Pañca akappiyāni na pari­bhuñji­tabbāni—adinnañca hoti, aviditañca hoti, akappiyañca hoti, appaṭig­gahitañca hoti, aka­tā­tirit­tañca hoti. Pañca kappiyāni pari­bhuñji­tabbāni—dinnañca hoti, viditañca hoti, kappiyañca hoti, paṭiggahitañca hoti, katātirittañca hoti. Pañca dānāni apuññāni puññasammatāni lokasmiṃ—majjadānaṃ, samajjadānaṃ, itthidānaṃ, usabhadānaṃ, citta­kam­ma­dānaṃ. Pañca uppannā ­duppaṭi­vinodayā—uppanno rāgo ­duppaṭi­vinodayo, uppanno doso ­duppaṭi­vinodayo, uppanno moho ­duppaṭi­vinodayo, uppannaṃ paṭibhānaṃ ­duppaṭi­vinoda­yaṃ, uppannaṃ gamiyacittaṃ ­duppaṭi­vinoda­yaṃ. Pañcānisaṃsā sammajjaniyā—sakacittaṃ pasīdati, paracittaṃ pasīdati, devatā attamanā honti, pāsā­dika­saṃ­vatta­ni­ka­kammaṃ upacinati, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Aparepi pañcānisaṃsā sammajjaniyā—sakacittaṃ pasīdati, paracittaṃ pasīdati, devatā attamanā honti, satthusāsanaṃ kataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati.

Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati—attano bhāsa­pariyan­taṃ na uggaṇhāti, parassa bhāsa­pariyan­taṃ na uggaṇhāti, attano bhāsa­pariyan­taṃ na uggahetvā parassa bhāsa­pariyan­taṃ na uggahetvā adhammena kāreti appaṭiññāya. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati—attano bhāsa­pariyan­taṃ uggaṇhāti, parassa bhāsa­pariyan­taṃ uggaṇhāti, attano bhāsa­pariyan­taṃ uggahetvā parassa bhāsa­pariyan­taṃ uggahetvā dhammena kāreti paṭiññāya. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati—āpattiṃ na jānāti, āpattiyā mūlaṃ na jānāti, āpatti­sa­muda­yaṃ na jānāti, āpattinirodhaṃ na jānāti, āpatti­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ na jānāti. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati—āpattiṃ jānāti, āpattiyā mūlaṃ jānāti, āpatti­sa­muda­yaṃ jānāti, āpattinirodhaṃ jānāti, āpatti­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ jānāti. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati— adhikaraṇaṃ na jānāti, adhikaraṇassa mūlaṃ na jānāti, adhika­ra­ṇa­sa­muda­yaṃ na jānāti, adhika­ra­ṇa­nirodhaṃ na jānāti, adhika­ra­ṇa­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ na jānāti. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati— adhikaraṇaṃ jānāti, adhikaraṇassa mūlaṃ jānāti, adhika­ra­ṇa­sa­muda­yaṃ jānāti, adhika­ra­ṇa­nirodhaṃ jānāti, adhika­ra­ṇa­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ jānāti. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati—vatthuṃ na jānāti, nidānaṃ na jānāti, paññattiṃ na jānāti, anupaññattiṃ na jānāti, anusan­dhi­vacana­pathaṃ na jānāti. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati—vatthuṃ jānāti, nidānaṃ jānāti, paññattiṃ jānāti, anupaññattiṃ jānāti, anusan­dhi­vacana­pathaṃ jānāti. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati—ñattiṃ na jānāti, ñattiyā karaṇaṃ na jānāti, na pubbakusalo hoti, na aparakusalo hoti, akālaññū ca hoti. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati—ñattiṃ jānāti, ñattiyā karaṇaṃ jānāti, pubbakusalo hoti, aparakusalo hoti, kālaññū ca hoti. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati—āpattānāpattiṃ na jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ na jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ na jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ na jānāti, ācari­ya­param­parā kho panassa na suggahitā hoti na sumanasikatā na sūpadhāritā. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati—āpattānāpattiṃ jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ jānati, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ jānāti, ācari­ya­param­parā kho panassa suggahitā hoti sumanasikatā sūpadhāritā. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati— āpattānāpattiṃ na jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ na jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ na jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni na vitthārena svāgatāni honti na suvibhattāni na suppavattīni na suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati—āpattānāpattiṃ jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati—āpattānāpattiṃ na jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ na jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ na jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ na jānāti, adhikaraṇe ca na viniccha­ya­kusalo hoti. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati— āpattānāpattiṃ jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ jānāti, adhikaraṇe ca viniccha­ya­kusalo hoti.

Pañca āraññikā—mandattā momūhattā āraññiko hoti, pāpiccho icchāpakato āraññiko hoti, ummādā cittakkhepā āraññiko hoti, “vaṇṇitaṃ buddhehi buddhasāvakehī”ti āraññiko hoti, api ca appicchaññeva nissāya santuṭṭhiññeva nissāya sallekhaññeva nissāya pavivekaññeva nissāya ida­matthi­tañ­ñeva nissāya āraññiko hoti. Pañca piṇḍapātikā … pe … pañca paṃsukūlikā … pe … pañca rukkhamūlikā … pe … pañca sosānikā … pe … pañca abbhokāsikā … pe … pañca tecīvarikā … pe … pañca sapadānacārikā … pe … pañca nesajjikā … pe … pañca yathā­san­tha­tikā … pe … pañca ekāsanikā … pe … pañca kha­lu­pacchā­bhattikā … pe … pañca pattapiṇḍikā—mandattā momūhattā pattapiṇḍiko hoti, pāpiccho icchāpakato pattapiṇḍiko hoti, ummādā cittakkhepā pattapiṇḍiko hoti, “vaṇṇitaṃ buddhehi buddhasāvakehī”ti pattapiṇḍiko hoti, api ca appicchaññeva nissāya santuṭṭhiññeva nissāya sallekhaññeva nissāya pavivekaññeva nissāya ida­matthi­tañ­ñeva nissāya pattapiṇḍiko hoti.

Pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānissitena vatthabbaṃ—uposathaṃ na jānāti, uposathakammaṃ na jānāti, pātimokkhaṃ na jānāti, pāti­mok­khuddesaṃ na jānāti, ūnapañcavasso hoti. Pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ—uposathaṃ jānāti, uposathakammaṃ jānāti, pātimokkhaṃ jānāti, pāti­mok­khuddesaṃ jānāti, pañcavasso vā hoti ati­reka­pañca­vasso vā. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānissitena vatthabbaṃ—pavāraṇaṃ na jānāti, pavāraṇākammaṃ na jānāti, pātimokkhaṃ na jānāti, pāti­mok­khuddesaṃ na jānāti, ūnapañcavasso hoti. Pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ—pavāraṇaṃ jānāti, pavāraṇākammaṃ jānāti, pātimokkhaṃ jānāti, pāti­mok­khuddesaṃ jānāti, pañcavasso vā hoti ati­reka­pañca­vasso vā. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānissitena vatthabbaṃ—āpattānāpattiṃ na jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ na jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ na jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ na jānāti, ūnapañcavasso hoti. Pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṃ—āpattānāpattiṃ jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ jānāti, pañcavasso vā hoti ati­reka­pañca­vasso vā. Pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā nānissitāya vatthabbaṃ—uposathaṃ na jānāti, uposathakammaṃ na jānāti, pātimokkhaṃ na jānāti, pāti­mok­khuddesaṃ na jānāti, ūnapañcavassā hoti. Pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā anissitāya vatthabbaṃ—uposathaṃ jānāti, uposathakammaṃ jānāti, pātimokkhaṃ jānāti, pāti­mok­khuddesaṃ jānāti, pañcavassā vā hoti ati­reka­pañca­vassā vā. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā nānissitāya vatthabbaṃ—pavāraṇaṃ na jānāti, pavāraṇākammaṃ na jānāti, pātimokkhaṃ na jānāti, pāti­mok­khuddesaṃ na jānāti, ūnapañcavassā hoti. Pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā anissitāya vatthabbaṃ—pavāraṇaṃ jānāti, pavāraṇākammaṃ jānāti, pātimokkhaṃ jānāti, pāti­mok­khuddesaṃ jānāti, pañcavassā vā hoti ati­reka­pañca­vassā vā. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā nānissitāya vatthabbaṃ—āpattānāpattiṃ na jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ na jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ na jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ na jānāti, ūnapañcavassā hoti. Pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā anissitāya vatthabbaṃ—āpattānāpattiṃ jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ jānāti, pañcavassā vā hoti ati­reka­pañca­vassā vā.

Pañca ādīnavā apāsādike—attāpi attānaṃ upavadati, anuviccapi viññū garahanti, pāpako kittisaddo abbhuggacchati, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Pañcānisaṃsā pāsādike— attāpi attānaṃ na upavadati, anuviccapi viññū pasaṃsanti, kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati, asammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Aparepi pañca ādīnavā apāsādike—appasannā na pasīdanti, pasannānaṃ ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti, satthusāsanaṃ akataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ nāpajjati, cittamassa na pasīdati. Pañcānisaṃsā pāsādike—appasannā pasīdanti, pasannānaṃ bhiyyobhāvāya hoti, satthusāsanaṃ kataṃ hoti, pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati, cittamassa pasīdati. Pañca ādīnavā kulūpakeanāmantacāre āpajjati, raho nisajjāya āpajjati, paṭicchanne āsane āpajjati, mātugāmassa uttari­chappañ­cavācāhi dhammaṃ desento āpajjati, kāmasaṅkap­pa­bahulo ca viharati. Pañca ādīnavā kulūpakassa bhikkhuno—ativelaṃ kulesu saṃsaṭṭhassa viharato mātugāmassa abhiṇ­ha­dassa­naṃ, dassane sati saṃsaggo, saṃsagge sati vissāso, vissāse sati otāro, otiṇṇa­cittas­setaṃ bhikkhuno pāṭikaṅkhaṃ anabhirato vā brahmacariyaṃ carissati aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjissati sikkhaṃ vā paccakkhāya hīnā­yāvattis­sati.

Pañca bījajātāni—mūlabījaṃ, khandhabījaṃ, phaḷubījaṃ, aggabījaṃ, bījabījaññeva pañcamaṃ. Pañcahi samaṇakappehi phalaṃ pari­bhuñji­tabbaṃ— aggiparijitaṃ, sattha­pari­jitaṃ, nakhaparijitaṃ, abījaṃ, nib­bat­ta­bījañ­ñeva pañcamaṃ. Pañca visuddhiyo—nidānaṃ uddisitvā avasesaṃ sutena sāvetabbaṃ, ayaṃ paṭhamā visuddhi; nidānaṃ uddisitvā cattāri pārājikāni uddisitvā avasesaṃ sutena sāvetabbaṃ, ayaṃ dutiyā visuddhi; nidānaṃ uddisitvā cattāri pārājikāni uddisitvā terasa saṃghādisese uddisitvā avasesaṃ sutena sāvetabbaṃ, ayaṃ tatiyā visuddhi; nidānaṃ uddisitvā cattāri pārājikāni uddisitvā terasa saṃghādisese uddisitvā dve aniyate uddisitvā avasesaṃ sutena sāvetabbaṃ, ayaṃ catutthā visuddhi; vitthāreneva pañcamī. Aparāpi pañca visuddhiyo—suttuddeso, pāri­suddhi­u­posa­tho, adhiṭṭhā­nu­posa­tho, pavāraṇā, sāmag­gī­upo­satho­yeva pañcamo. Pañcānisaṃsā vinayadhare—attano sīlakkhandho sugutto hoti surakkhito, kukkuc­ca­pakatā­naṃ paṭisaraṇaṃ hoti, visārado saṃghamajjhe voharati, paccatthike sahadhammena suniggahitaṃ niggaṇhāti, sad­dhammaṭ­ṭhitiyā paṭipanno hoti. Pañca adhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni. Pañca dhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nā­nīti.

Pañcakaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Āpatti āpattikkhandhā,
vinī­tānanta­rena ca;
Puggalā chedanā ceva,
āpajjati ca paccayā.

Na upeti upeti ca,
kappan­tu­saṅki­telañca;
Vasaṃ byasanā sampadā,
passaddhi puggalena ca.

Sosānikaṃ khāyitañca,
theyyaṃ coro ca vuccati;
Avissajji avebhaṅgi,
kāyato kāyavācato.

Desanā saṃghaṃ uddesaṃ,
pac­cantika­thi­nena ca;
Kammāni yāvatatiyaṃ,
pārāji­thulla­dukka­ṭaṃ.

Akappiyaṃ kappiyañca,
apuñña­du­vinodayā;
Sammajjanī apare ca,
bhāsaṃ āpattimeva ca.

Adhikaraṇaṃ vatthu ñatti,
āpattā ubhayāni ca;
Lahukaṭṭhamakā ete,
kaṇhasukkā vijānatha.

Araññaṃ piṇḍapātañca,
paṃsu­rukkha­su­sānikā;
Abbhokāso cīvarañca,
sapadāno nisajjiko.

Santhati khalu pacchāpi,
patta­piṇḍi­ka­meva ca;
Uposathaṃ pavāraṇaṃ,
āpattā­nā­pattipi ca.

Kaṇhasukkapadā ete,
bhikkhunīnampi te tathā;
Apāsā­dika­pāsādi,
tatheva apare duve.

Kulūpake ativelaṃ,
bījaṃ samaṇakappi ca;
Visuddhi apare ceva,
vinayā­dham­mikena ca;
Dhammikā ca tathā vuttā,
niṭṭhitā suddhi­pañca­kāti.

6. Chakkavāra

Cha agāravā. Cha gāravā. Cha vinītavatthūni. Cha sāmīciyo. Cha āpatti­sa­muṭṭhānā. Chacchedanakā āpattiyo. Chahākārehi āpattiṃ āpajjati. Chānisaṃsā vinayadhare. Cha paramāni. Chārattaṃ ticīvarena vippa­vasi­tabbaṃ. Cha cīvarāni. Cha rajanāni. Cha āpattiyo kāyato ca cittato ca samuṭṭhanti na vācato. Cha āpattiyo vācato ca cittato ca samuṭṭhanti na kāyato. Cha āpattiyo kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhanti. Cha kammāni. Cha vivādamūlāni. Cha anuvādamūlāni. Cha sāraṇīyā dhammā dīghaso. Cha vidatthiyo, sugata­vidat­thiyā, tiriyaṃ cha vidatthiyo. Cha ­nissa­ya­pa­ṭippas­sad­dhiyo ācariyamhā. Cha nahāne anupaññattiyo—vippa­kata­cīvaraṃ ādāya pakkamati, vippa­kata­cīvaraṃ samādāya pakkamati.

Chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasam­pā­detab­baṃ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo—asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samā­dhik­khan­dhena samannāgato hoti, asekkhena pañ­ñak­khan­dhena samannāgato hoti, asekkhena vimut­tik­khan­dhena samannāgato hoti, asekkhena vimutti­ñāṇadas­sa­nak­khan­dhena samannāgato hoti, dasavasso vā hoti ati­reka­dasavasso vā.

Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasam­pā­detab­baṃ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo—attanā asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe sīlakkhandhe samādapetā; attanā asekkhena samā­dhik­khan­dhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe samā­dhik­khan­dhe samādapetā; attanā asekkhena pañ­ñak­khan­dhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe paññakkhandhe samādapetā; attanā asekkhena vimut­tik­khan­dhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe vimut­tik­khan­dhe samādapetā; attanā asekkhena vimutti­ñāṇadas­sa­nak­khan­dhena samannāgato hoti, paraṃ asekkhe vimutti­ñāṇadas­sa­nak­khan­dhe samādapetā; dasavasso vā hoti ati­reka­dasavasso vā.

Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasam­pā­detab­baṃ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo—saddho hoti, hirimā hoti, ottappī hoti, āraddhavīriyo hoti, upaṭṭhitassati hoti, dasavasso vā hoti ati­reka­dasavasso vā.

Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasam­pā­detab­baṃ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo—na adhisīle sīlavipanno hoti, na ajjhācāre ācāravipanno hoti, na atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti, bahussuto hoti, paññavā hoti, dasavasso vā hoti ati­reka­dasavasso vā.

Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasam­pā­detab­baṃ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo—paṭibalo hoti antevāsiṃ vā saddhivihāriṃ vā gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā, anabhirataṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā, uppannaṃ kukkuccaṃ dhammato vinodetuṃ, āpattiṃ jānāti, āpatti­vuṭṭhā­naṃ jānāti, dasavasso vā hoti ati­reka­dasavasso vā.

Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasam­pā­detab­baṃ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo—paṭibalo hoti antevāsiṃ vā saddhivihāriṃ vā ābhi­samā­cāri­kāya sikkhāya sikkhāpetuṃ, ādib­rahma­cāri­ya­kāya sikkhāya vinetuṃ, abhidhamme vinetuṃ, abhivinaye vinetuṃ, uppannaṃ diṭṭhigataṃ dhammato vivecetuṃ, dasavasso vā hoti ati­reka­dasavasso vā.

Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasam­pā­detab­baṃ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo—āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, dasavasso vā hoti ati­reka­dasavasso vā.

Cha adhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni, cha dhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nā­nīti.

Chakkaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Agāravā gāravā ca,
vinītā sāmīcipi ca;
Samuṭṭhānā chedanā ceva,
ākārānisaṃsena ca.

Paramāni ca chārattaṃ,
cīvaraṃ rajanāni ca;
Kāyato cittato cāpi,
vācato cittatopi ca.

Kāya­vācā­cittato ca,
kamma­vivāda­meva ca;
Anuvādā dīghaso ca,
tiriyaṃ nissayena ca.

Anupaññatti ādāya,
samādāya tatheva ca;
Asekkhe samādapetā,
saddho adhisīlena ca;
Gilānā­bhisa­mācārī,
āpattā­dhamma­dham­mikāti.

7. Sattakavāra

Sattāpattiyo. Sattā­pat­tik­khan­dhā. Satta vinītavatthūni. Satta sāmīciyo. Satta adhammikā paṭiñ­ñā­ta­karaṇā. Satta dhammikā paṭiñ­ñā­ta­karaṇā. Sattannaṃ anāpatti sattā­ha­karaṇī­yena gantuṃ. Sattānisaṃsā vinayadhare. Satta paramāni. Sattame aruṇuggamane nissaggiyaṃ hoti. Satta samathā. Satta kammāni. Satta āmakadhaññāni. Tiriyaṃ sattantarā. Gaṇabhojane satta anupaññattiyo. Bhesajjāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṃ sanni­dhi­kārakaṃ pari­bhuñji­tabbāni. Katacīvaraṃ ādāya pakkamati. Katacīvaraṃ samādāya pakkamati. Bhikkhussa na hoti āpatti daṭṭhabbā. Bhikkhussa hoti āpatti daṭṭhabbā. Bhikkhussa hoti āpatti daṭṭhabbā. Satta adhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni. Satta dhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni.

Sattahaṅgehi samannāgato bhikkhu vinayadharo hoti—āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, sīlavā hoti, pāti­mokkha­saṃ­vara­saṃ­vuto viharati ācāra­gocara­sam­panno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī samādāya sikkhati sikkhāpadesu, catunnaṃ jhānānaṃ ābhi­ce­tasi­kā­naṃ diṭṭha­dhamma­su­kha­vihārā­naṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Aparehipi sattahaṅgehi samannāgato bhikkhu vinayadharo hoti—āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pari­yosāna­kal­yāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevala­pari­puṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti tathārūpassa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā mana­sānu­pekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, catunnaṃ jhānānaṃ ābhi­ce­tasi­kā­naṃ diṭṭha­dhamma­su­kha­vihārā­naṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Aparehipi sattahaṅgehi samannāgato bhikkhu vinayadharo hoti—āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, catunnaṃ jhānānaṃ ābhi­ce­tasi­kā­naṃ diṭṭha­dhamma­su­kha­vihārā­naṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Aparehipi sattahaṅgehi samannāgato bhikkhu vinayadharo hoti—āpattiṃ jānāti; anāpattiṃ jānāti; lahukaṃ āpattiṃ jānāti; garukaṃ āpattiṃ jānāti; anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ—ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jāti­sata­sahas­sampi anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃ­vaṭṭa­vi­vaṭṭa­kappe—“amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsu­kha­duk­khap­paṭi­saṃ­vedī evamā­yu­pariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsu­kha­duk­khap­paṭi­saṃ­vedī evamā­yu­pariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati; dibbena cakkhunā visuddhena atik­kanta­mānusa­kena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti—“ime vata bhonto sattā kāya­ducca­ritena samannāgatā, vacī­ducca­ritena samannāgatā, mano­ducca­ritena samannāgatā, ariyānaṃ upavādakā, micchādiṭṭhikā, micchā­diṭṭhi­kamma­sa­mādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā, ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā, vacīsucaritena samannāgatā, manosucaritena samannāgatā, ariyānaṃ anupavādakā, sammādiṭṭhikā, sammā­diṭṭhi­kam­masamā­dānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā”ti iti dibbena cakkhunā visuddhena atik­kanta­mānusa­kena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti; āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Sattahaṅgehi samannāgato vinayadharo sobhati—āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, sīlavā hoti … pe … samādāya sikkhati sikkhāpadesu, catunnaṃ jhānānaṃ ābhi­ce­tasi­kā­naṃ diṭṭha­dhamma­su­kha­vihārā­naṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Aparehipi sattahaṅgehi samannāgato vinayadharo. Sobhati—āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, bahussuto hoti … pe … diṭṭhiyā suppaṭividdho catunnaṃ jhānānaṃ ābhi­ce­tasi­kā­naṃ diṭṭha­dhamma­su­kha­vihārā­naṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Aparehipi sattahaṅgehi samannāgato vinayadharo sobhati—āpattiṃ jānāti, anāpattiṃ jānāti, lahukaṃ āpattiṃ jānāti, garukaṃ āpattiṃ jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, catunnaṃ jhānānaṃ ābhi­ce­tasi­kā­naṃ diṭṭha­dhamma­su­kha­vihārā­naṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Aparehipi sattahaṅgehi samannāgato vinayadharo sobhati—āpattiṃ jānāti; anāpattiṃ jānāti; lahukaṃ āpattiṃ jānāti; garukaṃ āpattiṃ jānāti; anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ—ekampi jātiṃ dvepi jātiyo … pe … iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, dibbena cakkhunā visuddhena atik­kanta­mānusa­kena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti … pe … iti dibbena cakkhunā visuddhena atik­kanta­mānusa­kena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti; āsavānañca khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.

Satta asaddhammā—assaddho hoti, ahiriko hoti, anottappī hoti, appassuto hoti, kusīto hoti, muṭṭhassati hoti, duppañño hoti.

Satta saddhammā—saddho hoti, hirimā hoti, ottappī hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, upaṭṭhitassati hoti, paññavā hotīti.

Sattakaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Āpatti āpattikkhandhā,
vinītā sāmīcipi ca;
Adhammikā dhammikā ca,
anāpatti ca sattāhaṃ.

Ānisaṃsā paramāni,
aruṇasamathena ca;
Kammā āmakadhaññā ca,
tiriyaṃ gaṇabhojane.

Sattāhaparamaṃ ādāya,
samādāya tatheva ca;
Na hoti hoti hoti ca,
adhammā dhammikāni ca.

Caturo vinayadharā,
catubhikkhū ca sobhane;
Satta ceva asaddhammā,
satta saddhammā desitāti.

8. Aṭṭhakavāra

Aṭṭhānisaṃse sampassamānena na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabbo. Aṭṭhānisaṃse sampassamānena paresampi saddhāya sā āpatti desetabbā. Aṭṭha yāvatatiyakā. Aṭṭhahākārehi kulāni dūseti. Aṭṭha mātikā cīvarassa uppādāya. Aṭṭha mātikā kathinassa ubbhārāya. Aṭṭha pānāni. Aṭṭhahi asaddhammehi abhibhūto ­pariyā­dinna­citto devadatto āpāyiko nerayiko kappaṭṭho atekiccho. Aṭṭha lokadhammā. Aṭṭha garudhammā. Aṭṭha pāṭidesanīyā. Aṭṭhaṅgiko musāvādo. Aṭṭha uposathaṅgāni. Aṭṭha dūteyyaṅgāni. Aṭṭha ­titthi­ya­vattāni. Aṭṭha acchariyā abbhutadhammā mahāsamudde. Aṭṭha acchariyā abbhutadhammā imasmiṃ dhammavinaye. Aṭṭha anatirittā. Aṭṭha atirittā. Aṭṭhame aruṇuggamane nissaggiyaṃ hoti. Aṭṭha pārājikā. Aṭṭhamaṃ vatthuṃ paripūrentī nāsetabbā. Aṭṭhamaṃ vatthuṃ paripūrentiyā desitāpi adesitā hoti. Aṭṭhavācikā upasampadā. Aṭṭhannaṃ ­pac­cuṭ­ṭhātab­baṃ. Aṭṭhannaṃ āsanaṃ dātabbaṃ. Upāsikā aṭṭha varāni yācati. Aṭṭhahaṅgehi samannāgato bhikkhu ­bhik­khu­novādako sammannitabbo. Aṭṭhānisaṃsā vinayadhare. Aṭṭha paramāni. Tassa­pāpiya­sikā­kamma­katena bhikkhunā aṭṭhasu dhammesu sammā vattitabbaṃ. Aṭṭha adhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni aṭṭha dhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nā­nīti.

Aṭṭhakaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Na so bhikkhu paresampi,
yāva­tatiya­dūsanā;
Mātikā kathinubbhārā,
pānā abhibhūtena ca.

Lokadhammā garudhammā,
pāṭidesanīyā musā;
Uposathā ca dūtaṅgā,
titthiyā samuddepi ca.

Abbhutā anatirittaṃ,
atirittaṃ nissaggiyaṃ;
Pārāji­kaṭ­ṭhamaṃ vatthu,
adesi­tū­pasam­padā.

­Pac­cuṭ­ṭhā­nā­sanañ­ceva,
varaṃ ovādakena ca;
Ānisaṃsā paramāni,
aṭṭhadhammesu vattanā;
Adhammikā dhammikā ca,
aṭṭhakā suppakāsitāti.

9. Navakavāra

Nava āghātavatthūni. Nava āghātapa­ṭi­vinayā. Nava vinītavatthūni. Nava paṭhamāpattikā. Navahi saṃgho bhijjati. Nava paṇīta­bhoja­nāni. Navamaṃsehi dukkaṭaṃ. Nava pāti­mokkhuddesā. Nava paramāni. Nava taṇhāmūlakā dhammā. Nava vidhamānā. Nava cīvarāni adhiṭṭhā­tabbāni. Nava cīvarāni na vikappetabbāni. Dīghaso nava vidatthiyo sugata­vidat­thiyā. Nava adhammikāni dānāni. Nava adhammikā paṭiggahā. Nava adhammikā paribhogā—tīṇi dhammikāni dānāni, tayo dhammikā paṭiggahā, tayo dhammikā paribhogā. Nava adhammikā saññattiyo. Nava dhammikā saññattiyo. Adhammakamme dve navakāni. Dhammakamme dve navakāni. Nava adhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni. Nava dhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nā­nīti.

Navakaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Āghāta­vatthu­vinayā,
vinītā paṭhamena ca;
Bhijjati ca paṇītañca,
­maṃsud­desa­paramāni ca.

Taṇhā mānā adhiṭṭhānā,
vikappe ca vidatthiyo;
Dānā paṭiggahā bhogā,
tividhā puna dhammikā.

Adham­ma­dhamma­saññatti,
duve dve navakāni ca;
Pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni,
adham­ma­dham­mikāni cāti.

10. Dasakavāra

Dasa āghātavatthūni. Dasa āghātapa­ṭi­vinayā. Dasa vinītavatthūni. Dasavatthukā micchādiṭṭhi. Dasavatthukā sammādiṭṭhi. Dasa antaggāhikā diṭṭhi. Dasa micchattā. Dasa sammattā. Dasa akusala­kamma­pathā. Dasa kusala­kamma­pathā. Dasa adhammikā salākaggāhā. Dasa dhammikā salākaggāhā. Sāmaṇerānaṃ dasa sikkhāpadāni. Dasahaṅgehi samannāgato sāmaṇero nāsetabbo.

Dasahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati—attano bhāsa­pariyan­taṃ na uggaṇhāti, parassa bhāsa­pariyan­taṃ na uggaṇhāti, attano bhāsa­pariyan­taṃ anuggahetvā parassa bhāsa­pariyan­taṃ anuggahetvā adhammena kāreti, appaṭiññāya āpattiṃ na jānāti, āpattiyā mūlaṃ na jānāti, āpatti­sa­muda­yaṃ na jānāti, āpattinirodhaṃ na jānāti, āpatti­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ na jānāti.

Dasahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati—attano bhāsa­pariyan­taṃ uggaṇhāti, parassa bhāsa­pariyan­taṃ uggaṇhāti, attano bhāsa­pariyan­taṃ uggahetvā parassa bhāsa­pariyan­taṃ uggahetvā dhammena kāreti, paṭiññāya āpattiṃ jānāti, āpattiyā mūlaṃ jānāti, āpatti­sa­muda­yaṃ jānāti, āpattinirodhaṃ jānāti, āpatti­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ jānāti.

Aparehipi dasahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati— adhikaraṇaṃ na jānāti, adhikaraṇassa mūlaṃ na jānāti, adhika­ra­ṇa­sa­muda­yaṃ na jānāti, adhika­ra­ṇa­nirodhaṃ na jānāti, adhika­ra­ṇa­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ na jānāti, vatthuṃ na jānāti, nidānaṃ na jānāti, paññattiṃ na jānāti, anupaññattiṃ na jānāti, anusan­dhi­vacana­pathaṃ na jānāti.

Dasahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati— adhikaraṇaṃ jānāti, adhikaraṇassa mūlaṃ jānāti, adhika­ra­ṇa­sa­muda­yaṃ jānāti, adhika­ra­ṇa­nirodhaṃ jānāti, adhika­ra­ṇa­nirodha­gā­miniṃ paṭipadaṃ jānāti, vatthuṃ jānāti, nidānaṃ jānāti, paññattiṃ jānāti, anupaññattiṃ jānāti, anusan­dhi­vacana­pathaṃ jānāti.

Aparehipi dasahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati— ñattiṃ na jānāti, ñattiyā karaṇaṃ na jānāti, na pubbakusalo hoti, na aparakusalo hoti, akālaññū ca hoti, āpattānāpattiṃ na jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ na jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ na jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ na jānāti, ācari­ya­param­parā kho panassa na suggahitā hoti na sumanasikatā na sūpadhāritā.

Dasahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati—ñattiṃ jānāti, ñattiyā karaṇaṃ jānāti, pubbakusalo hoti, aparakusalo hoti, kālaññū ca hoti, āpattānāpattiṃ jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ jānāti, ācari­ya­param­parā kho panassa suggahitā hoti sumanasikatā sūpadhāritā.

Aparehipi dasahaṅgehi samannāgato vinayadharo “bālo” tveva saṅkhaṃ gacchati— āpattānāpattiṃ na jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ na jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ na jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ na jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena na svāgatāni honti na suvibhattāni na suppavattīni na suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, āpattānāpattiṃ na jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ na jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ na jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ na jānāti, adhikaraṇe ca na viniccha­ya­kusalo hoti.

Dasahaṅgehi samannāgato vinayadharo “paṇḍito” tveva saṅkhaṃ gacchati— āpattānāpattiṃ jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ jānāti, ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso, āpattānāpattiṃ jānāti, lahukagarukaṃ āpattiṃ jānāti, sāvase­sā­nava­sesaṃ āpattiṃ jānāti, duṭṭhul­lā­duṭṭhul­laṃ āpattiṃ jānāti, adhikaraṇe ca viniccha­ya­kusalo hoti.

Dasahaṅgehi samannāgato bhikkhu ubbāhikāya sammannitabbo. Dasa atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ. Dasa ādīnavā rājan­tepurap­pavesane. Dasa dānavatthūni. Dasa ratanāni. Dasavaggo bhikkhusaṃgho. Dasavaggena gaṇena upasam­pā­detab­baṃ. Dasa paṃsukūlāni. Dasa cīvaradhāraṇā. Dasāhaparamaṃ atirekacīvaraṃ dhāretabbaṃ. Dasa sukkāni. Dasa itthiyo. Dasa bhariyāyo. Vesāliyā dasa vatthūni dīpenti. Dasa puggalā avandiyā. Dasa akkosavatthūni. Dasahākārehi pesuññaṃ upasaṃharati. Dasa senāsanāni. Dasa varāni yāciṃsu. Dasa adhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni. Dasa dhammikāni pāti­mokkhaṭ­ṭhapa­nāni. Dasānisaṃsā yāguyā. Dasa maṃsā akappiyā. Dasa paramāni. Dasavassena bhikkhunā byattena paṭibalena pabbājetabbaṃ upasam­pā­detab­baṃ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo. Dasavassāya bhikkhuniyā byattāya paṭibalāya pabbājetabbaṃ upasam­pā­detab­baṃ nissayo dātabbo sāmaṇerī upaṭṭhāpetabbā. Dasavassāya bhikkhuniyā byattāya paṭibalāya vuṭ­ṭhāpa­na­sam­muti sāditabbā. Dasavassāya gihigatāya sikkhā dātabbāti.

Dasakaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Āghātaṃ vinayaṃ vatthu,
micchā sammā ca antagā;
Micchattā ceva sammattā,
akusalā kusalāpi ca.

Salākā adhammā dhammā,
sāmaṇerā ca nāsanā;
Bhā­sādhika­ra­ṇañ­ceva,
ñatti­lahuka­meva ca.

Lahukā garukā ete,
kaṇhasukkā vijānatha;
Ubbāhikā ca sikkhā ca,
antepure ca vatthūni.

Ratanaṃ dasavaggo ca,
tatheva upasampadā;
Paṃsu­kūla­dhāraṇā ca,
dasāha­sukka­itthiyo.

Bhariyā dasa vatthūni,
avandi­yak­ko­sena ca;
Pesuññañceva senāni,
varāni ca adhammikā.

Dhammikā yāgumaṃsā ca,
paramā bhikkhu bhikkhunī;
Vuṭṭhāpanā gihigatā,
dasakā suppakāsitāti.

11. Ekādasakavāra

Ekādasa puggalā anupasampannā na upasam­pā­detabbā, upasampannā nāsetabbā. Ekādasa pādukā akappiyā. Ekādasa pattā akappiyā. Ekādasa cīvarāni akappiyāni. Ekādasa yāvatatiyakā. Bhikkhunīnaṃ ekādasa antarāyikā dhammā pucchitabbā. Ekādasa cīvarāni adhiṭṭhā­tabbāni. Ekādasa cīvarāni na vikappetabbāni. Ekādase aruṇuggamane nissaggiyaṃ hoti. Ekādasa gaṇṭhikā kappiyā. Ekādasa vidhā kappiyā. Ekādasa pathavī akappiyā. Ekādasa pathavī kappiyā. Ekādasa ­nissa­ya­pa­ṭippas­sad­dhiyo. Ekādasa puggalā avandiyā. Ekādasa paramāni. Ekādasa varāni yāciṃsu. Ekādasa sīmādosā. Akkosa­ka­pari­bhāsake puggale ekādasādīnavā pāṭikaṅkhā. Mettāya cetovimuttiyā āsevitāya bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya ekādasānisaṃsā pāṭikaṅkhā. Sukhaṃ supati, sukhaṃ paṭibujjhati, na pāpakaṃ supinaṃ passati, manussānaṃ piyo hoti, amanussānaṃ piyo hoti, devatā rakkhanti, nāssa aggi vā visaṃ vā satthaṃ vā kamati, tuvaṭṭaṃ cittaṃ samādhiyati, mukhavaṇṇo vippasīdati, asammūḷho kālaṃ karoti, uttari appaṭi­vijjhanto brahmalokūpago hoti—mettāya cetovimuttiyā āsevitāya bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya ime ekādasānisaṃsā pāṭikaṅkhāti.

Ekādasakaṃ niṭṭhitaṃ.

Tassuddānaṃ

Nāsetabbā pādukā ca,
pattā ca cīvarāni ca;
Tatiyā pucchitabbā ca,
adhiṭṭhā­na­vi­kap­panā.

Aruṇā gaṇṭhikā vidhā,
akappiyā ca kappiyaṃ;
Nissayāvandiyā ceva,
paramāni varāni ca;
Sīmādosā ca akkosā,
mettāyekādasā katāti.

Ekuttarikaṃ.

Tassuddānaṃ

Ekakā ca dukā ceva,
tikā ca catupañcakā;
Chasat­taṭṭha­na­vakā ca,
dasa ekādasāni ca.

Hitāya sabbasattānaṃ,
ñātadhammena tādinā;
Ekuttarikā vimalā,
mahāvīrena desitāti.

Ekuttarikaṃ niṭṭhitaṃ.