Saṃyutta Nikāya 46

1. Pabbatavagga

2. Kāyasutta

Sāvatthi­nidānaṃ. “Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṃ kāyo āhāraṭṭhitiko, āhāraṃ paṭicca tiṭṭhati, anāhāro no tiṭṭhati; evameva kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇā āhāraṭṭhitikā, āhāraṃ paṭicca tiṭṭhanti, anāhārā no tiṭṭhanti.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā kāmacchandassa uppādāya, uppannassa vā kāmacchandassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, subhanimittaṃ. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā kāmacchandassa uppādāya, uppannassa vā kāmacchandassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā byāpādassa uppādāya, uppannassa vā byāpādassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, paṭi­gha­nimittaṃ. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā byāpādassa uppādāya, uppannassa vā byāpādassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā thinamiddhassa uppādāya, uppannassa vā thinamiddhassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, arati tandi vijambhitā bhattasammado cetaso ca līnattaṃ. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā thinamiddhassa uppādāya, uppannassa vā thinamiddhassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa uppādāya, uppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, cetaso avūpasamo. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa uppādāya, uppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannāya vā vicikicchāya uppādāya, uppannāya vā vicikicchāya bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, vici­kicchāṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannāya vā vicikicchāya uppādāya, uppannāya vā vicikicchāya bhiyyobhāvāya vepullāya.

Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṃ kāyo āhāraṭṭhitiko, āhāraṃ paṭicca tiṭṭhati, anāhāro no tiṭṭhati; evameva kho, bhikkhave, ime pañca nīvaraṇā āhāraṭṭhitikā, āhāraṃ paṭicca tiṭṭhanti, anāhārā no tiṭṭhanti.

Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṃ kāyo āhāraṭṭhitiko, āhāraṃ paṭicca tiṭṭhati, anāhāro no tiṭṭhati; evameva kho, bhikkhave, satta bojjhaṅgā āhāraṭṭhitikā, āhāraṃ paṭicca tiṭṭhanti, anāhārā no tiṭṭhanti.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, sati­sam­boj­jhaṅ­gaṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, kusalākusalā dhammā, sāvajjānavajjā dhammā, hīnapaṇītā dhammā, kaṇha­suk­ka­sappa­ṭi­bhāgā dhammā. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, ārambhadhātu nikkamadhātu parakkamadhātu. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, pīti­sam­boj­jhaṅ­gaṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, kāyapassaddhi, cittapassaddhi. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, sama­tha­nimittaṃ abyag­ga­nimittaṃ. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gaṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṃ kāyo āhāraṭṭhitiko, āhāraṃ paṭicca tiṭṭhati, anāhāro no tiṭṭhati; evameva kho, bhikkhave, ime satta bojjhaṅgā āhāraṭṭhitikā, āhāraṃ paṭicca tiṭṭhanti, anāhārā no tiṭṭhantī”ti.

Dutiyaṃ.