Saṃyutta Nikāya 46

6. Sākacchavagga

51. Āhārasutta

Sāvatthi­nidānaṃ. “Pañcannañca, bhikkhave, nīvaraṇānaṃ sattannañca bojjhaṅgānaṃ āhārañca anāhārañca desessāmi; taṃ suṇātha. Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā kāmacchandassa uppādāya, uppannassa vā kāmacchandassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, subhanimittaṃ. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā kāmacchandassa uppādāya, uppannassa vā kāmacchandassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā byāpādassa uppādāya, uppannassa vā byāpādassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, paṭi­gha­nimittaṃ. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā byāpādassa uppādāya, uppannassa vā byāpādassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā thinamiddhassa uppādāya, uppannassa vā thinamiddhassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, arati tandi vijambhitā bhattasammado cetaso ca līnattaṃ. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā thinamiddhassa uppādāya, uppannassa vā thinamiddhassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa uppādāya, uppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, cetaso avūpasamo. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa uppādāya, uppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannāya vā vicikicchāya uppādāya, uppannāya vā vicikicchāya bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, vici­kicchāṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha ayoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannāya vā vicikicchāya uppādāya, uppannāya vā vicikicchāya bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, sati­sam­boj­jhaṅ­gaṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, kusalākusalā dhammā sāvajjānavajjā dhammā hīnapaṇītā dhammā kaṇha­suk­ka­sappa­ṭi­bhāgā dhammā. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, ārambhadhātu nikkamadhātu parakkamadhātu. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamāhāro anuppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, pīti­sam­boj­jhaṅ­gaṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, kāyappassaddhi cittap­passad­dhi. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, sama­tha­nimittaṃ abyag­ga­nimittaṃ. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, āhāro anuppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gaṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamāhāro anuppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā kāmacchandassa uppādāya, uppannassa vā kāmacchandassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, asubhanimittaṃ. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamanāhāro anuppannassa vā kāmacchandassa uppādāya, uppannassa vā kāmacchandassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā byāpādassa uppādāya, uppannassa vā byāpādassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, mettā­ceto­vimutti. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamanāhāro anuppannassa vā byāpādassa uppādāya, uppannassa vā byāpādassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā thinamiddhassa uppādāya, uppannassa vā thinamiddhassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, ārambhadhātu nikkamadhātu parakkamadhātu. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamanāhāro anuppannassa vā thinamiddhassa uppādāya, uppannassa vā thinamiddhassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa uppādāya, uppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, cetaso vūpasamo. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamanāhāro anuppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa uppādāya, uppannassa vā uddhac­ca­kukkuc­cassa bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannāya vā vicikicchāya uppādāya, uppannāya vā vicikicchāya bhiyyobhāvāya vepullāya? Atthi, bhikkhave, kusalākusalā dhammā sāvajjānavajjā dhammā hīnapaṇītā dhammā kaṇha­suk­ka­sappa­ṭi­bhāgā dhammā. Tattha yoniso­ma­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamanāhāro anuppannāya vā vicikicchāya uppādāya, uppannāya vā vicikicchāya bhiyyobhāvāya vepullāya.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, sati­sam­boj­jhaṅ­gaṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha ama­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamanāhāro anuppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā sati­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, kusalākusalā dhammā sāvajjānavajjā dhammā hīnapaṇītā dhammā kaṇha­suk­ka­sappa­ṭi­bhāgā dhammā. Tattha ama­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamanāhāro anuppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā dhamma­vicaya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, ārambhadhātu nikkamadhātu parakkamadhātu. Tattha ama­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamanāhāro anuppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā vīriya­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, pīti­sam­boj­jhaṅ­gaṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha ama­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamanāhāro anuppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā pīti­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, kāyappassaddhi cittap­passad­dhi. Tattha ama­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamanāhāro anuppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā passad­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, sama­tha­nimittaṃ abyag­ga­nimittaṃ. Tattha ama­nasikā­ra­bahu­līkāro—ayamanāhāro anuppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā samā­dhi­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā.

Ko ca, bhikkhave, anāhāro anuppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā? Atthi, bhikkhave, upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gaṭ­ṭhānīyā dhammā. Tattha ama­nasikā­ra­bahu­līkāro— ayamanāhāro anuppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa uppādāya, uppannassa vā upekkhā­sam­boj­jhaṅ­gassa bhāvanāya pāripūriyā”ti.

Paṭhamaṃ.