Saṃyutta Nikāya 56

5. Papātavagga

45. Vālasutta

Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭā­gāra­sālāyaṃ. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇ­ha­samayaṃ nivāsetvā patta­cīvara­mādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho āyasmā ānando sambahule ­liccha­vi­kumārake santhāgāre upāsanaṃ karonte, dūratova sukhumena tāḷacchig­ga­ḷena asanaṃ atipātente, poṅkhā­nu­poṅkhaṃ avirādhitaṃ. Disvānassa etadahosi: “sikkhitā vatime ­liccha­vi­kumārakā, susikkhitā vatime ­liccha­vi­kumārakā; yatra hi nāma dūratova sukhumena tāḷacchig­ga­ḷena asanaṃ atipātessanti poṅkhā­nu­poṅkhaṃ avirādhitan”ti.

Atha kho āyasmā ānando vesāliṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍa­pāta­paṭik­kanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca: “idhāhaṃ, bhante, pubbaṇ­ha­samayaṃ nivāsetvā patta­cīvara­mādāya vesāliṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Addasaṃ khvāhaṃ, bhante, sambahule ­liccha­vi­kumārake santhāgāre upāsanaṃ karonte dūratova sukhumena tāḷacchig­ga­ḷena asanaṃ atipātente poṅkhā­nu­poṅkhaṃ avirādhitaṃ. Disvāna me etadahosi: ‘sikkhitā vatime ­liccha­vi­kumārakā, susikkhitā vatime ­liccha­vi­kumārakā; yatra hi nāma dūratova sukhumena tāḷacchig­ga­ḷena asanaṃ atipātessanti poṅkhā­nu­poṅkhaṃ avirādhitan’”ti.

“Taṃ kiṃ maññasi, ānanda, katamaṃ nu kho dukkarataraṃ vā dura­bhi­sam­bha­va­taraṃ vā—yo dūratova sukhumena tāḷacchig­ga­ḷena asanaṃ atipāteyya poṅkhā­nu­poṅkhaṃ avirādhitaṃ, yo vā sattadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭiṃ paṭivijjheyyā”ti? “Etadeva, bhante, ­dukka­ra­ta­rañ­ceva dura­bhi­sam­bha­va­tarañca yo vā sattadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭiṃ paṭivijjheyyā”ti. “Atha kho, ānanda, ­duppaṭi­vijjha­taraṃ paṭivijjhanti, ye ‘idaṃ dukkhan’ti yathābhūtaṃ paṭivijjhanti … pe … ‘ayaṃ duk­kha­nirodha­gāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ paṭivijjhanti.

Tasmātihānanda, ‘idaṃ dukkhan’ti yogo karaṇīyo … pe … ‘ayaṃ duk­kha­nirodha­gāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo”ti.

Pañcamaṃ.