Saṃyutta Nikāya 6

2. Dutiyavagga

15. Pari­nib­bā­na­sutta

Ekaṃ samayaṃ bhagavā kusinārāyaṃ viharati upavattane mallānaṃ sālavane antarena yamakasālānaṃ pari­nib­bā­na­samaye. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “handa dāni, bhikkhave, āmantayāmi vo: ‘vayadhammā saṅkhārā, appamādena sampādethā’”ti. Ayaṃ tathāgatassa pacchimā vācā.

Atha kho bhagavā paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajji. Paṭhamā jhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṃ jhānaṃ samāpajji. Dutiyā jhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṃ jhānaṃ samāpajji. Tatiyā jhānā vuṭṭhahitvā catutthaṃ jhānaṃ samāpajji. Catutthā jhānā vuṭṭhahitvā ākāsānañ­cāyata­naṃ samāpajji. Ākāsānañ­cāyatanā vuṭṭhahitvā viñ­ñā­ṇañ­cāyata­naṃ samāpajji. Viñ­ñā­ṇañ­cāyatanā vuṭṭhahitvā ākiñ­cañ­ñā­yatanaṃ samāpajji. Ākiñ­cañ­ñā­yatanā vuṭṭhahitvā neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­naṃ samāpajji. Neva­saññā­nā­saññāya­tanā vuṭṭhahitvā saññā­ve­dayi­ta­nirodhaṃ samāpajji.

Saññā­ve­dayi­ta­nirodhā vuṭṭhahitvā neva­saññā­nā­sañ­ñāyata­naṃ samāpajji. Neva­saññā­nā­saññāya­tanā vuṭṭhahitvā ākiñ­cañ­ñā­yatanaṃ samāpajji. Ākiñ­cañ­ñā­yatanā vuṭṭhahitvā viñ­ñā­ṇañ­cāyata­naṃ samāpajji. Viñ­ñā­ṇañ­cāyatanā vuṭṭhahitvā ākāsānañ­cāyata­naṃ samāpajji. Ākāsānañ­cāyatanā vuṭṭhahitvā catutthaṃ jhānaṃ samāpajji. Catutthā jhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṃ jhānaṃ samāpajji. Tatiyā jhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṃ jhānaṃ samāpajji. Dutiyā jhānā vuṭṭhahitvā paṭhamaṃ jhānaṃ samāpajji. Paṭhamā jhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṃ jhānaṃ samāpajji. Dutiyā jhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṃ jhānaṃ samāpajji. Tatiyā jhānā vuṭṭhahitvā catutthaṃ jhānaṃ samāpajji. Catutthā jhānā vuṭṭhahitvā samanantaraṃ bhagavā parinibbāyi. Parinibbute bhagavati saha parinibbānā brahmā sahampati imaṃ gāthaṃ abhāsi: 

“Sabbeva nikkhipissanti,
bhūtā loke samussayaṃ;
Yattha etādiso satthā,
loke appaṭipuggalo;
Tathāgato balappatto,
sambuddho parinibbuto”ti.

Parinibbute bhagavati saha parinibbānā sakko devānamindo imaṃ gāthaṃ abhāsi: 

“Aniccā vata saṅkhārā,
uppā­davaya­dham­mino;
Uppajjitvā nirujjhanti,
tesaṃ vūpasamo sukho”ti.

Parinibbute bhagavati saha parinibbānā āyasmā ānando imaṃ gāthaṃ abhāsi: 

“Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ,
tadāsi lomahaṃsanaṃ;
Sab­bākāra­varū­pete,
sambuddhe parinibbute”ti.

Parinibbute bhagavati saha parinibbānā āyasmā anuruddho imā gāthāyo abhāsi: 

“Nāhu assāsapassāso,
ṭhitacittassa tādino;
Anejo santimārabbha,
cakkhumā parinibbuto.

Asallīnena cittena,
vedanaṃ ajjhavāsayi;
Pajjotasseva nibbānaṃ,
vimokkho cetaso ahū”ti.

Dutiyo vaggo.

Brahmāsanaṃ devadatto,
Andhakavindo aruṇavatī;
Parinibbānena ca desitaṃ,
Idaṃ brahma­pañca­kanti.

Brahma­saṃ­yuttaṃ samattaṃ.