3 Āyatanayamaka

3.1 Paṇṇat­ti­vāra

3.1.2. Paṇṇat­ti­vāranid­desa

3.1.2.1. Pada­so­dha­na­vāra

3.1.2.1.1. Anuloma

» Cakkhu ­cak­khā­ya­tananti?

Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhāyatanaṃ. Cakkhāyatanaṃ cakkhu ceva ­cak­khā­ya­tanañca.

« Cakkhāyatanaṃ cakkhūti? Āmantā.

» Sotaṃ sotāyatananti?

Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ sotaṃ, na sotāyatanaṃ. Sotāyatanaṃ sotañceva sotāyatanañca.

« Sotāyatanaṃ sotanti? Āmantā.

» Ghānaṃ ghānāyatananti? Āmantā.

« Ghānāyatanaṃ ghānanti? Āmantā.

» Jivhā jivhāyatananti? Āmantā.

« Jivhāyatanaṃ jivhāti? Āmantā.

» Kāyo kāyāyatananti?

Kāyāyatanaṃ ṭhapetvā avaseso kāyo, na kāyāyatanaṃ. Kāyāyatanaṃ kāyo ceva kāyāyatanañca.

« Kāyāyatanaṃ kāyoti? Āmantā.

» Rūpaṃ rūpāyatananti?

Rūpāyatanaṃ ṭhapetvā avasesaṃ rūpaṃ, na rūpāyatanaṃ. Rūpāyatanaṃ rūpañceva rūpāyatanañca.

« Rūpāyatanaṃ rūpanti? Āmantā.

» Saddo saddāyatananti? Āmantā.

« Saddāyatanaṃ saddoti? Āmantā.

» Gandho gan­dhāyata­nanti?

Sīlagandho samādhigandho paññāgandho gandho, na gandhāyatanaṃ. Gandhāyatanaṃ gandho ceva gan­dhāyata­nañca.

« Gandhāyatanaṃ gandhoti? Āmantā.

» Raso rasāyatananti?

Attharaso dhammaraso vimuttiraso raso, na rasāyatanaṃ. Rasāyatanaṃ raso ceva rasāyatanañca.

« Rasāyatanaṃ rasoti? Āmantā.

» Phoṭṭhabbo ­phoṭṭhab­bā­yatananti? Āmantā.

« Phoṭṭhab­bā­yatanaṃ phoṭṭhabboti? Āmantā.

» Mano manāyatananti? Āmantā.

« Manāyatanaṃ manoti? Āmantā.

» Dhammo dham­māyata­nanti?

Dhammāyatanaṃ ṭhapetvā avaseso dhammo, na dhammāyatanaṃ. Dhammāyatanaṃ dhammo ceva dham­māyata­nañca.

« Dhammāyatanaṃ dhammoti? Āmantā.

3.1.2.1.2. Paccanīka

» Na cakkhu na ­cak­khā­ya­tananti? Āmantā.

« Na cakkhāyatanaṃ na cakkhūti?

Dibbacakkhu paññācakkhu na cakkhāyatanaṃ, cakkhu. Cakkhuñca ­cak­khā­ya­tanañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva cakkhu na ca cakkhāyatanaṃ.

» Na sotaṃ na sotāyatananti? Āmantā.

« Na sotāyatanaṃ na sotanti?

Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ na sotāyatanaṃ, sotaṃ. Sotañca sotāyatanañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva sotaṃ na ca sotāyatanaṃ.

» Na ghānaṃ na ghānāyatananti? Āmantā.

« Na ghānāyatanaṃ na ghānanti? Āmantā.

» Na jivhā na jivhāyatananti? Āmantā.

« Na jivhāyatanaṃ na jivhāti? Āmantā.

» Na kāyo na kāyāyatananti? Āmantā.

« Na kāyāyatanaṃ na kāyoti?

Kāyāyatanaṃ ṭhapetvā avaseso na kāyāyatanaṃ, kāyo. Kāyañca kāyāyatanañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva kāyo na ca kāyāyatanaṃ.

» Na rūpaṃ na rūpāyatananti? Āmantā.

« Na rūpāyatanaṃ na rūpanti?

Rūpāyatanaṃ ṭhapetvā avasesaṃ na rūpāyatanaṃ, rūpaṃ. Rūpañca rūpāyatanañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva rūpaṃ na ca rūpāyatanaṃ.

» Na saddo na saddāyatananti? Āmantā.

« Na saddāyatanaṃ na saddoti? Āmantā.

» Na gandho na gan­dhāyata­nanti? Āmantā.

« Na gandhāyatanaṃ na gandhoti?

Sīlagandho samādhigandho paññāgandho na gandhāyatanaṃ, gandho. Gandhañca gan­dhāyata­nañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva gandho na ca gandhāyatanaṃ.

» Na raso na rasāyatananti? Āmantā.

« Na rasāyatanaṃ na rasoti?

Attharaso dhammaraso vimuttiraso na rasāyatanaṃ, raso. Rasañca rasāyatanañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva raso na ca rasāyatanaṃ.

» Na phoṭṭhabbo na ­phoṭṭhab­bā­yatananti? Āmantā.

« Na ­phoṭṭhab­bā­yatanaṃ na phoṭṭhabboti? Āmantā.

» Na mano na manāyatananti? Āmantā.

« Na manāyatanaṃ na manoti? Āmantā.

» Na dhammo na dham­māyata­nanti? Āmantā.

« Na dhammāyatanaṃ na dhammoti?

Dhammāyatanaṃ ṭhapetvā avaseso na dhammāyatanaṃ, dhammo. Dhammañca dham­māyata­nañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva dhammo na ca dhammāyatanaṃ.

3.1.2.2. Pada­so­dha­na­mūla­cakka­vāra

3.1.2.2.1. Anuloma

» Cakkhu ­cak­khā­ya­tananti?

Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhāyatanaṃ. Cakkhāyatanaṃ cakkhu ceva ­cak­khā­ya­tanañca.

« Āyatanā sotāyatananti?

Sotāyatanaṃ āyatanañceva sotāyatanañca. Avasesā āyatanā na sotāyatanaṃ.

» Cakkhu ­cak­khā­ya­tananti?

Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhāyatanaṃ. Cakkhāyatanaṃ cakkhu ceva ­cak­khā­ya­tanañca.

« Āyatanā ghānāyatananti … pe … āyatanā dham­māyata­nanti?

Dhammāyatanaṃ āyatanañceva dham­māyata­nañca. Avasesā āyatanā na dhammāyatanaṃ.

» Sotaṃ sotāyatananti? … pe … Avasesā āyatanā na dhammāyatanaṃ … pe ….

» Dhammo dham­māyata­nanti?

Dhammāyatanaṃ ṭhapetvā avaseso dhammo, na dhammāyatanaṃ. Dhammāyatanaṃ dhammo ceva dham­māyata­nañca.

« Āyatanā ­cak­khā­ya­tananti?

Cakkhāyatanaṃ āyatanañceva ­cak­khā­ya­tanañca. Avasesā āyatanā na cakkhāyatanaṃ.

» Dhammo dham­māyata­nanti?

Dhammāyatanaṃ ṭhapetvā avaseso dhammo, na dhammāyatanaṃ. Dhammāyatanaṃ dhammo ceva dham­māyata­nañca.

« Āyatanā sotāyatananti … pe … āyatanā manāyatananti?

Manāyatanaṃ āyatanañceva manāyatanañca. Avasesā āyatanā na manāyatanaṃ.

(Ekeka­pada­mūlakaṃ cakkaṃ bandhitabbaṃ asammohantena.)

3.1.2.2.2. Paccanīka

» Na cakkhu na ­cak­khā­ya­tananti? Āmantā.

« Nāyatanā na sotāyatananti? Āmantā.

» Na cakkhu na ­cak­khā­ya­tananti? Āmantā.

« Nāyatanā na ghānāyatananti? Āmantā. … pe ….

« Nāyatanā na dham­māyata­nanti? Āmantā. (1)

» Na sotaṃ na sotāyatananti? Āmantā.

« Nāyatanā na cakkhāyatanaṃ … pe … nāyatanā na dham­māyata­nanti? Āmantā.

» Na ghānaṃ na ghānāyatanaṃ … pe …

« Nāyatanā na dham­māyata­nanti?

Āmantā. … pe …. (2–‍11)

» Na dhammo na dham­māyata­nanti? Āmantā.

« Nāyatanā na ­cak­khā­ya­tananti? Āmantā.

» Na dhammo na dham­māyata­nanti? Āmantā.

« Nāyatanā na sotāyatanaṃ … pe … nāyatanā na manāyatananti? Āmantā. (12)

(Cakkaṃ bandhantena sabbattha āmantāti kātabbaṃ.)

3.1.2.3. Sud­dhāyata­na­vāra

3.1.2.3.1. Anuloma

» Cakkhu āyatananti? Āmantā.

« Āyatanā ­cak­khā­ya­tananti?

Cakkhāyatanaṃ āyatanañceva ­cak­khā­ya­tanañca. Avasesā āyatanā na cakkhāyatanaṃ.

» Sotaṃ āyatananti?

Āmantā … pe … ghānaṃ … jivhā … kāyo … rūpaṃ … saddo … gandho … raso … phoṭṭhabbo … mano …

» Dhammo āyatananti? Āmantā.

« Āyatanā dham­māyata­nanti?

Dhammāyatanaṃ āyatanañceva dham­māyata­nañca. Avasesā āyatanā na dhammāyatanaṃ.

3.1.2.3.2. Paccanīka

» Na cakkhu nāyatananti?

Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā āyatanā na cakkhu, āyatanā. Cakkhuñca āyatanañca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca āyatanā.

« Nāyatanā na ­cak­khā­ya­tananti? Āmantā.

» Na sotaṃ nāyatananti?

Sotaṃ ṭhapetvā … pe … ghānaṃ ṭhapetvā … pe … jivhaṃ ṭhapetvā … pe … na ca āyatanā.

« Nāyatanā na jivhāyatananti? Āmantā.

» Na kāyo nāyatananti? Āmantā.

« Nāyatanā na kāyāyatananti? Āmantā.

» Na rūpaṃ nāyatananti?

Rūpaṃ ṭhapetvā … pe … saddaṃ ṭhapetvā … pe … gandhaṃ ṭhapetvā … pe … rasaṃ ṭhapetvā … pe … phoṭṭhabbaṃ ṭhapetvā … pe … na ca āyatanā.

« Nāyatanā na ­phoṭṭhab­bā­yatananti? Āmantā.

» Na mano nāyatananti?

Manaṃ ṭhapetvā avasesā āyatanā na mano, āyatanā. Manañca āyatanañca ṭhapetvā avasesā na ceva mano na ca āyatanā.

« Nāyatanā na manāyatananti? Āmantā.

» Na dhammo nāyatananti? Āmantā.

« Nāyatanā na dham­māyata­nanti? Āmantā.

3.1.2.4. Sud­dhāyata­na­mūla­cakka­vāra

3.1.2.4.1. Anuloma

» Cakkhu āyatananti? Āmantā.

« Āyatanā sotāyatananti?

Sotāyatanaṃ āyatanañceva sotāyatanañca. Avasesā āyatanā na sotāyatanaṃ.

» Cakkhu āyatananti? Āmantā.

« Āyatanā ghānāyatanaṃ … pe … āyatanā dham­māyata­nanti?

Dhammāyatanaṃ āyatanañceva dham­māyata­nañca. Avasesā āyatanā na dhammāyatanaṃ. (1)

» Sotaṃ āyatananti? Āmantā.

« Āyatanā ­cak­khā­ya­tananti? … pe … Na cakkhāyatanaṃ … pe …. Āyatanā dham­māyata­nanti? … pe … Na dhammāyatanaṃ. (2)

» Ghānaṃ āyatananti? Āmantā.

« Āyatanā ­cak­khā­ya­tananti? … pe … Āyatanā dham­māyata­nanti? … pe … Na dhammāyatanaṃ … pe …. (3–‍11)

» Dhammo āyatananti? Āmantā.

« Āyatanā cakkhāyatanaṃ … pe … āyatanā manāyatananti?

Manāyatanaṃ āyatanañceva manāyatanañca. Avasesā āyatanā na manāyatanaṃ. (12)

(Cakkaṃ bandhitabbaṃ.)

3.1.2.4.2. Paccanīka

» Na cakkhu nāyatananti?

Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā āyatanā na cakkhu, āyatanā. Cakkhuñca āyatanañca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca āyatanā.

« Nāyatanā na sotāyatananti? Āmantā.

» Na cakkhu nāyatananti?

Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā āyatanā na cakkhu, āyatanā. Cakkhuñca āyatanañca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca āyatanā.

« Nāyatanā na ghānāyatanaṃ … pe … nāyatanā na dham­māyata­nanti? Āmantā. (1)

» Na sotaṃ nāyatananti?

Sotaṃ ṭhapetvā … pe … ghānaṃ ṭhapetvā … pe … jivhaṃ ṭhapetvā … pe … na ca āyatanā. (2–‍3)

« Nāyatanā na dham­māyata­nanti? Āmantā. (4)

» Na kāyo nāyatananti? Āmantā.

« Nāyatanā na ­cak­khā­ya­tananti? Āmantā. … pe …. Nāyatanā na dham­māyata­nanti? Āmantā. … pe …. (5–‍11)

» Na dhammo nāyatananti? Āmantā.

« Nāyatanā na ­cak­khā­ya­tananti? Āmantā.

» Na dhammo nāyatananti? Āmantā.

« Nāyatanā na sotāyatananti? Āmantā. … pe ….

« Nāyatanā na manāyatananti? Āmantā. (12)

(Cakkaṃ bandhitabbaṃ.)

Paṇṇat­ti­niddesa­vāro.