4 Dhātuyamaka

4.1 Paṇṇat­ti­vāra­

4.1.2. Paṇṇat­ti­vāranid­desa

4.1.2.1. Pada­so­dha­na­vāra

4.1.2.11. Anuloma

» Cakkhu cakkhudhātūti?

Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca.

« Cakkhudhātu cakkhūti? Āmantā.

» Sotaṃ sotadhātūti?

Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ sotaṃ, na sotadhātu. Sotadhātu sotañceva sotadhātu ca.

« Sotadhātu sotanti? Āmantā.

» Ghānaṃ ghānadhātūti? Āmantā.

« Ghānadhātu ghānanti? Āmantā.

(Jivhāpi ghāna­dhātu­sadisā.)

» Kāyo kāyadhātūti?

Kāyadhātuṃ ṭhapetvā avaseso kāyo, na kāyadhātu. Kāyadhātu kāyo ceva kāyadhātu ca.

« Kāyadhātu kāyoti? Āmantā.

» Rūpaṃ rūpadhātūti?

Rūpadhātuṃ ṭhapetvā avasesaṃ rūpaṃ, na rūpadhātu. Rūpadhātu rūpañceva rūpadhātu ca.

« Rūpadhātu rūpanti? Āmantā.

(Saddo ghānasadiso.)

» Gandho gandhadhātūti?

Sīlagandho samādhigandho paññāgandho gandho, na gandhadhātu. Gandhadhātu gandho ceva gandhadhātu ca.

« Gandhadhātu gandhoti? Āmantā.

» Raso rasadhātūti?

Attharaso dhammaraso vimuttiraso raso, na rasadhātu. Rasadhātu raso ceva rasadhātu ca.

« Rasadhātu rasoti? Āmantā.

(Phoṭṭhabbo ghānasadiso.)

» Cakkhuviññāṇaṃ cak­khu­viñ­ñā­ṇa­dhātūti? Āmantā.

« Cak­khu­viñ­ñā­ṇa­dhātu cak­khu­viñ­ñā­ṇanti? Āmantā.

Sotaviññāṇaṃ … pe … ghānaviññāṇaṃ … jivhāviññāṇaṃ … kāyaviññāṇaṃ ….

» Mano manodhātūti?

Manodhātuṃ ṭhapetvā avaseso mano, na manodhātu. Manodhātu mano ceva manodhātu ca.

« Manodhātu manoti? Āmantā.

» Manoviññāṇaṃ mano­viñ­ñā­ṇa­dhātūti? Āmantā.

« Mano­viñ­ñā­ṇa­dhātu manoviññāṇanti? Āmantā.

» Dhammo dhammadhātūti?

Dhammadhātuṃ ṭhapetvā avaseso dhammo, na dhammadhātu. Dhammadhātu dhammo ceva dhammadhātu ca.

« Dhammadhātu dhammoti? Āmantā.

4.1.2.12. Paccanīka

» Na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.

« Na cakkhudhātu na cakkhūti?

Dibbacakkhu paññācakkhu na cakkhudhātu, cakkhu. Cakkhuñca cakkhudhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva cakkhu na ca cakkhudhātu.

» Na sotaṃ na sotadhātūti? Āmantā.

« Na sotadhātu na sotanti?

Dibbasotaṃ taṇhāsotaṃ na sotadhātu, sotaṃ. Sotañca sotadhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva sotaṃ na ca sotadhātu.

» Na ghānaṃ na ghānadhātūti? Āmantā.

« Na ghānadhātu na ghānanti? Āmantā.

» Na jivhā ….

(Saṃkhittaṃ, ubhato āmantā.)

» Na kāyo na kāyadhātūti? Āmantā.

« Na kāyadhātu na kāyoti?

Kāyadhātuṃ ṭhapetvā avaseso na kāyadhātu, kāyo. Kāyañca kāyadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva kāyo na ca kāyadhātu.

» Na rūpaṃ na rūpadhātūti? Āmantā.

« Na rūpadhātu na rūpanti?

Rūpadhātuṃ ṭhapetvā avasesaṃ na rūpadhātu, rūpaṃ. Rūpañca rūpadhātuñca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva rūpaṃ na ca rūpadhātu.

» Na saddo … pe … na gandho na gandhadhātūti? Āmantā.

« Na gandhadhātu na gandhoti?

Sīlagandho samādhigandho paññāgandho na gandhadhātu, gandho. Gandhañca gandhadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva gandho na ca gandhadhātu.

» Na raso na rasadhātūti? Āmantā.

« Na rasadhātu na rasoti?

Attharaso dhammaraso vimuttiraso na rasadhātu, raso. Rasañca rasadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva raso na ca rasadhātu.

» Na phoṭṭhabbo … pe … na cakkhuviññāṇaṃ na cak­khu­viñ­ñā­ṇa­dhātūti? Āmantā.

« Na cak­khu­viñ­ñā­ṇa­dhātu na cak­khu­viñ­ñā­ṇanti? Āmantā.

» Na sotaviññāṇaṃ … pe … na ghānaviññāṇaṃ … na jivhāviññāṇaṃ … na kāyaviññāṇaṃ ….

» Na mano na manodhātūti? Āmantā.

« Na manodhātu na manoti?

Manodhātuṃ ṭhapetvā avaseso na manodhātu, mano. Manañca manodhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva mano na ca manodhātu.

» Na manoviññāṇaṃ na mano­viñ­ñā­ṇa­dhātūti? Āmantā.

« Na mano­viñ­ñā­ṇa­dhātu na manoviññāṇanti? Āmantā.

» Na dhammo na dhammadhātūti? Āmantā.

« Na dhammadhātu na dhammoti?

Dhammadhātuṃ ṭhapetvā avaseso na dhammadhātu, dhammo. Dhammañca dhammadhātuñca ṭhapetvā avaseso na ceva dhammo na ca dhammadhātu.

4.1.2.2. Pada­so­dha­na­mūla­cakka­vāra

4.1.2.21. Anuloma

» Cakkhu cakkhudhātūti?

Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca.

« Dhātū sotadhātūti?

Sotadhātu dhātu ceva sotadhātu ca. Avasesā dhātū na sotadhātu.

» Cakkhu cakkhudhātūti?

Dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu, na cakkhudhātu. Cakkhudhātu cakkhu ceva cakkhudhātu ca.

« Dhātū ghānadhātu … pe … dhātū dhammadhātūti?

Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu.

(Yathā āyatanayamake paṇṇatti evaṃ dhātuyamakepi paṇṇatti. Cakkaṃ bandhitabbaṃ.)

4.1.2.22. Paccanīka

» Na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.

« Na dhātū na sotadhātūti? Āmantā.

» Na cakkhu na cakkhudhātūti? Āmantā.

« Na dhātū na ghānadhātu … pe … na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.

(Cakkaṃ bandhitabbaṃ, sabbe āmantā ubhatopi sesepi.)

4.1.2.3. Suddha­dhātu­vāra

4.1.2.31. Anuloma

» Cakkhu dhātūti? Āmantā.

« Dhātū cakkhudhātūti?

Cakkhudhātu dhātu ceva cakkhudhātu ca. Avasesā dhātū na cakkhudhātu.

» Sotaṃ dhātūti? Āmantā.

Ghānaṃ … pe … jivhā … kāyo … rūpaṃ … saddo … gandho … raso … phoṭṭhabbo ….

» Cakkhuviññāṇaṃ dhātūti? Āmantā.

« Dhātū cak­khu­viñ­ñā­ṇa­dhātūti?

Cak­khu­viñ­ñā­ṇa­dhātu dhātu ceva cak­khu­viñ­ñā­ṇa­dhātu ca. Avasesā dhātū na cak­khu­viñ­ñā­ṇa­dhātu. Sotaviññāṇaṃ … pe … ghānaviññāṇaṃ … jivhāviññāṇaṃ … kāyaviññāṇaṃ ….

» Mano dhātūti? Āmantā.

« Dhātū manodhātūti?

Manodhātu dhātu ceva manodhātu ca. Avasesā dhātū na manodhātu.

» Manoviññāṇaṃ dhātūti? Āmantā.

« Dhātū mano­viñ­ñā­ṇa­dhātūti?

Mano­viñ­ñā­ṇa­dhātu dhātu ceva mano­viñ­ñā­ṇa­dhātu ca. Avasesā dhātū na mano­viñ­ñā­ṇa­dhātu.

» Dhammo dhātūti? Āmantā.

« Dhātū dhammadhātūti?

Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu.

4.1.2.32. Paccanīka

» Na cakkhu na dhātūti?

Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhu, dhātu. Cakkhuñca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātū.

« Na dhātū na cakkhudhātūti? Āmantā.

» Na sotaṃ na dhātūti?

Sotaṃ ṭhapetvā … pe … ghānaṃ ṭhapetvā … pe … jivhaṃ ṭhapetvā … pe ….

» Na kāyo na dhātūti? Āmantā.

« Na dhātū na kāyadhātūti? Āmantā.

» Na rūpaṃ na dhātūti?

Rūpaṃ ṭhapetvā … pe … saddaṃ … gandhaṃ … rasaṃ … phoṭṭhabbaṃ … cakkhuviññāṇaṃ … pe … manoviññāṇaṃ ṭhapetvā … pe ….

» Na dhammo na dhātūti? Āmantā.

« Na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.

4.1.2.4. Suddha­dhā­tumūla­cakka­vāra

4.1.2.41. Anuloma

» Cakkhu dhātūti? Āmantā.

« Dhātū sotadhātūti?

Sotadhātu dhātu ceva sotadhātu ca. Avasesā dhātū na sotadhātu.

» Cakkhu dhātūti? Āmantā.

« Dhātū ghānadhātu … pe … dhātū dhammadhātūti?

Dhammadhātu dhātu ceva dhammadhātu ca. Avasesā dhātū na dhammadhātu.

(Cakkaṃ bandhitabbaṃ.)

4.1.2.42. Paccanīka

» Na cakkhu na dhātūti?

Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhudhātu. Cakkhuñca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātu.

« Na dhātū na sotadhātūti? Āmantā.

» Na cakkhu na dhātūti?

Cakkhuṃ ṭhapetvā avasesā dhātū na cakkhu, dhātu. Cakkhuñca dhātuñca ṭhapetvā avasesā na ceva cakkhu na ca dhātu.

« Na dhātū na ghānadhātu … pe … na dhātū na dhammadhātūti? Āmantā.

» Na dhammo na dhātūti? Āmantā.

« Na dhātū na cakkhudhātūti? Āmantā.

» Na dhammo na dhātūti? Āmantā.

« Na dhātū na sotadhātu … pe … na dhātū na mano­viñ­ñā­ṇa­dhātūti? Āmantā.

(Cakkaṃ bandhitabbaṃ.)

(Yathā āyata­na­yamakassa paṇṇatti evaṃ dhātuyamakassa paṇṇatti vitthāretabbā.)

Paṇṇat­ti­niddesa­vāro.