අඞ්ගුත්තරනිකායො

දසම නිපාතය

1. පඨම පණ්ණාසකය

3. මහා වර්‍ගය

2. අධිමුත්තිපද සූත්‍රය

ඉක්බිති ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එහි පැමිණියේය. පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳ එකත්පසෙක හුන්නේය. එකත්පසෙක සිටි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේට, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක. ’ආනන්‍දය, අධික ලෙස යෙදුන කරුණු අතර යම් ඒ ධර්මයෝ විශෙෂ ඥානය ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කිරීම පිණිස පවතිත්ද, ආනන්‍දය, මම එහි විශාරදව අවබෝධය ඇතිකර ගතිමි. ආනන්‍දය, මේ යම් විධියකින් පිළිපන්නේ, ඇති දෙය ඇතැයි දන්නේද, නැති දෙය නැත්තේයයි දන්නේද, ලාමක දෙය ලාමකයයි දන්නේද, ප්‍රණීත දෙය ප්‍රණීතයයි දන්නේද, වැඩියත් සහිත සිත වැඩියත් සහිත සිතයයි දනී. උසස් නොවු සිත උසස් නොවූ සිත යයි දනියි. යම් පරිද්දෙකින් එය දත යුතුද, දැක්ක යුතුද, ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කටයුතුද, එසේ හෝ දන්නේය, දක්නේය, ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කරන්නේයයි මේ කාරණය විද්‍යමාන වේ.

’’ආනන්‍දය, මම ඒ ඒ අයට ඒ ඒ විධියෙන් ධර්ම දේශනා කිරීමට මෙහි දක්‍ෂව ප්‍රතිඥා කරමි. ආනන්‍දය, ඒ ඒ තන්හි තත්වූ පරිදි දැනීමක් ඇද්ද, ඤාණයන්ගෙන් මෙය ශ්‍රේෂ්ඨයයි කියනු ලැබේ. ආනන්‍දය, මේ ඤාණයට වඩා උතුම්වූ, ශ්‍රේෂ්ඨවූ අනික් ඤාණයක් නැතැයි කියමි. ආනන්‍දය, තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයෝ මේ දස දෙනෙක් වෙත්.

’’ආනන්‍දය, යම් බලයකින් යුක්තවූ තථාගතයන් වහන්සේ උතුම් කරුණ දන්වයිද, පිරිසෙහි සිංහනාද කරයිද, ශ්‍රෙෂ්ඨ ධර්මචක්‍රය පවත්වයිද, තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බල දසයක් වේ.

’’කවර දසයක්ද යත්? ආනන්‍දය, මේ ලෝකයෙහි තථාගතයන් වහන්සේ ස්ථානය ස්ථානය වශයෙනුත්, අස්ථානය අස්ථානය වශයෙනුත්, තත්වූ පරිද්දෙන් දනී. ආනන්‍දය, යම් හෙයකින් තථාගතයන් වහන්සේ ස්ථාන අස්ථාන දෙක තත්වූ පරිද්දෙන් දනිද, යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, තථාගත තෙමේ අතීත, අනාගත, වර්‍තමානවූ කර්මයන්ගේ කරුණු වශයෙන් හේතු වශයෙන් විපාකය තත්වූ පරිද්දෙන්ම දනීද, ආනන්‍දය, මෙයද තථාගතයන් වහන්සේ යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, නැවතද තථාගත තෙමේ සියලු ගතිවලට යන ප්‍රතිපදාව තත්වූ පරිද්දෙන් දනීද, ආනන්‍දය, යම් හෙයකින් තථාගතයන් වහන්සේ සියලු ගතිවලට යන ප්‍රතිපදාව තත්වූ පරිද්දෙන් දනීද, ආනන්‍දය, මෙයද යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, නැවතද තථාගතයන් වහන්සේ නොයෙක් ධාතූන් ඇති ධාතු ලෝකය තත්වූ පරිද්දෙන් දනීද, ආනන්‍දය, යම් හෙයකින් තථාගතයන් වහන්සේ නොයෙක් ධාතූන් ඇති ධාතු ලෝකය තත්වූ පරිද්දෙන් දනීද, ආනන්‍දය, මේ යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, නැවතද තථාගතයන් වහන්සේ සත්ත්‍වයන්ගේ නොයෙක් අධික ලෙස ඇලිම් තත්වූ පරිද්දෙන් දනී. ආනන්‍දය, තථාගතයන් වහන්සේ සත්ත්‍වයන්ගේ නොයෙක් අධික ලෙස ඇලිම් තත්වූ පරිද්දෙන් දනීද, ආනන්‍දය, තථාගතයන් වහන්සේ යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, නැවතද තථාගතයන් වහන්සේ ප්‍රධාන සත්ත්‍වයන්ගේද, හීන සත්ත්‍වයන්ගේද, ශ්‍රද්‍ධාදී ඉන්‍ද්‍රියයන්ගේ වැඩිමද, හානියද, තත්වූ පරිද්දෙන් දනීද, ආනන්‍දය, තථාගතයන් වහන්සේ යම්සේ ප්‍රධාන සත්ත්‍වයන්ගේද, හීන සත්ත්‍වයන්ගේද, ශ්‍රද්‍ධාදී ඉන්‍ද්‍රියයන්ගේ වැඩිමද, හානියද, තත්වූ පරිද්දෙන් දනීද, ආනන්‍දය, තථාගතයන් වහන්සේ යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, නැවතද තථාගතයන් වහන්සේ සතර ධ්‍යානයන්ගේද, අෂ්ට විමොක්‍ෂයන්ගේද, අෂ්ට සමාපත්තීන්ගේද, කෙලෙසීමද, පිරිසිදුවීමද, නැගිටීමද, තත්වූ පරිද්දෙන් දනීද, ආනන්‍දය, තථාගතයන් වහන්සේ යම් විධියකින් ධ්‍යාන විමොක්‍ෂ සම්පත්තීන්ගේ කෙලෙසීමද, පිරිසිදුවිමද, නැගිටීමද, තත්වූ පරිද්දෙන් දනීද, තථාගතයන් වහන්සේ යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, නැවතද තථාගතයන් වහන්සේ නානාප්‍රකාර පූර්‍වෙනිවාසය සිහිකරත්ද, ඒ මෙසේයි. එක් ජාතියක්ද, ( මෙහි අඞ්ගුත්තර නිකායේ දුතිය පණ්ණාසකයේ බ්‍රාහ්මණ වර්‍ගයේ 8 සූත්‍රයේ 4 - 5 - 6 ඡේද යෙදිය යුතුයි.) සිහිකරත්ද, ආනන්‍දය, තථාගතයන් වහන්සේ යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, නැවතද තථාගතයන් වහන්සේ පිරිසිදුවූ මිනිසැස ඉක්ම පවත්නාවූ ( මෙහි අඞ්ගුත්තර නිකායේ දුතිය පණ්ණාසකයේ බ්‍රාහ්මණ වර්‍ගයේ 8 සූත්‍රයේ 9 ඡේදය යෙදිය යුතුයි.) දකීද, ආනන්‍දය, මෙයද යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, නැවතද තථාගතයන් වහන්සේ ආශ්‍රවයන්ගේ ක්‍ෂයවීමෙන් ආශ්‍රව රහිත සිත නිදහස් වීමද, ප්‍රඥාව නිදහස් වීමද, මේ ආත්මයෙහිම තෙමේ විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන ප්‍රත්‍යක්‍ෂකොට පැමිණ වාසය කරත්ද, ආනන්‍දය, යම් හෙයකින් තථාගතයන් වහන්සේ ආශ්‍රවයන්ගේ ක්‍ෂයවීමෙන් ආශ්‍රව රහිත සිත නිදහස් වීමද, ප්‍රඥාව නිදහස් වීමද, මේ ආත්මයෙහිම තෙමේ විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන පැමිණ වාසය කරත්ද, ආනන්‍දය, යම් බලයකට පැමිණ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය දන්වයිද, පිරිස්හි සිංහනාද කරයිද, ධර්‍මචක්‍රය පවත්වයිද, මේද තථාගතයන් වහන්සේගේ තථාගත බලයකි.

’’ආනන්‍දය, යම් බලයකින් යුක්තවූ තථාගතයන් වහන්සේ උසස් ස්ථානය භජනය කරත්ද, පිරිසෙහි සිංහනාද කරත්ද, ධර්මචක්‍රය පවත්වත්ද, මේ ඒ තථාගත බල දසයයි.’’