අඞ්ගුත්තරනිකායො

දසම නිපාතය

1. පඨම පණ්ණාසකය

3. මහා වර්‍ගය

6. කාළීකුර රඝරිකා සූත්‍රය

’’එක් කාලයෙක්හි, ආයුෂ්මත් මහා කච්චායන ස්ථවිරයන් වහන්සේ අවන්ති ජනපදයෙහි, කුරරඝරයෙහි, පවත්ත පර්‍වතයෙහි වාසය කරණ සේක. ඉක්බිති කුරරඝරික කාලී උපාසිකාතොමෝ ආයුෂ්මත් මහා කච්චායන ස්ථවිරයන් වහන්සේ යම් කැනෙක්හිද, එහි පැමිණියාය. පැමිණ, ආයුෂ්මත් මහා කච්චායන තෙරුන් වැඳ, එකත්පසෙක හුන්නාය.

’’එකත්පසෙක සිටි කුරරඝරික කාලී උපාසිකා තොමෝ, ආයුෂ්මත් මහා කච්චායන ස්ථවිරයන් වහන්සේට, ’’ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් කුමාරී ප්‍රශ්නයන්හි,

’’අර්හත්‍ව නම් අර්ත්‍ථයාගේ පැමිණීමට, හෘදයේ ශාන්තිය පිණිස, ප්‍රියවූ, යහපත්වූ වස්තූන්හි ඇතිවෙන රාගාදී ක්ලේශ සේනාව හුදකලාව දවන්නේ සැපය අවබෝධ කෙළෙමි. එහෙයින් මනුෂ්‍යයන් අතරෙහි, මිත්‍ර ධර්‍මයක් නොකරමි. මට කිසිවකු විසින් මිත්‍ර ධර්මයක් නොසපයා යයි’ වදාළ සේක්ද?

’’භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංක්‍ෂෙපයෙන් වදාරණ ලද මෙහි කෙසේ විස්තර වශයෙන් අර්ත්‍ථය දත යුතුද?’’

’’නැගනියෙනි, ඇතැම් ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයෝ පෘථුවි කසින සමාපත්තිය ශ්‍රෙෂ්ඨ අර්ත්‍ථයයි ගෙන අර්ත්‍ථය උපදවා ගත්තාහුය. නැගනියෙනි, පෘථුවි කසින සමාපත්තියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය (දුක) දැනගත් සේක. හික්මීම (නිරෝධ සත්‍යය) දත් සේක. මාර්‍ග, අමාර්‍ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම දක්නා ලද්දේ විය. නැගනියෙනි, ආපො කසින සමාපත්තිය ශ්‍රෙෂ්ඨ අර්ත්‍ථයයි ගෙන අර්ත්‍ථය උපදවා ගත්තාහුය. නැගනියෙනි, පෘථුවි කසින සමාපත්තියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය (දුක) දැනගත් සේක. හික්මීම (නිරෝධ සත්‍යය) දත් සේක. මාර්‍ග, අමාර්‍ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම දක්නා ලද්දේ විය. තෙජො කසින සමාපත්තිය ශ්‍රෙෂ්ඨ අර්ත්‍ථයයි ගෙන අර්ත්‍ථය උපදවා ගත්තාහුය. නැගනියෙනි, පෘථුවි කසින සමාපත්තියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය (දුක) දැනගත් සේක. හික්මීම (නිරෝධ සත්‍යය) දත් සේක. මාර්‍ග, අමාර්‍ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම දක්නා ලද්දේ විය. වායො කසින සමාපත්තිය ශ්‍රෙෂ්ඨ අර්ත්‍ථයයි ගෙන අර්ත්‍ථය උපදවා ගත්තාහුය. නැගනියෙනි, පෘථුවි කසින සමාපත්තියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය (දුක) දැනගත් සේක. හික්මීම (නිරෝධ සත්‍යය) දත් සේක. මාර්‍ග, අමාර්‍ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම දක්නා ලද්දේ විය. නීල කසින සමාපත්තිය ශ්‍රෙෂ්ඨ අර්ත්‍ථයයි ගෙන අර්ත්‍ථය උපදවා ගත්තාහුය. නැගනියෙනි, පෘථුවි කසින සමාපත්තියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය (දුක) දැනගත් සේක. හික්මීම (නිරෝධ සත්‍යය) දත් සේක. මාර්‍ග, අමාර්‍ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම දක්නා ලද්දේ විය. පීත කසින සමාපත්තිය ශ්‍රෙෂ්ඨ අර්ත්‍ථයයි ගෙන අර්ත්‍ථය උපදවා ගත්තාහුය. නැගනියෙනි, පෘථුවි කසින සමාපත්තියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය (දුක) දැනගත් සේක. හික්මීම (නිරෝධ සත්‍යය) දත් සේක. මාර්‍ග, අමාර්‍ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම දක්නා ලද්දේ විය. ලොහිත කසින සමාපත්තිය ශ්‍රෙෂ්ඨ අර්ත්‍ථයයි ගෙන අර්ත්‍ථය උපදවා ගත්තාහුය. නැගනියෙනි, පෘථුවි කසින සමාපත්තියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය (දුක) දැනගත් සේක. හික්මීම (නිරෝධ සත්‍යය) දත් සේක. මාර්‍ග, අමාර්‍ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම දක්නා ලද්දේ විය. ඔදාත කසින සමාපත්තිය ශ්‍රෙෂ්ඨ අර්ත්‍ථයයි ගෙන අර්ත්‍ථය උපදවා ගත්තාහුය. නැගනියෙනි, පෘථුවි කසින සමාපත්තියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය (දුක) දැනගත් සේක. හික්මීම (නිරෝධ සත්‍යය) දත් සේක. මාර්‍ග, අමාර්‍ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම දක්නා ලද්දේ විය. ආකාශ කසින සමාපත්තිය ශ්‍රෙෂ්ඨ අර්ත්‍ථයයි ගෙන අර්ත්‍ථය උපදවා ගත්තාහුය. නැගනියෙනි, පෘථුවි කසින සමාපත්ත ියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැනගත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය (දුක) දැනගත් සේක. හික්මීම (නිරෝධ සත්‍යය) දත් සේක. මාර්‍ග, අමාර්‍ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම දක්නා ලද්දේ විය. නැගණියෙනි, විඤ්ඤාණ කසින සමාපත්තියගේ උතුම් බව යම්තාක්ද, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දත් සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එය විශිෂ්ට ඥානයෙන් දැන, එය ඉපදීමට හේතුව දත් සේක. දොෂය දත් සේක. නික්මීම දත් සේක. මාර්ග අමාර්ග නුවණ දත් සේක. ඔහුගේ මුල දැකීමේ හේතුවෙන්, දොෂය දැකීමේ හේතුවෙන්, නික්මීම දැකීමේ හේතුවෙන්, මග නොමග දැකීමේ හේතුවෙන්, අර්ත්‍ථයට පැමිණීම, හෘදය ශාන්තියට පැමිණීම, දන්නා ලද්දේ විය. කුමාරි ප්‍රශ්නයෙහි

’’අර්හත්‍ව නම් අර්ත්‍ථයාගේ පැමිණීමට, හෘදයේ ශාන්තිය පිණිස, ප්‍රියවූ, යහපත්වූ වස්තූන්හි ඇතිවෙන රාගාදී ක්ලේශ සේනාව හුදකලාව දවන්නේ සැපය අවබෝධ කෙළෙමි. එහෙයින් මනුෂ්‍යයන් අතරෙහි, මිත්‍ර ධර්‍මයක් නොකරමි. මට කිසිවකු විසින් මිත්‍ර ධර්මයක් නොසපයා යයි’ වදාළ සේක්ද?

’’යමක් වදාරණ ලද්දේද, නැගණියෙනි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සංක්‍ෂෙපයෙන් වදාරණ ලද මේ භාෂිතයාගේ අර්ත්‍ථය විස්තර වශයෙන් මෙසේ දත යුතුයි.’’