අඞ්ගුත්තරනිකායො

පඤ්චක නිපාතය

3. තුන්වන පණ්ණාසකය

(14) 4. රාජ වර්‍ගය

10. සොතාරනාග සූත්‍රය

’’මහණෙනි, අඞ්ග පසකින් යුක්තවූ රජුගේ හස්ති තෙම රජුන්ට සුදුසු වේ. රජුන් විසින් පරිභෝග කටයුතු වේ. රජහුගේ අංගයකැයිම සංඛ්‍යාවට පැමිණේ. කවර පසකින්ද යත්. මහණෙනි, මෙහි රජහුගේ හස්ති තෙම

’’අසන්නේද වේ. නසන්නේද, රකින්නේද. ඉවසන්නේද, යන්නේද වේ.

’’මහණෙනි, කෙසේ නම් රජහුගේ හස්ති තෙම අසන්නේ වේද? මෙහි රජුගේ හස්ති තෙම ඇතුන් හික්මවන සාරථියා යම් ඒ කටයුත්තක් කරවාද, ඉදින් කළ විරූ දෙයක් හෝ, ඉදින් නොකළ විරූ දෙයක් හෝ, එය කරුණු වශයෙන් සළකා මෙනෙහි කොට සියල්ල සිතින් එකතු කොට බහා තබන ලද කන් ඇත්තේ අසාද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි රජහුගේ හස්ති තෙම අසන්නේ වේ. මහණෙනි, කෙසේ නම් රජහුගේ හස්ති තෙම නසන්නේ වේද? මහණෙනි, මෙහි රජහුගේ හස්ති තෙම යුද්‍ධයට පැමිණියේ ඇතුද නසයි. ඇතරුවාද නසයි. අසුද නසයි. අසරුවාද නසයි. රියද නසයි. රියෙහි වූවහුද නසයි. පාබල සෙනගද නසයි. මහණෙනි, මෙසේ වනාහි රජහුගේ හස්ති තෙම නසන්නේ වේ. මහණෙනි, කෙසේ නම් රජහුගේ හස්ති තෙම රකින්නේ වේද? මහණෙනි, මෙහි රජහුගේ හස්ති තෙම යුද්‍ධයට පැමිණියේ ඉදිරි කය රකියිද, පැසුළු කය රකියිද, ඉදිරි පා රකියිද, පැසුළු පා රකියිද, හිස රකියිද, කන් රකියිද, දළ රකියිද, සොඬ රකියිද, වලිගය රකියිද, ඇත්රුවා රකියිද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි රජහුගේ හස්ති තෙම රකින්නේ වේ. මහණෙනි, කෙසේ නම් රජහුගේ හස්ති තෙම ඉවසන්නේ වේද? මහණෙනි, මේ රජහුගේ ඇත් තෙම අඩයටි පහරවල්ද, කඩු පහරවල්ද, ඊ පහරවල්ද, පොරෝ පහරවල්ද, බෙර, පනා බෙර, සක්, සින්නම් නාදයන් ඉවසන්නේ වේද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි රජහුගේ හස්ති තෙම ඉවසන්නේ වේ. මහණෙනි, කෙසේ නම් රජහුගේ හස්ති තෙම යන්නේ වේද, මහණෙනි, මෙහි රජහුගේ හස්ති තෙම ඇතුන් හික්මවන සාරථියා යම් මේ දිශාවකට යවාද, ඉදින් පෙර ගිය දිශාවකට හෝ, ඉදින් පෙර නොගිය දිශාවකට හෝ, ඒ දිශාවට වහාම යන්නේ වේද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි රජහුගේ හස්ති තෙම යන්නේ වේ.

’’මහණෙනි, අඞ්ග පසකින් යුක්තවූ රජුගේ හස්ති තෙම රජුන්ට සුදුසු වේ. රජුන් විසින් පරිභෝග කටයුතු වේ. රජහුගේ අංගයකැයිම සංඛ්‍යාවට පැමිණේ. කවර පසකින්ද යත්. මහණෙනි, මෙහි රජහුගේ හස්ති තෙම

’’මහණෙනි, මෙපරිද්දෙන්ම එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොසඹෑ නුවර ඝෝසිතාරාමයෙහි වැඩ වසන සේක. එකල්හි වනාහි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිර තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ, එකත්පස්ව හුන්නේය. එකත්පස්ව හුන්නාවූම ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිර තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකෙළේය.

’’කවර පසකින්ද යත්? මහණෙනි, මෙහි භික්‍ෂු තෙම අසන්නේද, ’’කවර පසකින්ද යත්? මෙහි භික්‍ෂු තෙම රූපයන් ඉවසන්නේ වේද, ශබ්දයන් ඉවසන්නේ වේද, ගන්‍ධයන් ඉවසන්නේ වේද, රසයන් ඉවසන්නේ වේද, ස්පර්‍ශ කළ යුත්තන් ඉවසන්නේ වේද යන පසිනි.

’’මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්‍ෂු තෙම අසන්නේ වේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්‍ෂු තෙම තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරණ ලද ධර්ම විනය දේශනා කරණු ලබන කල්හි අර්ථවත් කොට මෙනෙහි කොට සියල්ල සිතින් රැස්කොට බහා .තබන ලද කන් ඇත්තෝ ධර්මය අසාද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි භික්‍ෂු තෙම අසන්නේ වේ.

’’මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්‍ෂු තෙම නසන්නේ වේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්‍ෂු තෙම උපන්නාවූ කාම විතර්‍කය,

’’නොඉවසාද, දුරු කෙර්ද, බැහැර කෙරේද, කෙළවර කෙරේද, නැවත අභාවයට පමුණුවාද.

’’උපන්නාවූ ව්‍යාපාද විතර්‍කය නොඉවසාද, දුරු කෙර්ද, බැහැර කෙරේද, කෙළවර කෙරේද, නැවත අභාවයට පමුණුවාද. උපන්නාවූ විහිංසා විතර්‍කය නොඉවසාද, දුරු කෙර්ද, බැහැර කෙරේද, කෙළවර කෙරේද, නැවත අභාවයට පමුණුවාද. උපනූපන් ලාමකවූ අකුශල ධර්මයන් නොඉවසාද, දුරු කෙර්ද, බැහැර කෙරේද, කෙළවර කෙරේද, නැවත අභාවයට පමුණුවාද. මහණෙනි, මෙසේ වනාහි භික්‍ෂු තෙම නසන්නේ වේ.

’’මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්‍ෂු තෙම රකින්නේ වේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්‍ෂු තෙම ඇසින් රූපය දැක )සස’ නිමිති වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, කුඩා ලකුණු වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, යමක් හේතුකොටගෙන )සසස’ මේ චක්‍ෂුරින්‍ද්‍රියෙහි

’’සංවර නැතිව වාසය කරන්නහුට විෂම ලෝභය, දොම්නස්ය යන ලාමකවූ අකුශල ධර්මයෝ අනුව වැටහෙන්නාහුද. ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපදීද,

’’චක්‍ෂුරිත්‍ද්‍රිය රකීද, චක්‍ෂුරින්‍ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේද,

’’කණින් ශබ්දය අසා නිමිති වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, කුඩා ලකුණු වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, යමක් හේතුකොටගෙන මේ ශෝතේන්‍ද්‍රියයෙහි සංවර නැතිව වාසය කරන්නහුට විෂම ලෝභය, දොම්නස්ය යන ලාමකවූ අකුශල ධර්මයෝ අනුව වැටහෙන්නාහුද. ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපදීද, ශ්‍රෝතේන්‍ද්‍රිය රකීද, ශ්‍රෝතේන්‍ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේද, නාසයෙන් ගන්‍ධය ආඝ්‍රාණය කොට නිමිති වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, කුඩා ලකුණු වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, යමක් හේතුකොටගෙන මේ ඝානේන්‍ද්‍රියයෙහි සංවර නැතිව වාසය කරන්නහුට විෂම ලෝභය, දොම්නස්ය යන ලාමකවූ අකුශල ධර්මයෝ අනුව වැටහෙන්නාහුද. ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපදීද, ඝානේන්‍ද්‍රිය රකීද, ඝානේන්‍ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේද, දිවෙන් රසය විඳ, නිමිති වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, කුඩා ලකුණු වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, යමක් හේතුකොටගෙන මේ ජිව්හා ඉන්‍ද්‍රියයෙහි සංවර නැතිව වාසය කරන්නහුට විෂම ලෝභය, දොම්නස්ය යන ලාමකවූ අකුශල ධර්මයෝ අනුව වැටහෙන්නාහුද. ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපදීද, ජිව්හා ඉන්‍ද්‍රිය රකීද, ජිව්හා ඉන්‍ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේද, කයින් ස්පර්‍ශ කළයුත්ත ස්පර්‍ශකොට නිමිති වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, කුඩා ලකුණු වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, යමක් හේතුකොටගෙන මේ කායේන්‍ද්‍රියෙහි සංවර නැතිව වාසය කරන්නහුට විෂම ලෝභය, දොම්නස්ය යන ලාමකවූ අකුශල ධර්මයෝ අනුව වැටහෙන්නාහුද. ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපදීද, කායේන්‍ද්‍රිය රකීද, කායේන්‍ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණේද, සිතින් ධර්‍මය දැන නිමිති වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, කුඩා ලකුණු වශයෙන් ගන්නේ නොවේද, යමක් හේතුකොටගෙන මේ මනින්‍ද්‍රිය

සංවර නැතිව වාසය කරන්නහුට විෂම ලෝභය, දොම්නස්ය යන ලාමකවූ අකුශල ධර්මයෝ අනුව වැටහෙන්නාහුද. ඔහුගේ සංවරය පිණිස පිළිපදීද, මනින්‍ද්‍රිය රකීද, මනින්‍ද්‍රියයෙහි සංවරයට පැමිණෙයිද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි භික්‍ෂු තෙම රකින්නේ වේ.

’’මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්‍ෂු තෙම ඉවසන්නේ වේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්‍ෂු තෙම ශීතය ඉවසන්නේ වේද, උෂ්ණය, සාද්‍රක, පිපාසය ඉවසන්නේ වේද ඩැහැ ලේ බොන මැස්සෝය, මදුරුවෝය, සුළඟය, අව්වය, සර්‍පය යන මොවුන්ගේ ස්පර්‍ශයන් ඉවසන්නේ වේද, නපුරුකොට කියන ලද, නපුරු සේ පැමිණියාවූ වචන පථයන් ඉවසන්නේ වේද, උපන්නාවූ ශරීරයෙහි හටගත්තාවූ, දුක්වූ, තියුණුවූ, රළුවූ, කටුකවූ, අමිහිරිවූ, අමනාපවූ, ප්‍රාණය හැරගන්නාවූ, වේදනාවන් ඉවසන ස්වභා ඇත්තේ වේද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි භික්‍ෂු තෙම ඉවසන්නේ වේ. මහණෙනි, කෙසේ නම් භික්‍ෂු තෙම යන්නේ වේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි භික්‍ෂු තෙම යම් ඒ දිශාවක් තොමෝ මේ දීර්‍ඝවූ කාලයකින් නොගිය විරීද, එනම් සියලු සංස්කාරයන්ගේ සංසිඳීම ඇත්තාවූ, සියලු කෙළෙසුන්ගේ දුරලීම් ඇත්තාවූ, තෘෂ්ණාවගේ ක්‍ෂය කිරීම ඇත්තාවූ, විරාගවූ, නිරෝධවූ, නිර්වාණයයි ඒ දිශාවට වහාම යන්නේ වේද, මහණෙනි, මෙසේ වනාහි භික්‍ෂු තෙම යන්නේ වේ.

’’මහණෙනි, මෙපරිද්දෙන්ම එක් කලෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොසඹෑ නුවර ඝෝසිතාරාමයෙහි වැඩ වසන සේක. එකල්හි වනාහි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිර තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එතැනට පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට වැඳ, එකත්පස්ව හුන්නේය. එකත්පස්ව හුන්නාවූම ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිර තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකෙළේය.

දහහතර වැනි රාජ වර්‍ගය නිමි.