අඞ්ගුත්තරනිකායො

සත්තක නිපාතය

පඨමපණ්ණාසකං

5. මහායඤ්ඤ වර්ගය

4. මහාසඤ්ඤ (උග්ගත ශරීර) සූත්‍රය

එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහිවූ අනේපිඬු මහ සිටුහු විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩ වසන සේක. එකල්හි වනාහි උග්ගත ශරීර නම් බ්‍රාහ්මණයාගේ මහා යාගයක් එළඹියේ වෙයි. පන්සියයක් ගවයෝ යාගය පිණිස යාග කණුවෙහි යොදන ලද්දේ විය. පන්සියයක් ලොකු වස්සෝ යාගය පිණිස යාග කණුවෙහි යොදන ලද්දේ විය. පන්සියයක් ලොකු වැස්සියෝ යාගය පිණිස යාග කණුවෙහි යොදන ලද්දේ විය. පන්සියයක් එළුවෝ යාගය පිණිස යාග කණුවෙහි යොදන ලද්දේ විය. පන්සියයක් බැටළුවෝ යාගය පිණිස යාග කණුවෙහි යොදන ලද්දේ විය.

එකල්හි උග්ගත ශරීර නම් බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එතැන්හි පැමිණියේය. පැමිණ, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සමග සතුටු විය. සතුටුවිය යුතු, සිහි කටයුතු කථාව කොට නිමවා එකත් පසෙක සිටියේය. එකත්පසෙක සිටියාවූ උග්ගත ශරීර නම් බ්‍රාහ්මණයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකළේය.

’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ගිනි පිදීම, යාග කණුව එසවීම මහත්ඵල, මහානිශංස ඇතැයි මා විසින් අසන ලදී.’’

’’බ්‍රාහ්මණය, ගිනි පිදීම, යාග කණුව එසවීම මහත්ඵල, මහානිශංස ඇතැයි මා විසින්ද අසන ලදී.’’ උග්ගත ශරීර නම් බ්‍රාහ්මණ තෙම දෙවෙනි වරටද, තුන්වෙනි වරටද ’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ගිනි පිදීම, යාග කණුව එසවීම මහත්ඵල, මහානිශංස ඇතැයි මා විසින් අසන ලදී.’’ යන මෙය භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැළකළේය.

’’බ්‍රාහ්මණය, ගිනි පිදීම, යාග කණුව එසවීම මහත්ඵල, මහානිශංස ඇතැයි මා විසින්ද අසන ලදී.’’

’’ භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, භවත් ගෞතමයන් වහන්සේගේ හා අපගේ, මේ කාරණයෙන් සර්‍වප්‍රකාරයෙන් සමත්වයක් ඇතිවූයේ වෙයි.’’ මෙසේ ප්‍රකාශ කළ කල්හි ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ උග්ගත ශරීර නම් බ්‍රාහ්මණයාට මෙසේ කිහ.

’’ ’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ගිනි පිදීම, යාග කණුව එසවීම මහත්ඵල, මහානිශංස ඇතැයි මා විසින් අසන ලදී.’ යනුවෙන් බ්‍රාහ්මණය, තථාගතයන් වහන්සේගෙන් මෙසේ ප්‍රශ්න නොකටයුතුය. බ්‍රාහ්මණය, මෙසේ වනාහි ප්‍රශ්න කටයුතුය. ’ස්වාමීනි, මම ගිනි පුදනු කැමැත්තේ වෙමි. යාග කනුව ඔසවනු කැමැත්තේ වෙමි. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, යමක් මට බොහෝ කල් හිත සුව පිණිස පවත්නේ නම් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මට අවවාද කරණ සේක්වා. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මට අනුශාසනය කරණ සේක්වා.’ ’’

ඉක්බිති උග්ගත ශරීර නම් බ්‍රාහ්මණ තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්ස,ට මෙසේ සැළකළේය. ’’භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, මම ගිනි පුදනු කැමැත්තේ වෙමි. යාග කනුව ඔසවනු කැමැත්තේ වෙමි. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, යමක් මට බොහෝ කල් හිත සුව පිණිස පවත්නේ නම් ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මට අවවාද කරණ සේක්වා. ස්වාමීනි, භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මට අනුශාසනය කරණ සේක්වා.’’

’’බ්‍රාහ්මණය, ගිනි පුදන තැනැත්තේ යාග කණුව ඔසවන තැනැත්තේ යාගයට මුලින්ම අකුශලවූ, දුක් දෙන්නාවූ දුක්ඛ විපාකවූ ආයුධ තුනක් ඔසවයි. කවර තුනක්ද යත්, කාය ශස්ත්‍රය, (කය නමැති ආයුධය), වචී ශස්ත්‍රය (වචනය නමැති ආයුධය), මනඃ ශස්ත්‍රය (සිත නමැති ආයුධය) යන මේ තුනයි. බ්‍රාහ්මණය, ගිනි පුදන්නේ, යාග කණුව ඔසවන්නේ, යාගයෙන් පෙරටුව මෙසේ සිතක් උපදියි. කෙසේද? යාගය පිණිස මෙපමණ ගවයෝ මරත්වා! යාගය පිණිස මෙපමණ ලොකු වස්සෝ මරත්වා! යාගය පිණිස මෙපමණ එළුවෝ මරත්වා! යාගය පිණිස මෙපමණ බැටළුවෝ මරත්වා! යනුවෙනි. හෙතෙම ’පිනක් කරන්නෙමි’ යි පවක් කරයි. ’කුශලයක් කරන්නෙමි’ යි අකුශලයක් කරයි. ’සුගති මාර්ගයක් සොයන්නෙමි’ යි දුර්‍ගති මාර්‍ගයක් සොයයි. බ්‍රාහ්මණය, ගිනි පුදන තැනැත්තේ, යාග කණුව ඔසවන තැනැත්තේ යාගයෙන් පෙරටුව අකුශලවූ දුක් ගෙන දෙන්නාවූ, දුක්ඛ විපාකවූ, මේ පළමුවන සිත නමැති ආවුධය ඔසවයි.

’’බ්‍රාහ්මණය, නැවතද ගිනි පුදන්නේ, යාග කණුව ඔසවන්නේ යාගයෙන් පෙරටුව මෙබඳු වචනයක් කියයි. යාගය පිණිස මෙපමණ ගවයෝ මරත්වා! යාගය පිණිස මෙපමණ ලොකු වස්සෝ මරත්වා! යාගය පිණිස මෙපමණ එළුවෝ මරත්වා! යාගය පිණිස මෙපමණ බැටළුවෝ මරත්වා! යනුවෙනි. හෙතෙම ’පිනක් කරන්නෙමි’ යි පවක් කරයි. ’කුශලයක් කරන්නෙමි’ යි අකුශලයක් කරයි. ’සුගති මාර්ගයක් සොයන්නෙමි’ යි දුර්‍ගති මාර්‍ගයක් සොයයි. බ්‍රාහ්මණය, ගිනි පුදන තැනැත්තේ, යාග කණුව ඔසවන තැනැත්තේ යාගයෙන් පෙරටුව අකුශලවූ දුක් ගෙන දෙන්නාවූ, දුක්ඛ විපාකවූ, මේ දෙවන වචනය නමැති ආවුධය ඔසවයි.

’’බ්‍රාහ්මණය, නැවතද ගිනි පුදන්නේ, යාග කණුව ඔසවන්නේ යාගයෙන් පෙරටුව මෙපමණ ගවයෝ මරත්වායි, තෙමේ පළමුකොට මරයි. යාගය පිණිස ලොකු වස්සෝ මරත්වායි තෙමේ පළමුකොට මරයි. යාගය පිණිස එළුවෝ මරත්වායි තෙමේ පළමුකොට මරයි. යාගය පිණිස බැටළුවෝ මරත්වායි තෙමේ පළමුකොට මරයි. හෙතෙම ’පිනක් කරන්නෙමි’ යි පවක් කරයි. ’කුශලයක් කරන්නෙමි’ යි අකුශලයක් කරයි. ’සුගති මාර්ගයක් සොයන්නෙමි’ යි දුර්‍ගති මාර්‍ගයක් සොයයි.

’’බ්‍රාහ්මණය, ගිනි පුදන්නේ, යාග කණුව ඔසවන්නේ යාගයෙන් පෙරටුව මේ තුන්වන කාය ශස්ත්‍රය, (කය නමැති ආයුධය) ඔසවයි. බ්‍රාහ්මණය, ගිනි පුදන තැනැත්තේ, යාග කණුව ඔසවන තැනැත්තේ යාගයෙන් පෙරටුව අකුශලවූ දුක් ගෙන දෙන්නාවූ, දුක්ඛ විපාකවූ, මේ ආයුධ තුන ඔසවයි.

’’බ්‍රාහ්මණය, මේ ගිනි තුන දුරු කටයුතුය. වර්ජනය කටයුතුය. නොසෙවිය යුතුය. කවර තුනක්ද යත්? රාග නමැති ගින්න, ෙටෂය නමැති ගින්න, මොහය නමැති ගින්න යන ගිනි තුනයි.

’’බ්‍රාහ්මණය, කුමක් හෙයින් රාග නමැති ගින්න දුරු කටයුතුද, වර්ජනය සටයුතුද, නොසෙවිය යුතුද? බ්‍රාහ්මණය, රාගයෙන් රත්වූයේ, මඩනා ලද්දේ, හාත්පසින් ගන්නා ලද්දේ කයින් දුසිරිතෙහි හැසිරෙයි. වචනයෙන් දුසිරිතෙහි හැසිරෙයි. සිතින් දුසිරිතෙහි හැසිරෙයි. හෙතෙම කයින් දුසිරිතෙහි හැසිර, වචනයෙන් දුසිරිතෙහි හැසිර, මනසින් දුසිරිතෙහි හැසිර, ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු සැපයෙන් පහවූ, නපුරු ගති ඇත්තාවූ, නපුරු සේ පතිත වන්නාවූ, නරකයෙහි උපදියි. එහෙයින් මේ රාග නමැති ගින්න දුරු කටයුතුය. වර්ජනය කටයුතුය. සේවනය නොකටයුතුය.

’’බ්‍රාහ්මණය, කුමක් හෙයින් ද්වේෂ නමැති ගින්න දුරු කටයුතුද, වර්ජනය සටයුතුද, නොසෙවිය යුතුද? බ්‍රාහ්මණය, ද්වේෂයෙන් රත්වූයේ, මඩනා ලද්දේ, හාත්පසින් ගන්නා ලද්දේ කයින් දුසිරිතෙහි හැසිරෙයි. වචනයෙන් දුසිරිතෙහි හැසිරෙයි. සිතින් දුසිරිතෙහි හැසිරෙයි. හෙතෙම කයින් දුසිරිතෙහි හැසිර, වචනයෙන් දුසිරිතෙහි හැසිර, මනසින් දුසිරිතෙහි හැසිර, ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු සැපයෙන් පහවූ, නපුරු ගති ඇත්තාවූ, නපුරු සේ පතිත වන්නාවූ, නරකයෙහි උපදියි. එහෙයින් මේ ද්වේෂ නමැති ගින්න දුරු කටයුතුය. වර්ජනය කටයුතුය. සේවනය නොකටයුතුය.

’’බ්‍රාහ්මණය, කුමක් හෙයින් මෝහ නමැති ගින්න දුරු කටයුතුද, වර්ජනය සටයුතුද, නොසෙවිය යුතුද? බ්‍රාහ්මණය, මෝහයෙන් රත්වූයේ, මඩනා ලද්දේ, හාත්පසින් ගන්නා ලද්දේ කයින් දුසිරිතෙහි හැසිරෙයි. වචනයෙන් දුසිරිතෙහි හැසිරෙයි. සිතින් දුසිරිතෙහි හැසිරෙයි. හෙතෙම කයින් දුසිරිතෙහි හැසිර, වචනයෙන් දුසිරිතෙහි හැසිර, මනසින් දුසිරිතෙහි හැසිර, ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් මරණින් මතු සැපයෙන් පහවූ, නපුරු ගති ඇත්තාවූ, නපුරු සේ පතිත වන්නාවූ, නරකයෙහි උපදියි. එහෙයින් මේ මෝහය නමැති ගින්න දුරු කටයුතුය. වර්ජනය කටයුතුය. නොසෙවිය යුතුය.

’’බ්‍රාහ්මණය, මේ ගිනි තුනක් සත්කාරකොට, බහුමානකොට, පූජාකොට, ගරුකාරකොට, සැපසේ පරිහරණය කටයුතුයි. කවර තුනක්ද යත්, ආහුනෙය්‍ය (පිදිය යුතු) ගින්න, ගෘහපති ගින්න, දක්ඛිණෙය්‍ය (දක්‍ෂිණාව දියයුතු) ගින්න යන මේ තුනයි.

’’බ්‍රාහ්මණය, පිදියයුතු ගින්න කවරේද? බ්‍රාහ්මණය, යමෙකුට ඒ මව හෝ පියා හෝ වෙද්ද, බ්‍රාහ්මණය, මෙය පිදියයුතු ගින්නයයි කියනු ලැබේ එයට හේතු කවරේද? බ්‍රාහ්මණය, හටගත් දෙය පුදන ලද්දේ වේද, එහෙයින් මේ පිදියයුතු ගින්න සත්කාරකොට, ගරුකාරකොට බහුමානකොට, පුදා මනාසේ පරිහරණය කටයුතුය.

’’ බ්‍රාහ්මණය, ගෘහපති ගින්න කවරේද? බ්‍රාහ්මණය, මේ ලෝකයෙහි යමෙකුට පුත්‍රයෝ හෝ, අඹුවෝ හෝ දාසයෝ හෝ පණිවිඩකරුවෝ හෝ, කම්කරුවෝ හෝ වෙත්ද, බ්‍රාහ්මණය, මේ ගෘහපති ගින්නයයි කියනු ලැබේ. එහෙයින් මේ ගෘහපති ගින්න සත්කාරකොට, ගරුකාරකොට බහුමානකොට, පුදා මනාසේ පරිහරණය කටයුතුය.

’’බ්‍රාහ්මණය, දක්‍ෂිණාව දියයුතු ගින්න කවරේද? බ්‍රාහ්මණය, මේ ලෝකයෙහි මද ප්‍රමාදයෝ දුරුකළාවූ, ක්‍ෂාන්ති සුරත භාවයෙහි නිවියාවූ, එක් පසෙක දැමුනාහු වෙද්ද, එක් පසෙක නිවුනාහු වෙද්ද, එක් පසෙක පිරිනිවියාහු වෙද්ද, බ්‍රාහ්මණය, මේ දක්‍ෂිණාව දියයුතු ගින්නයයි කියනු ලැබේ. බ්‍රාහ්මණය, මේ දක්‍ෂිණාව දියයුතු ගින්න සත්කාරකොට, ගරුකාරකොට බහුමානකොට, පුදා මනාසේ පරිහරණය කටයුතුය.

’’බ්‍රාහ්මණය, මේ ගිනි තුන සත්කාරකොට, ගරුකාරකොට බහුමානකොට, පුදා මනාසේ පරිහරණය කටයුතුය. බ්‍රාහ්මණය, මේ දරවලින් හටගන්නා ගින්න වනාහි කලින්කල දැල්විය යුතුය. කලින් කල බහා තැබිය යුතුය. කලින් කල නිවිය යුතුය. කලින් කල සම කළ යුතුය.

’’මෙසේ වදාළ කල්හි උග්ගත ශරීර නම් බ්‍රාහ්මණ තෙම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙය සැළකෙළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ඉතා යහපති. භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ඉතා යහපති. භවත් ගෞතමයන් වහන්සේ මා අද පටන් දිවි හිම් කොට ඔබ වහන්සේගේ සරණ ගියාවූ උපාසකයෙකු කොට සලකන සේකවා. භවත් ගෞතමයන් වහන්ස, ඒ මම පන්සියයක් ගවයන් මුදන්නෙමි. ජීවිතය දෙමි. පන්සියයක් ලොකු වස්සන් මුදන්නෙමි. ජීවිතය දෙමි. පන්සියයක් ලොකු වැස්සියන් මුදන්නෙමි. ජීවිතය දෙමි. පන්සියයක් එළුවන් මුදන්නෙමි. ජීවිතය දෙමි. පන්සියයක් බැටළුවන් මුදන්නෙමි. ජීවිතය දෙමි. (ඔවුහු) නිල් තණ කත්වා. සිහිල් දිය බොත්වා. ඔවුනට ශීත සුළඟ හැමේවායි.’’