අඞ්ගුත්තරනිකායො

අඨක නිපාතය

1. පඨම පණ්ණාසකය

2. මහාවර්‍ගය

4. ඛලුඞ්ක සූත්‍රය

’’මහණෙනි, පහත් අශ්වයන් අට දෙනෙක්ද, අශ්ව දෝෂ අටක්ද, පහත් පුරුෂයන් අට දෙනෙක්ද, පුරුෂ දෝෂ අටක්ද, දේශනා කරන්නෙමි. එය ශ්‍රවණය කරවු. මනාකොට මෙනෙහි කරවු. (සිත්හි ධාරණය කරවු.) දේශනා කරන්නෙමි.’’ ’’එසේය, ස්වාමීනි,’’ යි කියා ඒ භික්‍ෂූහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට ප්‍රති වචන දුන්හ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ සුත්‍ර ධර්මය වදාළ සේක.

’’මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් අස්ගොව්වා විසින් යවයි කියන ලද්දේ (දක්කනු ලබන්නේ) කෙවිටි කරණු ලබන්නේ, චෝදනා කරණු ලබන්නේ පස්සට පසුබසී. පිටෙන් රථය පෙරලයි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවුද ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ වනාහි පළමුවන අශ්ව දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, නැවතද, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් අස්ගොව්වා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරණු ලබන්නේ, චෝදනා කරණු ලබන්නේ පසු පා දෙක ඔසවා, එයින් ගසා, රථයේ කුර්බරය බිඳී. ත්‍රිදණ්ඩය බිඳී. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවුද ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ වනාහි දෙවැනි අශ්ව දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, නැවතද, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් අස්ගොව්වා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරණු ලබන්නේ, චෝදනා කරණු ලබන්නේ හිස නමා, විය ගස භූමියෙහි හෙලා, කලවයෙන් රිය හිසට ගසා, පෙර පා දෙකින් විය ගස මඩිමින් සිටී. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවුද ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ වනාහි තෙවැනි අශ්ව දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, නැවතද, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් අස්ගොව්වා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරණු ලබන්නේ, චෝදනා කරණු ලබන්නේ නොමඟ යයි. හෙලක හෝ කටු ලැහැබක රථය නංවයි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවුද ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ වනාහි සිවුවැනි අශ්ව දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, නැවතද, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් අස්ගොව්වා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරණු ලබන්නේ, චෝදනා කරණු ලබන්නේ ඉදිරිකය (ශරීරය) ලංඝනය කරයි. ඉදිරි පා දෙක දැඩි කොට ගනී. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවුද ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ වනාහි පස්වැනි අශ්ව දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, නැවතද, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් අස්ගොව්වා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරණු ලබන්නේ, චෝදනා කරණු ලබන්නේ අස්ගොව්වාගේ වචනය නොසලකා, කෙවිටි කිරීම නොසලකා, කටකලියාව හැර දමා, කැමැතිසේ ගමන් කරයි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවුද ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ වනාහි සවැනි අශ්ව දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, නැවතද, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් අස්ගොව්වා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරණු ලබන්නේ, චෝදනා කරණු ලබන්නේ ඉදිරියටත් නොයයි. පස්සටත් නොයයි. එහිම නොසෙල්වී සිටියි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවුද ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ වනාහි සත්වැනි අශ්ව දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, නැවතද, මේ ලෝකයෙහි ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් අස්ගොව්වා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරණු ලබන්නේ, චෝදනා කරණු ලබන්නේ ඉදිරි පා දෙක හකුළුවා, පසු පා දෙකද හකුළුවා, එහිම පා සතර මතුයෙහි හිඳියි. (හොවියි.) මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවුද ඇතැම් අශ්ව ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ වනාහි අටවැනි අශ්ව දෝෂයයි. මේ අශ්ව ඛලුඞ්කයෝ අට දෙනා සහ අශ්ව දෝශ අටද වෙත්.

’’මහණෙනි, පුරුෂ ඛලුඞ්කයෝ අටදෙනා සහ පුරුෂ දෝෂ අට කෙසේද? මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණහට භික්‍ෂූහු ආපත්තියෙන් චෝදනා කරත්. ඒ මහණතෙම භික්‍ෂූන් විසින් ඇවතින් චෝදනා කරනු ලබන්නේ සිහි නොකරමි. සිහි නොකරමි. (අමතකය, අමතකය) යයි සිහි නැතිව මෙන් පටලවයි. (නන්දොඩවයි.)

,මහණෙනි, අශ්ව ඛලුඞ්කයා අස්ගොවුවා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරනු ලබන්නේ, චෝදනා කරනු ලබන්නේ පස්සට ගමන් කරන්නේ, පිටෙන් රථය පෙරලන්නේ යම් සේද, මහණෙනි, මම මේ පුද්ගලයාද එසේ උපමාකොට කියමි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවුද ඇතැම් පුරුෂ ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ පළමුවන පුරුෂ දෝෂයයි.

මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණහට භික්‍ෂූහු ආපත්තියෙන් චෝදනා කරත්. ඒ මහණතෙම භික්‍ෂූන් විසින් ඇවතින් චෝදනා කරනු ලබන්නේ චෝදකයාහටම පෙරලා චෝදනා කරයි. ’’බාලවූ, අව්‍යක්තවු තොපගේ කීමෙන් කවර ප්‍රයෝජනද? තොපටද (අවවාද) කිය යුතුය’ යි හඟිමි. මහණෙනි, අශ්ව ඛලුඞ්කයා අස්ගොවුවා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරනු ලබන්නේ, චෝදනා කරනු ලබන්නේ පසු පා දෙක ඔසවා, එයින් ගසා රථයේ කුර්බරය බිඳින්නේ, ත්‍රිදණ්ඩය බිඳින්නේ යම් සේද? මහණෙනි, මම මේ පුද්ගලයාද එසේ උපමාකොට කියමි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවූද ඇතැම් පුරුෂ ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ දෙවැනි පුරුෂ දෝෂයයි.

’’ මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණහට භික්‍ෂූහු ආපත්තියෙන් චෝදනා කරත්. ඒ මහණතෙම භික්‍ෂූන් විසින් ඇවතින් චෝදනා කරනු ලබන්නේ ’තෙපිද මෙනම් ඇවතට පැමිණියේ වෙහිය. තෙපි පළමුකොට (එයට) පිලියම් කරව්. ,මහණෙනි, අශ්ව ඛලුඞ්කයා අස්ගොවුවා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරනු ලබන්නේ, චෝදනා කරනු ලබන්නේ හිස නමා වියගස භූමියෙහි හෙලා කලවයෙන් රිය හිසට ගසා පෙර පා දෙකින් විය ගස මඩිමින් සිටින්නේ යම් සේද? මහණෙනි, මම මේ පුද්ගලයාද එසේ උපමාකොට කියමි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවූද ඇතැම් පුරුෂ ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ තෙවැනි පුරුෂ දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණහට භික්‍ෂූහු ආපත්තියෙන් චෝදනා කරත්. ඒ මහණතෙම භික්‍ෂූන් විසින් ඇවතින් චෝදනා කරනු ලබන්නේ අන්‍යවූ කරුණුවලින් චෝදනාව වසත්. බාහිර කථා ගෙන හැර පාත්. කෝපයද, ද්වේෂයද, නොසතුටද, (හේතු රහිත කථාද) පහළ කරත්. මහණෙනි, අශ්ව ඛලුඞ්කයා අස්ගොවුවා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරනු ලබන්නේ, චෝදනා කරනු ලබන්නේ නොමග යන්නේ යම් සේද, හෙලක හෝ කටු ලැහැබක රථය නංවන්නේ යම් සේද, මම මේ පුද්ගලයාද එසේ උපමාකොට කියමි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවූද ඇතැම් පුරුෂ ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ සිවුවැනි පුරුෂ දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණහට භික්‍ෂූහු ආපත්තියෙන් චෝදනා කරත්. ඒ මහණතෙම භික්‍ෂූන් විසින් ඇවතින් චෝදනා කරනු ලබන්නේ සඟ මැද අත වැනීමෙන් කථා කරයි. (සාහසිකව කථා කරයි.) මහණෙනි, අශ්ව ඛලුඞ්කයා අස්ගොවුවා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරනු ලබන්නේ, චෝදනා කරනු ලබන්නේ ඉදිරි ශරීරය ලඞ්ඝනය කරන්නේ යම් සේද, ඉදිරි පා දෙක දැඩි කොට ගන්නේ යම් සේද, මම මේ පුද්ගලයාද එසේ උපමාකොට කියමි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවූද ඇතැම් පුරුෂ ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ පස්වැනි පුරුෂ දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණහට භික්‍ෂූහු ආපත්තියෙන් චෝදනා කරත්. ඒ මහණතෙම භික්‍ෂූන් විසින් ඇවතින් චෝදනා කරනු ලබන්නේ සංඝයාට නොදන්වා, චෝදකයාට නොදන්වා, ඇවැත් සහිත වූයේම, කැමති දිශාවකට යයි. මහණෙනි, අශ්ව ඛලුඞ්කයා අස්ගොවුවා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරනු ලබන්නේ, චෝදනා කරනු ලබන්නේ අස්ගොවුවාගේ වචනය නොසලකා, කෙවිටි කිරිම නොසලකා, කටකලියාව හැර දමා කැමති සේ ගමන් කරන්නේ යම් සේද, මම මේ පුද්ගලයාද එසේ උපමාකොට කියමි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවූද ඇතැම් පුරුෂ ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ සවැනි පුරුෂ දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණහට භික්‍ෂූහු ආපත්තියෙන් චෝදනා කරත්. ඒ මහණතෙම භික්‍ෂූන් විසින් ඇවතින් චෝදනා කරනු ලබන්නේ හෙතෙම ’මම ආපත්තියට නොපැමිණියෙමි’ යි (හඟවනු පිණිස) කථා නොකර නිශ්ශබ්දවීමෙන් සංඝයා වෙහෙසයි. මහණෙනි, අශ්ව ඛලුඞ්කයා අස්ගොවුවා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරනු ලබන්නේ, චෝදනා කරනු ලබන්නේ ඉදිරියට නොයා, පස්සටද නොයා, එහිම නොසෙල්වි සිටින්නේ යම් සේද, මම මේ පුද්ගලයාද එසේ උපමාකොට කියමි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවූද ඇතැම් පුරුෂ ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ සත්වැනි පුරුෂ දෝෂයයි.

’’මහණෙනි, මේ ශාසනයෙහි මහණහට භික්‍ෂූහු ආපත්තියෙන් චෝදනා කරත්. ඒ මහණතෙම භික්‍ෂූන් විසින් ඇවතින් චෝදනා කරනු ලබන්නේ මෙසේ කියයි. (කෙසේද?) ’ආයුෂ්මත්නි, කුමක් නිසා තෙපි මා ගැන ඉතා දැඩිව ව්‍යාවෘත වන්නාහුද? (වෙහෙසෙන්නාහුද?) දැන් මම ශික්‍ෂා ප්‍රත්‍යක්ඛ්‍යාණය කොට (සිවුරු හැර) ගිහි වෙමි’ යි හෙතෙම සිවුරු හැර ගිහිවී මෙසේ කියයි. ’ආයුෂ්මත්නි, දැන්වත් තෙපි සතුටුවවු. මහණෙනි, අශ්ව ඛලුඞ්කයා අස්ගොවුවා විසින් යවයි කියනු ලබන්නේ, කෙවිටි කරනු ලබන්නේ, චෝදනා කරනු ලබන්නේ ඉදිරි පා දෙක හකුළුවා, පසු පා දෙකද හකුළුවා, එහිම පා සතර මත හොවින්නේ යම් සේද? මම මේ පුද්ගලයාද එසේ උපමාකොට කියමි. මහණෙනි, මේ ලෝකයෙහි මෙබඳුවූද ඇතැම් පුරුෂ ඛලුඞ්කයෙක් වෙයි. මහණෙනි, මේ අටවැනි පුරුෂ දෝෂයයි. මහණෙනි, මේ පුරුෂ ඛලුඞ්කයෝ අට දෙනාද, පුරුෂ දෝෂ අටද වෙත්.’’