අඞ්ගුත්තරනිකායො

නවක නිපාතය

1. පළමු වෙනි පණ්ණාසකය

5. පඤ්චාල වර්‍ගය

1. පඤ්චාලචණ්ඩ සූත්‍රය

මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් සමයෙක ආයුෂ්මත්වූ ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ කොසඹෑනුවර ඝොෂිතාරාමයෙහි වැඩ වාසය කරණ සේක. ඉක්බිති ආයුෂ්මත් උදායී ස්ථවිරයන් වහන්සේ, ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ යම් තැනෙක්හිද, එහි පැමිණියේය. පැමිණ ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේ සමග සතුටුවිය. සතුටුවියයුතු කථාද, සිහි කටයුතු කථාද කොට නිමවා එකත්පසෙක උන්නේය. එකත්පසෙක උන්නාවූ ආයුෂ්මත් උදායී තෙමේ, ආයුෂ්මත් ආනන්‍ද ස්ථවිරයන් වහන්සේට මේ කාරණය කීයේය.

’’ඇවැත්නි, පඤ්චාලචණ්ඩ දිව්‍ය පුත්‍රයා විසින් මේ කාරණය කියන ලදී.

’’යමෙක් ධ්‍යානය අවබෝධ කළ සේක්ද, මහත් ප්‍රඥා ඇත්තාවූ, පතිලීන නිසහවූ (උත්තම පල සමවත් ඇති), ඒ සර්‍වඥ මුනි තෙමේ, ඒකාන්තයෙන් ධ්‍යාන සම්බාධය ඇති කල්හි ඔකාසාධිගමය වින්දේය.’ යනුයි.

’’ඇවැත්නි, සම්බාධය කවරේද? භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය කවරේදැයි වදාරණ ලද්දේද?’’

’’ඇවැත්නි,මේ පඤ්චකාම ගුණයෝ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයයි වදාරණ ලද්දේය. කවර පසක්ද? ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වරූපවූ, කාමයන්ගෙන් යුක්තවූ, ඇළුම් කටයුතුවූ ඇසින් දතයුතුවූ රූපයෝය, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වරූපවූ, කාමයන්ගෙන් යුක්තවූ, ඇළුම් කටයුතුවූ කනින් දතයුතුවූ ශබ්දයෝය, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වරූපවූ, කාමයන්ගෙන් යුක්තවූ, ඇළුම් කටයුතුවූ නහයෙන් දතයුතුවූ ගන්‍ධයෝය, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වරූපවූ, කාමයන්ගෙන් යුක්තවූ, ඇළුම් කටයුතුවූ දිවෙන් දතයුතුවූ රසයෝය, ඉෂ්ටවූ, කාන්තවූ, මනාපවූ, ප්‍රිය ස්වරූපවූ, කාමයන්ගෙන් යුක්තවූ, ඇළුම් කටයුතුවූ කයෙන් දතයුතුවූ ස්පර්‍ශයෝය. ඇවැත්නි, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් මේ පඤ්චකාම ගුණික සම්බාධයෝ වදාරණ ලද්දාහුය.

’’ඇවැත්නි, මේ ශාසනයෙහි භික්‍ෂුවක් තෙම කාමයන්ගෙන් වෙන්ව, අකුශල ධර්‍මයන්ගෙන් වෙන්ව, චිතර්‍ක විචාර සහිත විවේකයෙන් හටගත් ප්‍රීතිය හා සැපය ඇති, පළමුවෙනි ධ්‍යානයට පැමිණ වෙසේද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය වදාරණ ලද්දේය. එහි ක්‍රමයකින්ද සම්බාධයක් ඇත. එහි සම්බාධය කුමක්ද? එහි යම් ප්‍රීතියක් නිරුද්‍ධ නොවේද, මෙහි මේ සම්බාධය වෙයි.

’’ඇවැත්නි, නැවතද අනිකක් කියමි. මහණතෙම විතර්‍ක විචාරයන් සංසිඳවීමෙන්, වීතීයධ්‍යානයට පැමිණ වෙසේද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය වදාරණ ලද්දේය. එහි ක්‍රමයකින්ද සම්බාධයක් ඇත. එහි සම්බාධය කුමක්ද? එහි යම්බඳුවූම ප්‍රීතියක් නිරුද්‍ධ නොවේද, මෙහි මේ සම්බාධය වෙයි.

’’ඇවැත්නි, නැවතද අනිකක් කියමි. මහණතෙම ප්‍රීතියෙහි නොඇලීමෙන්, තෘතීයධ්‍යානයට පැමිණ වෙසේද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය වදාරණ ලද්දේය. එහි ක්‍රමයකින්ද සම්බාධයක් ඇත. එහි සම්බාධය කුමක්ද? එහි යම්බඳුවූම උපෙක්‍ෂා සුවයක් නිරුද්‍ධ නොවේද, එහි මේ සම්බාධයයි.

’’ඇවැත්නි, නැවතද අනිකක් කියමි. මහණතෙම සැපයේ ප්‍රහාණයෙන් චතුර්ත්‍ථධ්‍යානයට පැමිණ වැඩ වාසය කෙරේද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය වදාරණ ලද්දේය. එහි ක්‍රමයකින්ද සම්බාධයක් ඇත. එහි සම්බාධය කුමක්ද? එහි යම්බඳුවූසේම රූප සංඥාව නිරුද්‍ධ නොවේද, මෙහි මේ සම්බාධයයි.

’’ඇවැත්නි, නැවතද අනිකක් කියමි. මහණතෙම සර්‍වප්‍රකාරයෙන් රූප සංඥාවන් ඉක්මවා, ප්‍රතිඝ සංඥාවන් දුරු කිරීමෙන්, නානාත්ම සංඥාවන් මෙනෙහි නොකිරීමෙන්, ආකාසය අනන්තයයි ආකාසානඤ්චායතනයට පැමිණ වෙසේද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය වදාරණ ලද්දේය. එහි ක්‍රමයකින්ද සම්බාධයක් ඇත. එහි සම්බාධය කුමක්ද? මෙහි යම්බඳුවූම ආකාසානඤ්චායතන සංඥාව නිරුද්‍ධ නොවේද, මෙහි මේ සම්බාධය වේ.

’’ඇවැත්නි, නැවතද අනිකක් කියමි. මහණතෙම සර්‍වප්‍රකාරයෙන් ආකාසානඤ්චායතනය ඉක්ම විඤ්ඤාණය අනන්තයයි විඤ්ඤාණඤ්චායතනයට පැමිණ වෙසේද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය වදාරණ ලද්දේය. එහි ක්‍රමයකින්ද සම්බාධයක් ඇත. එහි සම්බාධය කුමක්ද? මෙහි යම්බඳුවූම විඤ්ඤාණඤ්චායතන සංඥාව නිරුද්‍ධ නොවේද, මෙහි මේ සම්බාධය වෙයි.

’’ඇවැත්නි, නැවතද අනිකක් කියමි. මහණතෙම සර්‍වප්‍රකාරයෙන් විඤ්ඤාණඤ්චායතනය ඉක්මවා කිසිවක් නැත්තේයයි ආකිඤ්චඤ්ඤායතනයනයට පැමිණ වෙසේද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය වදාරණ ලද්දේය. එහි ක්‍රමයකින්ද සම්බාධයක් ඇත. එහි සම්බාධය කුමක්ද? මෙහි යම්බඳුවූම ආකිඤ්චඤ්ඤායතන සංඥාවෝ නිරුද්‍ධ නොවෙත්ද, මෙහි මේ සම්බාධය වෙයි.

’’ඇවැත්නි, නැවතද අනිකක් කියමි. මහණතෙම සර්‍වප්‍රකාරයෙන් ආකිඤ්චඤ්ඤායතනය ඉක්මවා නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනයට පැමිණ වෙසේද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය වදාරණ ලද්දේය. එහි ක්‍රමයකින්ද සම්බාධයක් ඇත. එහි සම්බාධය කුමක්ද? මෙහි යම්බඳුවූම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනයෝ නිරුද්‍ධ නොවෙත්ද, මෙහි මේ සම්බාධය වේ.

’’ඇවැත්නි, නැවතද අනිකක් කියමි. මහණතෙම සර්‍වප්‍රකාරයෙන් නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනය ඉක්මවා සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධයට පැමිණ වෙසේද, ඔහුගේ ප්‍රඥාවෙන් දැක ආශ්‍රවයෝ ක්‍ෂය කරණ ලද්දාහු වෙත්ද, ඇවැත්නි, මෙපමණකින් වනාහි නිෂ්පරියායෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් සම්බාධයෙහි ඔකාසාධිගමය වදාරණ ලද්දේය’ යි වදාළ සේක.