ඛුද්දකනිකාය

ජාතක

(පඨමො භාගො)

16. තිංස නිපාතය

515. සම්භව ජාතකය

“එම්බා සුචීරථ බ්‍රාහ්මණය, අපි මේ ඉඳිපත් නුවර රාජ්‍යයටද කුරු රට අධිපති බවටද පැමිණියෙමු. මහත් බවට පැමිණෙන්ට මේ පෘථිවිය දිනන්ට කැමැත්තෙමි.

“හෙද ධර්මයෙන් වේ. අධර්මයෙන් නොවේ. අධර්මය තෙම මට රුචිනොවේ. ශුචීරථනම් බ්‍රාහ්මණය, රජගේම ධාර්මිකවූ චරිතය කටයුතුවේ.

“බ්‍රාහ්මණය, යම් හෙයකින් මේ ලෝකයෙහිද නින්දා ලබන ලද්දාහු නොවෙමුද, යමකින් පරලොව නින්දා ලබන ලද්දාහු නොවෙමුද යමකින් දෙවි මිනිසුන් අතර යශසට පැමිණෙමුද, එය කියව,

‘බ්‍රාහ්මණය, යම්බඳුවූ මම ඵල විපාක නමැති අර්ථයද එයට හෙතුවූ ධර්මයද සමාදන්ව පවතින්ට කැමැත්තෙම්ද බ්‍රාහ්මණය ඒ අර්ථයද ධර්මයද විචාරණ ලද්දේ මට කියවයි (රජතෙම) ධර්මයාග නම් ප්‍රශ්නයක් ඇසුවේය.

“මහරජ, ඔබ අර්ථයද ධර්මයද කරන්ට කැමැත්තෙහිය යන යමක්වේද, මෙය ප්‍රකාශ කරන්ට විධුර පණ්ඩිතයන් හැර අනිකෙක් සුදුසු නොවේයයි (ශුචීරථ බ්‍රාහ්මණතෙම කීයේය.)

“ශුචිරථ බ්‍රාහ්මණය මෙහි එව, මා විසින් මෙහෙයන ලද්දේ විධුර පණ්ඩිතයා වෙත යව, රත්‍රං නිෂ්ක දහසක් හැර ගෙණයව, අර්ථයද ධර්මයද අනුශාසනා කළහුට පූජාවශයෙන් මෙය දෙවයි, රජතෙම කීයේය.

“ඒ භාරද්වාජ ගොත්‍රයෙහිවූ ශුචිරථ බ්‍රාහ්මණතෙම විධුරපණ්ඩිතයාගේ සමීපයට ගියේය. මහා බ්‍රාහ්මණතෙම ස්වකීය ගෘහයෙහි ආහාර අනුභව කරන්නාවූ ඔහු දුටුවේ යයි වදාළේය.

“මම යශ පිරිවර ඇත්තාවූ කොරව්‍ය රජහුගේ එවන ලද දූතයෙක් වෙමි. යුධිට්ඨිල ගොත්‍රයෙහිවූ ධනඤ්ජය රජ තෙම අර්ථයද ධර්මයද හෙවත් ධර්මයාග නම් ප්‍රශ්නය අසවයි මට කීයේය. විධුර පණ්ඩිතය, අර්ථයද ධර්මයද අසනලද්දාවූ ඔබ එය මට කියවයි ශුචීරථතෙම කීයේය.

“බ්‍රාහ්මණය, මට මහජනයාගේ නොයෙක් සිතිවිලි නමැති ගඟ වසන්නෙමියි කටයුත්තෙක් විය. ඒ මහ සයුර නොවසන්ට නොහැකි වෙමි. එහෙයින් කෙසේනම් එබඳු අවකාශයෙක් වන්නේද, අර්ථයද ධර්මයද විචාරණ ලද්දාවූ මම තොපට කියන්ට නොහැක්කෙමියි, කීයේය.

“බ්‍රාහ්මණය, තමහට ජාතකවූ මාගේ ඖරස පුත්‍රවූ භද්‍රකාර නම් මාගේ පුත්‍රයෙක්වේ. ඔබ ඔහුවෙත ගොස් ඒ අර්ථයද ධර්මයද විචාරවයි විධුර පණ්ඩිතතෙම කීයේය.

“ඒ භාරද්වාජ ගොත්‍රයෙහිවූ බ්‍රාහ්මණතෙම භද්‍රකාර නම් මානවකයා වෙතට ගියේය. මහාබ්‍රාහ්මණතෙම ස්වකීය ගෘහයෙහි උන්නාවූ ඔහු දුටුවේයයි වදාළේය.

“මම යශ පිරිවර ඇත්තාවූ කොරව්‍ය රජුගේ සමීපයෙන් එවන ලද දූතයෙක්මි. යුධිෂ්ඨිල ගොත්‍රයෙහිවූ ඒ රජ තෙම අර්ථයද ධර්මයද හෙවත් ධර්මයාග නම් ප්‍රශ්නය විචාරවයි මට කීයේය. භද්‍රකාර නම් මානවකය ඔබ ඒ අර්ථයද ධර්මයද මට කියවයි ශූචිරථ බ්‍රාහ්මණතෙම කීයේය.

“යම්සේ පුරුෂයෙක් මස් කද බිම තබා ගොයෙකු ලුහුබඳීද, එමෙන් මම ගෙයි බිරිඳ සිටියදී පරදාරාවන් වෙත යමි. එහෙයින් අර්ථයද ධර්මයද විචාරණ ලද්දාවූ මම තොපට කියන්ට නොහැක්කෙමි.

“ශුචිරථ නම් බ්‍රාහ්මණය, සඤ්ජයනම් මාගේ බාල සහෝදරයෙක් සිටියි. ඔහුවෙත ගොස් ඔබ අර්ථයද ධර්මයද හෙවත් මේ ප්‍රශ්නය අසවයි භද්‍රකාරතෙම කීයේය.

“ඒ භාරද්වාජ ගෝත්‍රයෙහිවූ බ්‍රාහ්මණතෙම සඤ්ජය මානවකයා, වෙතට ගියේය. මහා බ්‍රාහ්මණතෙම ස්වකීය ගෘහයෙහි උන්නාවූ ඔහු දුටුවේය.

“මම යශ පිරිවර ඇත්තාවූ කොරව්‍ය රජහුගේ සමීපයෙහි එවනලද දූතයෙක්මි. යූධිෂ්ඨිල ගොත්‍රයෙහිවූ ඒ රජතෙම ධර්මයාග නම් ප්‍රශ්නය අසවයි මට කීයේය. සඤ්ජය මානවකය, අසන ලද්දාවූ ඔබ ඒ අර්ථයද ධර්මයද මට කියවයි ශුචිරථ බ්‍රාහ්මණතෙම කීයේය.

“එම්බා ශුචීරථ නම් බ්‍රාහ්මණය, හැමකල්හි සවසද උදයද මරුවා මා ගිලියි. එහෙයින් විචාරණ ලද්දාවූ මම අර්ථයද ධර්මයද ඔබට කියන්ට නොහැක්කෙමි.

“එම්බා ශුචීරථ නම් බ්‍රාහ්මණය, සම්භාව නම් මාගේ බාල සහෝදරයෙක් සිටියි. ඔබ ඔහුවෙත ගොස් මේ අර්ථයද ධර්මයද විචාරවයි, සඤ්ජය මානවකයා කීයේය.

“පින්වත, ඒකාන්තයෙන් මේ ධර්මයතෙම අද්භූතය. අපට මෙය රුචිනොවේ. පියාද පුත්‍රයෝ දෙදෙනද යන තුන් දෙනෙක්වූහ. ඔවුන් අතුරෙන් එකෙකුත් ප්‍රඥාවෙන් මේ ධර්මය නොදකිත්.

“අර්ථයද ධර්මයද විචාරණලද ඔව්හු එය කියන්ට නොහැකිවූහ. අර්ථයද ධර්මයද විචාරණ ලද්දාවූ මේ ලදරු තෙමේ කෙසේ නම් එය දන්නේදැයි (ශුචීරථ බ්‍රාහ්මණයා කීයේය.)

“බ්‍රාහ්මණය, සම්භව කුමරු නොවිචාරා ලදරුවායයි ඔහුට අවමන් නොකරව, සම්භව කුමාරයන් විචාරා අර්ථයද ධර්මයද දැනගන්නේය.

“අහසින් ගමන්කරන්නාවූ නිර්මලවූ චන්ද්‍රතෙමේ යම්සේ ලෝකයෙහි සියලු තාරකා සමූහයන් ආලෝකයෙන් ඉක්මවා බබළාද,

“මෙපරිද්දෙන්ම ලදරු බැවින් යුක්තවූයේද සම්භව කුමාරතෙම ප්‍රඥාව හා යුක්තවීමෙන් සෙස්සන් ඉක්මවා බබළයි. ළදරුයයි සම්භව කුමරු නොවිචාරා ඔහුට අවමන් නොකරව, බ්‍රාහ්මණය, සම්භවකුමරු විචාරා අර්ථයද, ධර්මයද දැනගන්නේය.

“බ්‍රාහ්මණය, යම්සේ ග්‍රීෂ්ම මාසයන් සම්බන්ධිවූ සිත්කළුවූ බක්මස සෙසු මාසවලට වඩා ගස්වල පිපි මල්වලින් ඉතාම ශොභමානවේද,

“මෙපරිද්දෙන්ම සම්භව කුමාරතෙම ළදරුබැවින් යුක්තවූයේද ප්‍රඥා යෝගයෙන් ශොභමානවේ. එහෙයින් ළදරුවායයි සම්භව කුමරු නොවිචාරාම ඔහුට අවමන් නොකරව, බ්‍රාහ්මණය, සම්භව කුමරු විචාරා අර්ථයද, ධර්මයද දැනගණුව.

“බ්‍රාහ්මණය, යම්සේ හිමමෙන් යුක්තවූ නොයෙක් වෘක්ෂවලින් ගැවසීගත්තාවූ දේව සමූහයාට වාසස්ථානවූ ගන්ධමාදන පර්වතයතෙම දිව්‍යවූ ඖෂධ වලින් සියලු දිශාවන් බබුළුවාද, සුවඳහමාද,

“මෙපරිද්දෙන්ම සම්භව කුමාරතෙම ළදරුබැවින් යුක්තවූයේද ප්‍රඥා යෝගයෙන් ශොභමානවේ. එහෙයින් ළදරුවායයි සම්භව කුමරු නොවිචාරාම ඔහුට අවමන් නොකරව, බ්‍රාහ්මණය, සම්භව කුමරු විචාරා අර්ථයද, ධර්මයද දැනගණුව.

“බ්‍රාහ්මණය, ගිනිසිළු ඇති තේජස් පිරිස ඇත්තාවූ තෘප්තියකට නොපැමිණෙන්නාවූ ගියමග තෘෂ්ණා භාවයට පමුණුවන්නාවූ ගින්නතෙම වනයෙහි දිළිසෙමින් යන්නේද,

“ගිතෙල් හා වෙඬරු ලන ලද උතුම් වනලැහැබ දවන්නාවූ බොහෝ දර ඇත්තාවූ පර්වත මුදුනෙහි ගින්න තෙම රාත්‍රියෙහි යම්සේ බබළාද,

“එපරිද්දෙන්ම ළදරු බැවින් යුක්තවූයේද, සම්භව කුමාරතෙම ප්‍රඥාවෙන් යුක්ත බැවින් බබළයි. සම්භව කුමරු නොවිචාරා ළදරුයයි ඔහුට අවමන් නොකරව, බ්‍රාහ්මණය, සම්භව කුමරු විචාරා ධර්මයාග නම් ප්‍රශ්නය දැනගණුව.

“ආජානීය අශ්වයා ගමන් වේගයෙන් දැනගනිත්. බර ඉසිලීමෙන් වෘෂභයාද දැනගණිත්. කිරිදෙවීමෙන් ධෙනුව කිරි ඇත්තීයයි දැනගණිත්. වචනයෙන් පණ්ඩිතයා දැනගණිත්.

“මෙපරිද්දෙන්ම ළදරුබැවින් යුක්තවූයේද සම්භව කුමාරතෙමේ ප්‍රඥාව හා යෙදීමෙන් පණ්ඩිතයායයි දැනගණිත්. සම්භව කුමරු නොවිචාරා ළදරුවායයි ඔහුට අවමන් නොකරව, බ්‍රාහ්මණය, සම්භව කුමරු විචාරා අර්ථයද, ධර්මයද හෙවත් ධර්මයාග නම් ප්‍රශ්නය දැනගන්නේයයි සඤ්ජය මානවක තෙම කීයේය.

“ඒ භාරද්වාජ ගොත්‍රයෙහිවූ බ්‍රාහ්මණතෙම සම්භව කුමරුගේ සමීපයට ගියේය. මහා බ්‍රාහ්මණතෙම ගෙයින් පිටත්හි ක්‍රීඩාකරන්නාවූ ඔහු දුටුයේයයි” වදාළේය.

“මම යශ පිරිවර ඇත්තාවූ කෝරව්‍ය රජහුගේ සමීපයෙන් එවනලද දූතයෙක්මි. යුධිෂ්ඨිල ගෝත්‍රයෙහිවූ රජතෙම අර්ථයද ධර්මයද හෙවත් ධර්මයාග නම් ප්‍රශ්නය විචාරවයිද මට කීයේය. සම්භව කුමාරයෙනි, විචාරණ ලද්දාවූ ඔබ ඒ අර්ථයද, ධර්මයද මට කියවයි, ශුචීරථ බ්‍රාහ්මණතෙම කීයේය.

“එබැවින් ඉතා දක්ෂයෙක් යම්සේද එසේ මම තොපට කියන්නෙමි. රජතෙමේද වනාහි එය දනීද, ඉදින් කරන්නේ හෝ වේවා නොමරන්නේ හෝ වේවා කර එසේ කියන්නෙමියි සම්භව කුමාරතෙම කීයේය.

“ශුචිරථ නම් බ්‍රාහ්මණය, අද කටයුත්තක් රජ විසින් විචාරණ ලද්දේ සෙටයයි කියන්නේද, යුධිෂ්ඨිල ගොත්‍රයෙහි වූ රජතෙම එබඳු කටයුත්තක් ඇතිවූකල්හි එය ප්‍රමාද කොට නොවෙසේවා.

“ශුචීරථ බ්‍රාහ්මණය, රජහු විසින් විචාරණ ලද්දේ තමන් පිළිබඳවම කියන්නේය. සිත් නැත්තාවූ මුළාවූවෙක් යම්සේද, එමෙන් මිථ්‍යාදෘෂ්ටි සංඛ්‍යාත අසත් මාර්ගයෙහි නො පිහිටු වන්නේය.

“තමා ඉක්මවා නොපවත්නේය. අධර්මයෙහි නො හැසිරෙන්නේය. මිථ්‍යාදෘෂ්ටි නම් නොතොටට නොබසින්නේය. අනර්ථයෙහි යුක්තවූවෙක් නොවන්නේය.

“යම් රජෙක් තෙමේ මෙකී කරුණු කරන්ට දනීද, ඒ රජතෙම හැමකල්හි පුරපස සඳ මෙන් වැඬේ.

“නෑයන්ටද ප්‍රියවේ. මිත්‍රයන් අතරද බබළයි. ශරීරයාගේ බිඳීමෙන් පසු ඒ සප්‍රාඥතෙම ස්වර්ගයෙහි උපදීයයි වදාළේය.”

සම්භවජාතකං පඤ්චමං.