Avadānaśatakam* |

aṣṭamo vargaḥ |

76: kāśisundarī

buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti deva­nāgayakṣāsuragaruḍakinna­ramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajya­pari­ṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃgho vārāṇasyāṃ viharati ṛṣipatane mṛgadāve | vārāṇasyāṃ nagaryāṃ rājā brahmadatto rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca praśānta­kalikalahaḍimbaḍa­maraṃ taskararogāpagataṃ śālīkṣugomahiṣīsaṃpannam* | priyam ivaikaputrakaṃ rājyaṃ pālayati | yāvad asau rājā devyā saha krīḍati ramate paricārayati | tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ kālāntareṇa devī āpannasatvā saṃvṛttā | sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānām atyayāt prasūtā | dārikā jātā abhirūpā darśanīyā prāsādikā sarvāṅgapratyaṅgopetā | tasyā jātau jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate: kiṃ bhavatu dārikāyā nāmeti | jñātaya ūcuḥ: yasmād iyaṃ kāśirājasya duhitā surūpā ca, tasmād bhavatu dārikāyāḥ kāśisundarīti nāmeti | kāśisundarī dārikā aṣṭābhyo dhātrībhyo dattā dvābhyām aṃsadhātrībhyāṃ dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyāṃ dvābhyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyāṃ dhātrībhyām* | sā ’ṣṭābhir dhātrībhir unnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpimaṇḍenānyaiś cottaptottaptair upakaraṇaviśeṣaiḥ | āśu vardhate hradastham iva paṅkajam* ||

yadā kāśisundarī dārikā krameṇa mahatī saṃvṛttā, tadā prātisīmaiḥ ṣaḍbhiḥ rājabhī rājñe brahmadattasya dūtasaṃpreṣaṇaṃ kṛtam*: śrutam asmābhir yathā tava duhitā jāteti | tad arhasy asmākaṃ putrāṇām anyatarasmai anupradātum iti | tato rājā śokāgāraṃ praviśya kare kapolaṃ datvā cintāparo vyavasthitaś cintayati: yady ekasmai dāsyāmi, apareṇa saha me Speyer: me saha virodho bhaviṣyatīti | kāśisundarī dārikā sarvālaṃkāravibhūṣitā pituḥ sakāśam upasaṃkrāntā | tayā pitā śokārto dṛṣṭaḥ pṛṣṭaś ca: tāta kimarthaṃ śokaḥ kriyata iti | pitrā asyā yathābhūtaṃ samākhyātam* | tataḥ kāśisundarī pitaram uvāca: kriyatāṃ tāta prātisīmānāṃ rājñāṃ dūtasaṃpreṣaṇam* | saptame divase kāśisundarī dārikā svayaṃvaram avatariṣyati | yena vo yat karaṇīyaṃ sa tat karotv iti | yāvat saptame divase ṣaṭ prātisīmā rājānaḥ saṃnipatitāḥ | kāśisundary api ratham abhiruhya kāṣāyaṃ dhvajam ucchrāpya buddhapaṭaṃ hastena gṛhītvā rājasabhāṃ gatvovāca: śṛṇvantu bhavantaḥ prātisīmā rājānaḥ | nāhaṃ bhavatāṃ rūpayauvanakulabhogaiśvaryaṃ tulayāmi, api tu nāhaṃ kāmair arthinī | ya eṣa eva me bhagavān buddhaḥ paṭe likhitas tasyāhaṃ śrāvikā | asya śāsane pravrajiṣyāmīti ||

yāvad ṛṣipatanaṃ gatvā bhagavataḥ pādābhivandanaṃ kṛtvā bhagavantam idam avocat*: labheyāhaṃ bhadanta svākhyāte dharmavinaye pravrajyām upasaṃpadaṃ bhikṣuṇībhāva­m* | careyam ahaṃ bhagavato ’ntike brahmacaryam iti | tato bhagavato mahāprajāpatyāṃ saṃnyastā | tatas tayā pravrājitā upasaṃpāditā ca | tayā yujyamānayā ghaṭamānayā vyāyacchamānayā idam eva pañcagaṇḍakaṃ saṃsāracakraṃ calācalaṃ
viditvā sarvasaṃskāragatīḥ śata­napatanavikiraṇavidhvaṃ­sana­dharma­tayā parāhatya sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkṛtam* | arhantī saṃvṛttā traidhātukavītarāgā samaloṣṭakāñcanā ākāśapāṇitalasamacittā vāsīcandanakalpā vidyāvidāritāṇḍakośā vidyābhijñāprati­saṃ­vitprāptā bhavalābhalobhasat­kāraparāṅmukhā | sendropendrāṇāṃ devānāṃ pūjyā mānyā abhivādyā ca saṃvṛttā | tatas te rājaputrās tasyā rūpayauvanaśobhāṃ samanusmṛtya rāgamadamattāḥ pravrajitām api prārthayituṃ pravṛttāḥ | sā taiḥ prārthyamānā vitatapakṣa iva haṃsarājo gaganatalam Speyer: gagaṇatalam abhyudgamya vicitrāṇi prātihāryāṇi vidarśayitum ārabdhā | āśu pṛthagjanasya ṛddhir āvarjanakarī | tatas te rāputrā atyadbhutaṃ devamanuṣyāvarjanakaraṃ prātihāryaṃ dṛṣṭvā āhṛṣṭaromakūpāḥ pādayor nipatya kṣamāpayitum ārabdhāḥ: marṣaya bhagini | yathaite tvayā dharmāḥ sākṣātkṛtāḥ, asthānam etad yat tvaṃ kāmān parimuñjīthā iti | tataḥ kāśisundarī dārikā gaganatalād avatīrya janakāyasya purastāt sthitvā tathāvidhāṃ dharmadeśanāṃ kṛtavatī, yāṃ śrutvā anekaiḥ prāṇiśatasahasrair mahān viśeṣo ’dhigataḥ ||

tato bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: kāni bhadanta kāśisundaryā karmāṇi kṛtāni, yenaivam ābhirūpā darśanīyā prāsādikā | pravrajya cārhatvaṃ sākṣātkṛtam api | bhagavān āha: kāśisundaryaiva bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāny upacitāni labdhasaṃbhārāṇi pariṇatapratyayāni oghavat pratyupasthitāny avaśyaṃbhāvīni | kāśisundaryā karmāṇi kṛtāny upacitāni | ko ’nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtāny upacitāni bāhye pṛthivīdhātau vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣv eva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtāni vipacyante śubhāny aśubhāni ca:

na praṇaśyanti karmāṇi kalpakoṭiśatair api
sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām* ||

bhūtapūrvaṃ bhikṣavo ’tīte ’dhvany asminn eva bhadrake kalpe triṃśadvarṣasahasrāyuṣi prajāyāṃ kanakamunir nāma tathāgato ’rhan samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān* | ### The name of the place is missing. | yāvat tatrānyatarā rājaduhitā śrāddhā bhadrā kalyāṇāśayā ātmahitaparahitapratipannā | tayā vihāraṃ kārayitvā sarvopakaraṇaiḥ paripūrya bhagavate saśrāvakasaṃghāya pratipāditaḥ | kanakamunau ca samyaksaṃbuddhe pravrajya daśavarṣasahasrāṇi maitrī bhavitā ||

kiṃ manyadhve bhikṣavo yā sā rājaduhitā, iyaṃ sā kāśisundarī dārikā | yad anayā vihāraḥ pratipāditas tenābhirūpā darśanīyā prāsādikā saṃvṛttā | yat kanakamunau bhagavati pravrajya daśavarṣasahasrāṇi maitrī bhāvitā tenedānīm arhatvaṃ sākṣātkṛtam* | iti hi bhikṣava ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇām ekāntakṛṣṇo vipākaḥ, ekāntaśuklānām ekāntaśuklaḥ, vyatimiśrāṇāṃ vyatimiśraḥ | tasmāt tarhi bhikṣava ekāntakṛṣṇāni karmāṇy apāsya vyatimiśrāṇi ca, ekāntaśukleṣv eva karmasv ābhogaḥ karaṇīyaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||

idam avocad bhagavān* | āttamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||