Mahāvastu

33. The History of the Deer Park

atha śākyānāṃ devaḍaho nāma nigamo || tahiṃ subhūtir nāma śākyānāṃ mahattarako tena amukāto nigamāto koliyakanyā nāma bhāryā ānītā || tasya sapta dhītaro jātā māyā mahāmāyā atimāyā anantamāyā cūlīyā kolīsovā mahāprajāpatī ||

The Story of Māyā

māyā-utpatti ||

rājño siṃhahanusya śākyarājño catvāri putrā dārikā ca ekā śuddhodano śuklodano dhautodano amṛtodano amitā ca dārikā || rājñā siṃhahanunā kālagatena śuddhodanena rājyaṃ pratilabdhaṃ || rājñā śuddhodanena āmātyā āṇattā sadṛśāṃ me dārikāṃ ānetha yā bhaveya prāsādikā ca kulīnā ca || tehi amātyehi samantato brāhmaṇā visarjitā paṇḍitā ca bahuśrutā ca strīlakṣaṇapuruṣalakṣaṇadārilākakṣaṇavidhijñā || gacchatha dārikāṃ vijānatha yā rājño śuddhodanasya yogyā bhaveyā || tehi brāhmaṇehi grāmanigamana­gara­janapadehi aṇvantehi śākyānāṃ devaḍahe nigame subhūtisya śākyasya sapta dhītaro dṛṣṭā tāsāṃ saptānāṃ dhītarāṇaṃ māyā sarvapradhānā kṛtsne ca jambudvīpe tādṛśā kanyā sudurlabhā || tehi rājño niveditaṃ devaḍahe nigame subhūtisya śākyasya sapta dhītaro prāsādikā darśanīyā ca ekā cātra sarvāsāṃ saptānāṃ bhaginīnāṃ pradhānā rūpeṇāpi tejenāpi prajñāye pi sarvaguṇasaṃpannā māyā nāma || yattakā asmābhiḥ grāmanagaranigamajanapadā aṇvitā na khalv asmābhis sadṛśā kanyā dṛṣṭapūrvā yādṛśī māyā subhūtisya śākyasya dhītā || śuddhodanena subhūtisya preṣitaṃ || māyāṃ dhītāṃ mama bhāryārthaṃ dehīti agramahiṣī bhaviṣyati || subhūtir āha dūtānāṃ || māyāye ṣaḍdārikāyo jyeṣṭhatarikāyo yāva tāyo vuhyanti tatā māyā mahārājasya dīyiṣyati || tehi dūtehi rājño śuddhodanasya niveditaṃ || mahārāja evaṃ subhūti śākyo āha || yāvad imā jyeṣṭhatarikā ṣaḍdārikāyo vuhyanti tato māyā mahārājasya dīyiṣyatīti || rājñā śuddhodanena bhūyo dūto subhūtisya śākyasya preṣito || sarvāṃ me sapta dhītarāṃ dehi || tehi dūtehi subhūtisya śākyasya ārocitaṃ || rājā śuddhodano āha || sarvāṃ me sapta dhītaro dehīti || subhūtinā śākyena rājño śuddhodanasya saṃdiṣṭaṃ || mahārāja dinnā te bhavantu || tā dāni sarvāyo sapta dārikāyo rājñā śuddhodanena mahatā rāja-ṛddhīye mahatā rājānubhāvena mahatā rājasamṛddhīye ānītā devaḍahāto nigamāto kapilavastuṃ || rājñā śuddhodanena dve dārike svamantaḥpuraṃ praveśitā māyā ca mahāprajāpatī ca || paṃca dārikā paṃca bhrātṛṇāṃ dinnā ||

dvādaśehi varṣehi bodhisatvo tuṣitabhavanāto cyaviṣyati || śuddhāvāsā devā jambudvīpe pratyekabuddhānām ārocayanti bodhisatvo cyaviṣyati riṃcatha buddhakṣetraṃ ||

tuṣitabhavanād atiyaśo cyaviṣyati anantajñānadarśāvī |
riṃcatha buddhakṣetraṃ + + + + + + varalakṣaṇadharasya ||

te śrutva buddhaśabdaṃ pratyekajinā maheśvaravarāṇāṃ |
nirvāṃsu muktacittā svayaṃbhuno cittavaśavartī ||

te dāni pratyekabuddhā svakasvakāni vyākaraṇāni vyākaritvā parinirvṛtāḥ ||

vārāṇasyāṃ sārdhayojane mahāvanakhaṇḍaṃ tatra paṃca pratyekabuddhaśatāni prativasensu || te pi svakasvakāni vyākaraṇāni vyākaritvā parinirvṛtā ||

The Rhinoceros Horn

ālabdhavīryā satatānuyogī
udagracittā akuśīdavartī |
dṛḍhavikramā vīryabalopapetā
ekacarā khaḍgaviṣāṇakalpā ||

vaihāyasam abhyudgamya tejodhātuṃ samāpadyitvā anupādāya parinirvṛtā || svakāye tejodhātūye mānsaśoṇitaṃ dhyāpitaṃ | śarīrāṇi patitāni ||

+ + + upekṣāṃ karuṇāṃ ca bhāvya
āsevamāno muditāṃ ca kāle |
maitreṇa cittena hitānukaṃpī
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

sarveṣu prāṇeṣu nidhāya daṇḍaṃ
aviheṭhako anyatare pi teṣāṃ |
nikṣiptadaṇḍo trasasthāvareṣu
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

otārayitvā gṛhivyaṃjaṇāni
saṃśīrṇapatro yatha pāripātro |
kāṣāyavastro abhiniṣkramitvā
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

saṃdārayitvā gṛhivyaṃjanāni
śikhir yathā bhasmani ekacārī |
kāṣāyavastro abhiniṣkramitvā
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

saṃ­seva­mānasya siyātisneho
snehānvayaṃ duḥkham idaṃ prabhoti |
saṃsevamānaṃ tu jugupsamāno
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

saṃ­seva­mānasya siyātisneho
snehānvayaṃ duḥkham idaṃ prabhoti |
priyātisnehaṃ vijigupsamāno
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

saṃ­seva­mānasya siyātisneho
snehānvayaṃ duḥkham idaṃ prabhoti |
priyā viyogaṃ vijugupsaṃāno
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

saṃ­seva­mānasya siyātisneho
snehānvayaṃ duḥkham idaṃ prabhoti |
mitreṣu ādīnavaṃ saṃmṛśanto
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

saṃ­seva­mānasya siyātisneho
snehānvayaṃ duḥkham idaṃ prabhoti |
putreṣu ādīnava saṃmṛśanto
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

putrāṃ sahāyān avalokayanto
hāpeti arthaṃ pratibaddhacitto |
na putram iccheya kuto sahāyān*
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

jñātīṃ sahāyān avalokayanto
hāpeti arthaṃ pratibaddhacitto |
jñātī na iccheya kuto sahāyāṃ
eko care khaḍgaviṣāṇakalpo ||

sarvā khaḍgaviṣāṇagāthā vistareṇa kartavyā || paṃcānāṃ pratyekabuddhaśatānām eka-ekā gāthā || ṛṣayo ’tra patitā ṛṣipatanaṃ ||

Banyan Jātaka

tahiṃ vanakhaṇḍe rohako nāma mṛgarājā sahasramṛgayūthaṃ pariharati || tasya duve putrā nyagrodho ca nāma viśākho ca || tena dāni mṛgarājena ekāsyāpi putrasya paṃca mṛgaśatāni dinnāni aparasyāpi putrasya paṃca mṛgaśatāni dinnāni || brahmadatto kāśirājā abhīkṣṇaṃ mṛgavyaṃ nirdhāvati taṃ vanaṣaṇḍaṃ parisamantaṃ tatra ca mṛgāni hanti || na tattakāṃ mṛgāṃ svayaṃ upajīvati yattakāni āhatakāni vanagulmeṣu ca vanagahaneṣu ca śarahāreṣu ca naḍakahāreṣu ca kaṇṭakahāreṣu ca praviśitvā maranti || te tatra kākaśakuntehi khajjanti || nyagrodho mṛgarājā taṃ bhrātaraṃ viśākhaṃ āha || viśākha etaṃ kāśirājaṃ vijñāpema || na tattakā tvaṃ mṛgāṃ svayaṃ upajīvasi yattakā āhatakā gahanehi pradeśehi praviśitvā maranti kākaśakuntehi khādyanti || vayaṃ rājño ekaṃ mṛgaṃ daivasikaṃ dāsyāmaḥ yo tava svayaṃ mahānasaṃ praviśiṣyati || imaṃ ca mṛgayūthaṃ na evaṃ anayavyasanam āpadyiṣyanti || tasya bhrātā viśākho āha || evaṃ bhavatu vijñāpema || so dāni rājā mṛgavyaṃ nirdhāvito || tehi yūthapatīhi mṛgarājehi so rājā dṛṣṭo dūrata eva āgacchanto sabalavāhano asidhanuśaktito­mara­dharehi saṃparivṛto || te dāni taṃ rājānaṃ dṛṣṭvā yena rājā tena abhimukhā pratyudgatā abhītā anuttrastā ātmānaṃ parityajitvā || tena dāni kāśirājñā mṛgarājānau dṛṣṭvā dūrata eva abhimukhā āgacchantā || tena svakasya balāgrasya āṇatti dinnā || na kenacid ete mṛgā āgacchanto viheṭhayitavyā ko jānāti kim atra antaraṃ yathaite balāgraṃ dṛṣṭvā na palāyanti mama abhimukhā āgacchanti || balāgreṇa teṣāṃ mṛgāṇām antaro dinno vāmadakṣiṇabhūto so balāgro || te mṛgā yena rājā tenopasaṃkramitvā rājño jānuhi praṇipatitāḥ || rājā teṣāṃ mṛgarājānāṃ pṛcchati || kā vo vijñaptiḥ vijñāpetha yaṃ vo kāryaṃ || te dāni mānuṣāye vācāye taṃ rājānaṃ vijñāpenti || mahārāja vijñāpāma || vayaṃ tava iha rājye atra vanakhaṇḍe jātā saṃvṛddhā anye pi bahūni mṛgaśatāni || vayan teṣāṃ mṛgāṇāṃ dve bhrātarau yūthapatinau iha mahārājasya vijite prativasāmaḥ || yathaiva mahārājasya nagarā paṭṭanā ca grāmā ca janapadā ca janena śobhanti gobalivardehi ca anyehi pi prāṇasahasrehi dvipadacatuṣpadehi evam etāni vanakhaṇḍāni āśramāṇi ca nadīyo ca prasravaṇīyo ca etehi mṛgapakṣehi śobhanti || evaṃ mahārāja etasya adhiṣṭhānasya alaṃkāro || sarve ete mahārāja dvipadacatuṣpadā yattakā mahārājasya vijite vasanti grāmagatā vāraṇyagatā vā parvatagatā vā mahārājasya śaraṇaṃ gatāḥ sarve te mahārāja cintanīyā paripālanīyā ca || mahārājā ca teṣāṃ prabhavati anyo rājā na || yaṃ velaṃ mahārājā mṛgavyaṃ niṣkāsati tataḥ bahūni mṛgaśatāni anayavyasanam āpadyanti || na tattakā mahārājasya upajīvyā bhavanti yattakā śarehi āhatakā atra vanagahaneṣu ca naḍagahaneṣu śarahāreṣu ca kāśahāreṣu ca praviśiya maranti kākaśakuntehi khādyante mahārājā ca adharmeṇa lipyati || yadi mahārājasya prasādo bhaveya vayaṃ dve yūthapatino mahārājasya daivasikaṃ ekamṛgaṃ visarjayiṣyāmaḥ yo tava mahānasaṃ svayaṃ praviśiṣyati || ekāto yūthāto ekaṃ divasaṃ dvitīyāto yūthāto dvitīyaṃ divasaṃ ekaṃ mṛgaṃ visarjayiṣyāmaḥ mahārājasya ca mṛgamānsena avibhakṣaṇaṃ bhaviṣyati ime ca mṛgā evaṃ anayavyasanaṃ nopapadyiṣyanti || tena dāni rājñā teṣāṃ mṛgayūthapatīnāṃ vijñapti dinnā || yathā yuṣmākam abhiprāyo tathā bhavatu gacchatha abhītā anuttrastā vasatha mama ca ekaṃ mṛgaṃ divasedivase visarjetha || rājā teṣāṃ vijñaptiṃ dattvā amātyānām āha || na kenacit* mṛgā viheṭhayitavyā || evam ājñāṃ dattvā nagaraṃ praviṣṭo || tehi yūthapatīhi te mṛgā sarve samānītā āśvāsitā ca || mā bhāyatha evam asmābhiḥ rājā vijñāpito yathā rājā na bhūyo mṛgavyaṃ nirdhāviṣyati na kvacit* mṛgāṃ viheṭhayiṣyati rājño ca divasedivase eko mṛgo visarjetavyaḥ ekaṃ divasaṃ ekato yūthāto aparaṃ divasaṃ aparāto yūthāto || tehi mṛgehi sarvāṃ ca tāṃ mṛgāṃ ubhayehi yūthehi gaṇetvā yūthātoyūthāto osaraṃ kṛtaṃ || ekāto yūthāto ekaṃ divasaṃ mṛgo gacchati rājño mahānasaṃ aparāto yūthāto aparaṃ divasaṃ gacchati ||

kadācit viśākhasya yūthāto osarasmiṃ gurviṇīye mṛgīye vāro rājño mahānasaṃ gamanāya || sā dāni mṛgī āṇāpakena mṛgena vucyati || tava adya osaro gaccha rājño mahānasaṃ ti || sā āha || ahaṃ gurviṇī dve me potakā kukṣismiṃ anyaṃ tāva āṇāpehi yaṃ velaṃ prasūtā bhaviṣyāmi tataḥ gamiṣyāmi || te dāni ekasyārthe trivargaṃ cariṣyāmaḥ || yuṣmākaṃ evaṃ ciratarakena vāro bhaviṣyati imehi duvehi potakehi jātehi || tena āṇāpakena mṛgena etaṃ kāryaṃ yūthapatisya ārocitaṃ || yūthapati āha || anyaṃ mṛgaṃ āṇāpehi yo etasyā mṛgīye antareṇa || eṣā mṛgī prasūtā samānā paścād gamiṣyati || tena āṇāpakena mṛgena tāṃ mṛgīm atikramitvā yo tasyā mṛgīye antareṇa so āṇatto gaccha rājño mahānasan ti || so pi āha || na mama adya osaro amukāye mṛgīye adya osaro evaṃ tāvad antaraṃ jīviṣyaṃ || evaṃ aparāpare pi vucyanti na ca anosarā gacchanti | sarve jalpanti || amukāye mṛgīye osaro sā gacchatū ti || sā mṛgī vucyati || bhadre na kocid icchati anosareṇa gantuṃ | tava osaro tvaṃ eva gacchāhi rājño mahānasaṃ || sā dāni mṛgī yāṃ velāṃ na mucyati sā teṣāṃ potakānāṃ premnena mama saṃnipātena ete pi ghātayiṣyantīti taṃ dvitīyaṃ mṛgayūthaṃ gatā || gacchiya tasya yūthapatisya praṇipatitā || so nāṃ yūthapatiḥ pṛcchati || kiṃ etaṃ bhadre kim āṇāpesi kiṃ kāryaṃ || sā āha || adya tato yūthāto mama vāro rājño mahānasaṃ gamanāye mama ca duve potakā kukṣismiṃ tato me so viśākho yūthapati vijñapto || mama adya osaro ime ca duve potakā kukṣismiṃ | anyāṃ preṣehi yaṃ velaṃ prasūtā bhaviṣyaṃ tato gamiṣyāmi || tena ca yūthapatinā ye anye āṇāpiyanti te pi na icchanti gantuṃ nāsmākam osaro amukāye mṛgīye osaro sā gacchantū ti || sā ahaṃ tehi na mucyāmi osarāto vucyāmi gacchāhi tava osaro ti tad icchāmi mṛgarājena ato anyaṃ mṛgaṃ visarjamānaṃ yaṃ velaṃ ahaṃ prasūtā bhaviṣyāmi tato gamiṣyāmi || so mṛgarājā mṛgīm āha || tāva mā bhāyāhi anyaṃ visarjayiṣyaṃ || tena mṛgarājena āṇāpako mṛgo āṇatto ito yūthāto yasya mṛgasya osaro taṃ āṇāpehi etāye mṛgīye mayā abhayaṃ dinnaṃ || tena āṇāpakena yasya mṛgasya osaro taṃ āṇāpyati || gaccha rājño mahānasaṃ || so pi āha || na asmākaṃ yūthasya adya vāro viśākhasya yūthasya adya vāro || so āṇāpako mṛgo āha || viśākhasya yūthāto adya vāro yasyā mṛgīye vāro sā gurviṇī duve potakā kukṣismiṃ | tehi na mucyati tava osaro tvaṃ gacchāhīti || tāye ca mṛgīye tato amucyantiye iha yūtham āgatvā nyagrodho yūthapati vijñapto || nyagrodhena yūthapatinā tasyā mṛgīye abhayaṃ dinnaṃ || yūthapatinā āṇattaṃ || yasya ito yūthāto osaro taṃ visarjehi iti || tava ito yūthāto osaro tvaṃ gacchāhi || so āha || dvitīyasya adya osaro taṃ nāhaṃ anosare gaccheyaṃ || evaṃ yo yo āṇāpyati so so pi na icchati anosare gantuṃ || tena āṇāpakena mṛgeṇa nyagrodhasya mṛgapatisya ārocitaṃ || na koci icchati anosareṇa gantuṃ jalpanti nāsmākam adya osaro dvitīyasya mṛgayūthasya adya osaro || mṛgarājā āha || millehi maye imasyā mṛgīye abhayaṃ dinnaṃ | na śakyā saiṣā bhūyo tatra mahānasaṃ visarjayituṃ | ahaṃ svayaṃ gamiṣyāmi ||

so mṛgarājā tato vanaṣaṇḍāto pantham otaritvā vārāṇasīṃ gacchati || yo yo puruṣo taṃ mṛgarājaṃ paśyati gacchantaṃ so so etam anugacchati || mṛgo darśanīyo rūpeṇa citropacitro raktehi khurehi añjanehi akṣīhi prabhāsvarehi darśanīyehi || mahatā janakāyena agratokṛto gacchati yāvad abhyantaraṃ nagaraṃ praviṣṭo nāgarehi dṛṣṭo abhijñāto so mṛgarājā so mṛgarājā mahato janakāyasya || te taṃ paśyitvā mṛgarājam utkaṇṭhitā tam tattakaṃ mṛgayūthaṃ sarvaṃ kṣapitaṃ ayaṃ yūthapatiḥ svayam āgato || gacchāma rājānaṃ vijñāpemaḥ yathaiṣo mṛgarājā mucyeyā na hanyeyā alaṃkāro imasya adhiṣṭhānasya cakṣuramaṇīyo jāto nirdhāvanto udyāne ca taḍāge ca || te taṃ mṛgaṃ paśyitvā cakṣuḥprītim anubhavanti || tenaiva samahattarakena mahatā janakāyena sārdhaṃ mṛgarājasya anupṛṣṭhato rājakulaṃ praviṣṭaṃ || mṛgarājā ca mahānasaṃ praviṣṭo imehi ca naigamehi rājā arthakaraṇasmiṃ upaviṣṭo vijñapto || mahārāja tattakaṃ mṛgayūthaṃ sarvaṃ kṣīṇaṃ || aheṭhakā śuṣkārdrāṇi tṛṇāni bhakṣayanti na kasyaci aparādhyanti te ca sarve kṣapitā ayaṃ so yūthapati svayam āgato || durlabho mahārāja edṛśo mṛgarājā prāsādiko darśanīyo janasya cakṣuramaṇīyo || nagarāto janā nirdhāvanti udyānaṃ vā taḍāgaṃ vā ārāmaṃ vā puṣkariṇīṃ vā ca te pi taṃ mṛgarājaṃ paśyitvā prītā bhavanti alaṃkārabhūtaṃ nagaropavanasya || yadi mahārājasya prasādo bhaveyā eṣo mṛgarājā jīvanto mucyeyā || rājñā amātyā āṇattā || gacchatha taṃ mṛgarājaṃ mahānasāto ānetha || so tehi amātyehi gatvā mahānasāto ānīto rājño sakāśaṃ || rājā taṃ mṛgarājaṃ pṛcchati || kiṃ tvaṃ svayam āgato nāsti bhūyo kocit* mṛgo yaṃ tuvaṃ svayam āgato ti || so mṛgarājā āha || na hi mahārāja nāsti apare mṛgāḥ || kim tu adya dvitīyasya mṛgayūthasya osaro || tatra yasyā mṛgīye vāro āpadyati sā gurviṇī duve potakā kukṣismiṃ || sā mṛgī vucyati gaccha nahānasaṃ tava adya vāro || dvitīyamṛgayūthe viśākho yūthapati asti || sā taṃ gatvā āha || mama adya osaro rājño mahānasaṃ gantuṃ kin tu ahaṃ gurviṇī duve me potakā kukṣismiṃ icchāmi anyaṃ visarjayituṃ yaṃ velaṃ ahaṃ prasūtā bhaviṣyaṃ tato gamiṣyāmi || tato yo anyo mrgo āṇāpyati so na icchati gantuṃ jalpati etasyā mṛgīye osaro eṣā gacchatū ti tehi mṛgehi na mucyati || tava adya osaro tvaṃ gacchāhi sā tehi amucyantī mama mūle āgatā || ahaṃ tāye vijñapto mama adya tato yūthāto osaro me duve potakā kukṣismiṃ na ca tehi mucyāmi tad icchāmi mṛgarājena ito yūthāto anyam āṇāpayituṃ yo rājño mahānasaṃ gaccheyā || yena antareṇa ahaṃ prasūtā bhaviṣyaṃ tato gamiṣyaṃ || tasyā maye mṛgīye abhayaṃ dinnaṃ mayāpi yo mṛgo āṇāpyati so na icchati || na asmākaṃ osaro dvitīyasya yūthasya osaro evaṃ yo yo āṇāpyati soso na icchati anosarasmiṃ ihāgantuṃ || so ’haṃ jānāmi mayā etasyā mṛgīye abhayaṃ dinnaṃ gacchāmi svayan ti so ahaṃ svayam āgato || so rājā tasya mṛgasya śrutvā vismito sarvo ca janakāyo aho yāvad dhārmiko mṛgarājā || tasya kāśirājño bhavati || nāyaṃ tiriccho yaḥ eṣo mṛgo parasya kāraṇena ātmānaṃ parityajati dharmaṃ jānāti | vayaṃ tiricchā ye vayaṃ dharmaṃ na jānāma ye imeṣāṃ evarūpāṇāṃ satvaratnānām aheṭhakānāṃ heṭhām utpadyema || so taṃ mṛgarājam āha || prīto smi tava sakāśāto sakṛpo ca mahātmā ca tvaṃ yaṃ mṛgabhūtena te tasyā ātmabhṛtyāye mṛgīye abhayaṃ dinnaṃ || ahaṃ pi tava āgamya tvadvacanāt sarvamṛgānāṃ ca abhayaṃ demi || adyāgreṇa ye ca tatra uddeśe teṣāṃ sarveṣāṃ mṛgāṇāṃ abhayaṃ dadāmi gacchāhi vasatha abhītā anuttrastā || rājñā nagare ghaṇṭhāghoṣaṇā kārāpitā || na kenacit* mama vijite mṛgā viheṭhayitavyā tasya rājño teṣāṃ mṛgānām abhayadānapradānāt* ||

yāvad deveṣu śabdam abhyudgataṃ || śakreṇa devānām indreṇa rājño jijñāsanārthaṃ anekāni mṛgaśatāni mṛgasahasrāṇi nirmitāni || sarvo kāśijanapado mṛgehi ākīrṇo nāsti so kṣetro yatra na mṛgāḥ || jānapadehi rājā vijñapto ||

tena dāni nyagrodhena mṛgarājñā sā mṛgī vucyati || bhadre gaccha viśākhasya yūthaṃ || sā āha || mṛgarāja na gamiṣyāmi varaṃ tava mūle mṛtaṃ na viśākhamūle jīvitaṃ || sā dāni mṛgī gāthāṃ bhāṣati

nyagrodham eva seveyā na viśākham abhiprārthayet* |
nyagrodhasmiṃ mṛtaṃ śreyo na viśākham asmiṃ jīvitaṃ ||

jānapadā rājaṃ vijñāpenti ||

udajyate janapado rāṣṭraṃ sphītaṃ vinaśyati |
mṛgā dhānyāni khādanti taṃ niṣedha janādhipa ||

udajyatu janapado sphītaṃ rāṣṭraṃ vinaśyatu |
na tu evaṃ mṛgarājasya varaṃ dattvā mṛṣaṃ bhaṇe ||

mṛgāṇāṃ dāyo dinno mṛgadāyo ti ṛṣipattano ||

dvādaśehi varṣehi bodhisatvo tuṣitabhavanāto cyaviṣyatīti śuddhāvāsā devā brāhmaṇaveśaṃ nirmiṇiya vedāṃ ca mantrāṃ ca dvātriṃśa mahāpuruṣalakṣaṇāṃ brāhmaṇāṃ vācenti yathā bodhisatvam ihāgataṃ vyākarensuḥ ||