Udānavarga

14. Drohavarga

− − − ⏑ । ⏑ − − − ।। − ⏑ − ⏑ । ⏑ − ⏑ −
akruddhasya hi yaḥ krudhyet karma pāpam akurvataḥ
− − ⏑ − । − ⏑ ⏑ − ।। − − − ⏑ । ⏑ − ⏑ − bhavipulā
duḥkhaṁ tam eva spṛśati loke 'smiṁś ca paratra ca ।।

− − ⏑ − । ⏑ − − − ।। − − − − । ⏑ − ⏑ −
pūrvaṁ kṣiṇoti hātmānaṁ paścād bāhyaṁ vihiṁsati ।
⏑ ⏑ − ⏑ । ⏑ − − − ।। − − − − । ⏑ − ⏑ −
sa hatas tv itaraṁ hanti vītaṁseneva pakṣiṇaḥ ।।

− − − ⏑ । ⏑ − − − ।। − − − − । ⏑ − ⏑ −
hantāraṁ labhate hantā vairī vairāṇi paśyati ।
− − − − । ⏑ − − − ।। − ⏑ − − । ⏑ − ⏑ −
akroṣṭāraṁ tathākroṣṭā roṣitāraṁ ca roṣakaḥ ।।

− − − ⏑ । ⏑ − − − ।। − − − − । ⏑ − ⏑ −
anyatrāśravaṇād asya saddharmasyāvijānakāḥ
− − − − । ⏑ − − − ।। − − − − । ⏑ − ⏑ −
āyuṣy evaṁ paritte hi vairaṁ kurvanti kena cit ।।

⏑ − − − । ⏑ − − − ।। − ⏑ − ⏑ । ⏑ − ⏑ −
pṛthakchabdāḥ samutpannās ta ca śreṣṭham iti manyathā
− − ⏑ − । ⏑ − − − ।। − ⏑ − ⏑ । ⏑ − ⏑ −
saṁghe hi bhidyamāne 'smiṁ śreṣṭham ity abhimanyathā ।।

− − ⏑ − । − ⏑ ⏑ − ।। ⏑ − ⏑ ⏑ । ⏑ − ⏑ − bhavipulā
asthicchidāṁ prāṇahṛtāṁ gavāśvadhanahāriṇāṁ
− − ⏑ − । ⏑ − − − ।। ⏑ − ⏑ ⏑ । ⏑ − ⏑ −
rāṣṭraṁ vilumpatāṁ caiva punar bhavati saṁgatam
− − − ⏑ । ⏑ − − − ।। ⏑ − − − । ⏑ − ⏑ −
yuṣmākaṁ nu kathaṁ na syād imaṁ dharmaṁ vijānatām ।। [i]
− − − − । − ⏑ ⏑ − । ⏑ − ⏑ ⏑ । ⏑ − ⏑ −
asthicchinnāḥ prāṇaharā gavāśvadhanahārakāḥ
− − − ⏑ । ⏑ − − − ।। − − ⏑ ⏑ । ⏑ − ⏑ −
rāṣṭrāāṁ ca viloptāras teṣāṁ bhavati saṁgatam ।
− − − ⏑ । ⏑ − − − ।। ⏑ − − − । ⏑ − ⏑ −
yuṣmākaṁ nu kathaṁ na syād imaṁ dharmaṁ vijānatām ।। [ii]

− ⏑ − − । ⏑ − − − ।। − − − ⏑ । ⏑ − ⏑ −
paṇḍitābhā parāmṛṣṭā vāg yā gocarabhāṣiṇī ।
− − − ⏑ । ⏑ − − − ।। ⏑ − − − । ⏑ − ⏑ −
vyāyacchanti mukhaṁ vāmā yayā nītā na te budhāḥ ।।

⏑ − ⏑ ⏑ । ⏑ − − − ।। ⏑ ⏑ − − । ⏑ − ⏑ −
pare hi na vijānanti vayam atrodyamāmahe ।
− ⏑ − ⏑ । ⏑ − − − ।। − − − − । ⏑ − ⏑ −
atra ye tu vijānanti teṣāṁ śāmyanti methakāḥ ।।

− − − − । ⏑ − − − ।। ⏑ ⏑ − − । ⏑ − ⏑ −
ākrośan mām avocan mām ajayan mām ajāpayet
− ⏑ − ⏑ । ⏑ − − − ।। − − − − । ⏑ − ⏑ −
atra ye hy upanahyanti vairaṁ teṣāṁ na śāmyati ।।

− − − − । ⏑ − − − ।। ⏑ ⏑ − − । ⏑ − ⏑ −
ākrośan mām avocan mām ajayan mām ajāpayet
− ⏑ − − । ⏑ − − − ।। − − − − । ⏑ − ⏑ −
atra ye nopanahyanti vairaṁ teṣāṁ praśāmyati ।।

⏑ ⏑ − − । ⏑ − − − ।। − − − ⏑ । ⏑ − ⏑ −
na hi vaireṇa vairāṇi śāmyantīha kadā cana ।
− − − − । ⏑ − − − ।। − ⏑ − − । ⏑ − ⏑ −
kṣāntyā vairāṇi śāmyanti eṣa dharmaḥ sanātanaḥ ।।

− − ⏑ − । − ⏑ , ⏑ । − ⏑ − − Triṣṭubh
vairaṁ na vaireṇa hi jātu śāmyec
− − ⏑ − । − ⏑ , ⏑ । − ⏑ − −
chāmyed avaireṇa tu vairabhāvaḥ
− − ⏑ − । − , ⏑ ⏑ । − ⏑ − −
vairaprasaṅgo hy ahitāya dṛṣṭas
− − ⏑ − । − , ⏑ ⏑ । − ⏑ − −
tasmād dhi vairaṁ na karoti vidvān ।।

⏑ − ⏑ − । − , ⏑ ⏑ । − ⏑ − − Triṣṭubh
sa cel labhed vai nipakaṁ sahāyaṁ
− − ⏑ − , । − ⏑ ⏑ । − ⏑ − −
loke caraṁ sādhu hi nityam eva ।
− ⏑ − । − ⏑ , ⏑ । − ⏑ − −
abhibhūya sarvāṇi parisravāṇi
⏑ − ⏑ , − । − ⏑ ⏑ । − ⏑ − −
careta tenāptamanā smṛtātmā ।।

⏑ − ⏑ − । − , ⏑ ⏑ । − ⏑ − − Triṣṭubh
sa cel labhed vai nipakaṁ sahāyaṁ
− − ⏑ − , । − ⏑ ⏑ । − ⏑ − −
loke caraṁ sādhu hi nityam eva ।
− − ⏑ − । − , ⏑ ⏑ । − ⏑ − −
rājeva rāṣṭraṁ vipulaṁ prahāya
− − ⏑ − , । ⏑ ⏑ − । − ⏑ − −
ekaś caren na ca pāpāni kuryāt ।।

⏑ − ⏑ − । ⏑ − − − ।। ⏑ − − − । ⏑ − ⏑ −
caraṁś ca nādhigaccheta sahāyaṁ tulyam ātmanaḥ
− ⏑ − − । ⏑ − − − ।। − ⏑ − − । ⏑ − ⏑ −
ekacaryāṁ dṛḍhaṁ kuryān nāsti bāle sahāyatā ।।

− − ⏑ ⏑ । ⏑ − − − ।। ⏑ ⏑ − − । ⏑ − ⏑ −
ekasya caritaṁ śreyo na tu bālaḥ sahāyakaḥ.
− − ⏑ − , । ⏑ ⏑ − । − ⏑ − − Triṣṭubh
ekaś caren na ca pāpāni kuryād
− − ⏑ − , । − ⏑ ⏑ । − ⏑ − −
alpotsuko 'raṇyagataiva nāgaḥ ।। [i]
− − ⏑ ⏑ । ⏑ − − − ।। ⏑ ⏑ − ⏑ । ⏑ − ⏑ −
ekasya caritaṁ ṣreyo na tu bālasahāyatā
− − ⏑ − । ⏑ − − − ।। − − − − । − − ⏑ −
alposukaś cared eko mātaṅgāraṇye nāgavat ।। [ii]

।। drohavargaḥ 14 ।। ।।