Chương 44: Tương Ưng Không Thuyết

7. Moggallāna (hay Xứ)

..

Rồi du sĩ Vacchagotta đi đến Tôn giả Mahà Moggallāna; sau khi đến, nói với Tôn giả Mahà Moggallāna những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói những lời chào đón hỏi thăm thân hữu liền ngồi xuống một bên.

Ngồi một bên, du sĩ Vacchagotta thưa với Tôn giả Mahà Moggallāna:

—Thưa Tôn giả Moggallāna, thế giới là thường còn?

—Này Vaccha, Thế Tôn không trả lời: “Thế giới là thường còn”.

—Vậy thưa Tôn giả Moggallāna, thế giới là vô thường?

—Này Vaccha, Thế Tôn cũng không trả lời: “Thế giới là vô thường”.

—Thưa Tôn giả Moggallāna, có phải thế giới là hữu biên?

—Này Vaccha, Thế Tôn không trả lời: “Thế giới là hữu biên”.

—Vậy thưa Tôn giả Moggallāna, thế giới là vô biên?

—Này Vaccha, Thế Tôn cũng không trả lời: “Thế giới là vô biên”.

—Thưa Tôn giả Moggallāna, có phải sinh mạng và thân thể là một?

—Này Vaccha, Thế Tôn không trả lời: “Sinh mạng và thân thể là một”.

—Thưa Tôn giả Moggallāna, vậy sinh mạng và thân thể là khác?

—Này Vaccha, Thế Tôn cũng không trả lời: “Sinh mạng và thân thể là khác”.

—Thưa Tôn giả Moggallāna, có phải Như Lai có tồn tại sau khi chết?

—Này Vaccha, Thế Tôn không trả lời: “Như Lai có tồn tại sau khi chết”.

—Thưa Tôn giả Moggallāna, vậy Như Lai không có tồn tại sau khi chết?

—Này Vaccha, Thế Tôn cũng không trả lời: “Như Lai không có tồn tại sau khi chết”.

—Thưa Tôn giả Moggallāna, vậy Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết?

—Này Vaccha, Thế Tôn cũng không trả lời: “Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết”.

—Thưa Tôn giả Moggallāna, vậy Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết?

—Này Vaccha, Thế Tôn cũng không trả lời: “Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết”.

—Thưa Tôn giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì các vị du sĩ ngoại đạo, khi được hỏi như thế này, thời trả lời như thế này: “Thế giới là thường còn. Hay thế giới là vô thường. Hay thế giới là hữu biên. Hay thế giới là vô biên. Hay sinh mạng và thân thể là một. Hay sinh mạng và thân thể là khác. Hay Như Lai có tồn tại sau khi chết. Hay Như Lai không có tồn tại sau khi chết. Hay Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết. Hay Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết?

Thưa Tôn giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì, Sa-môn Gotama, khi được hỏi như thế này, thời không trả lời như thế này: “Thế giới là thường còn. Hay thế giới là vô thường. Hay thế giới là hữu biên. Hay thế giới là vô biên. Hay sinh mạng và thân thể là một. Hay sinh mạng và thân thể là khác. Hay Như Lai có tồn tại sau khi chết. Hay Như Lai không có tồn tại sau khi chết. Hay Như Lai có tồn tại và không tồn tại sau khi chết. Hay Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết”?

—Này Vaccha, vì rằng các du sĩ ngoại đạo quán con mắt là: “Cái này là của tôi. Cái này là tôi. Cái này là tự ngã của tôi”;.. quán tai … quán mũi … quán lưỡi … quán thân … quán ý là: “Cái này là của tôi, cái này là tôi. Cái này là tự ngã của tôi”. Do vậy, các du sĩ ngoại đạo, nên khi được hỏi như vậy, trả lời như vầy: “Thế giới là thường còn … Hay Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết”.

Và Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác, này Vaccha, quán con mắt là: “Cái này không phải của tôi. Cái này không phải là tôi. Cái này không phải tự ngã của tôi” … quán tai … quán mũi … quán lưỡi … quán thân … quán ý là: “Cái này không phải của tôi. Cái này không phải là tôi. Cái này không phải là tự ngã của tôi”. Do vậy, Như Lai khi được hỏi như vậy, không có trả lời như vầy: “Thế giới là thường còn … Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết”.

Rồi du sĩ Vacchagotta từ chỗ ngồi đứng dậy đi đến Thế Tôn; sau khi đi đến, nói lên với Thế Tôn những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu liền ngồi xuống một bên.

Ngồi một bên, Vacchagotta bạch Thế Tôn:

—Thưa Tôn giả Gotama, thế giới thường còn?

—Này Vaccha, Ta không trả lời: “Thế giới là thường còn”.

… (như trên) …

—Thưa Tôn giả Gotama, có phải Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết?

—Này Vaccha, Ta không có trả lời: “Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết”.

—Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì các du sĩ ngoại đạo, khi được hỏi như vậy, thời trả lời như vầy: “Thế giới là thường còn … Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết”? Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì, khi Tôn giả Gotama được hỏi như vậy, lại không trả lời như vầy: “Thế giới là thường còn … Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết”?

—Này Vaccha, các du sĩ ngoại đạo quán con mắt là: “Cái này là của tôi. Cái này là tôi. Cái này là tự ngã của tôi”, quán tai … quán mũi … quán lưỡi … quán thân … quán ý là: “Cái này là của tôi. Cái này là tôi. Cái này là tự ngã của tôi”. Do vậy, các du sĩ ngoại đạo khi được hỏi như vậy, nên trả lời như vầy: “Thế giới là thường còn … Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết”.

Còn Như Lai, này Vaccha, bậc A-la-hán, Chánh Ðẳng Giác, quán con mắt là: “Cái này không phải của tôi. Cái này không phải là tôi. Cái này không phải là tự ngã của tôi”, quán tai … quán mũi … quán lưỡi … quán thân … quán ý là: “Cái này không phải của tôi. Cái này không phải là tôi. Cái này không phải là tự ngã của tôi”. Do vậy, Như Lai khi được hỏi như vậy, không trả lời như vầy: “Thế giới là thường còn … Như Lai không tồn tại và không không tồn tại sau khi chết”.

—Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả Gotama! Thật hy hữu thay, thưa Tôn giả Gotama! Vì rằng giữa Ðạo sư với nam đệ tử, ý nghĩa với ý nghĩa, văn ngôn với văn ngôn có sự tương đồng, có sự tương hòa, không có sự mâu thuẫn, tức là tối thượng văn cú.

Thưa Tôn giả Gotama, nay con đi đến Sa-môn Mahà Moggallāna và nói về ý nghĩa này. Sa-môn Moggallāna, với những câu như thế này, với những lời như thế này đã trả lời về ý nghĩa này giống như Tôn giả Gotama. Vì rằng giữa Ðạo sư với nam đệ tử, ý nghĩa với ý nghĩa, văn ngôn với văn ngôn có sự tương đồng, có sự tương hòa, không có sự mâu thuẫn, tức là tối thượng văn cú.